Gửi tiết kiệm để “tích cốc phòng cơ”,

Ở môi trường tự nhiên, thì “nước sẽ chảy chỗ trũng”; còn ở thị trường trong nền kinh tế thị trường, thì “tiền sẽ chảy vào chỗ sinh lời cao”. Song theo quy luật của tự nhiên nếu khi chỗ trũng đã đầy, nước sẽ không chảy nữa; theo quy luật của thị trường nếu khi cung- cầu đã ngang bằng, thì giá cũng sẽ không còn tăng nữa và cũng không còn khả năng sinh lời, đồng tiền lại tìm đến địa chỉ mới có khả năng sinh lời cao hơn.

Để tìm địa chỉ sinh lời cho đồng vốn nhàn rỗi, điều trước tiên cần xem xét tốc độ tăng, giảm giá trên các thị trường trong 4 tháng đầu năm 2013.

Ước tốc độ tăng, giảm giá trên các thị trường 4 tháng đầu năm 2013 ((%)

Nguồn: Tổng cục Thống kê và ước tính chuyên gia

Như vậy, trong 4 tháng đầu năm 2013, chứng khoán vẫn là kênh đầu tư có tốc độ tăng cao nhất; giá tiêu dùng (thể hiện ở kinh doanh hàng hoá, dịch vụ) tăng cao thứ hai (nhưng chủ yếu là dịch vụ y tế, ăn uống ngoài gia đình..., còn các loại hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng khác tăng thấp, thậm chí có loại còn bị giảm…); gửi tiết kiệm tuy có lãi suất danh nghĩa, nhưng đã bị thực âm so với CPI (âm khoảng 0,2%); còn các thị trường khác chẳng những không có lãi suất danh nghĩa, mà còn bị lỗ với mức lớn hơn (nếu loại trừ yếu tố tăng giá tiêu dùng hoặc lãi suất tiết kiệm).

Quá khứ là kinh nghiệm quý, nhưng do đã đi qua rồi, nên chủ yếu là để tham khảo. Quan trọng hơn là cần lường đoán đúng được tốc độ tăng, giảm giá trên các thị trường trong thời gian tới.

CPI (giá hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng) từ tháng 3 đã bước vào thời kỳ giảm hoặc tăng thấp (năm 2012 từ tháng 3 đến tháng 8 tăng rất thấp, năm nay tháng 3 giảm 0,19%, tháng 4 ước tiếp tục giảm). Số liệu thống kê lịch sử cho thấy CPI từ tháng 5 đến tháng 12 trong 9 năm qua là 5,75%. Tám tháng tới của năm nay CPI được dự đoán sẽ không tăng cao hơn mức bình quân của cùng kỳ trong 9 năm qua (tăng 5,75%), có thể chỉ tương đương với cùng kỳ năm 2012 (tăng 4,11%).

Nếu diễn biến đúng như dự đoán sẽ có 2 vấn đề được đặt ra. (1) Đầu tư vào kinh doanh hàng hoá, dịch vụ sẽ không có lãi suất cao, trừ khi chọn được mặt hàng có thể tăng cao hơn tốc độ chung (chẳng hạn sữa, thuốc và dịch vụ y tế, ăn uống ngoài gia đình…). (2) Đây là con số được dùng để so sánh với việc đầu tư vào các kênh khác có thực dương hay bị thực âm.

Giá vàng đang chịu tác động của giá thế giới và các yếu tố ở trong nước. Giá vàng thế giới những ngày gần đây biến động rất lớn: đột ngột giảm sâu tới hơn 200 USD/ounce, sau đó tăng nhẹ trở lại. Nhưng nhìn chung giá vàng thế giới đang có xu hướng giảm, do các quỹ đầu tư vàng lớn đang đẩy mạnh bán ra với khối lượng lớn, việc mua vào của các nước những năm trước có nhu cầu lớn, năm nay có xu hướng giảm, cộng với tăng trưởng kinh tế của một số nền kinh tế lớn có xu hướng phục hồi.

Giá vàng trong nước vẫn còn cao hơn giá vàng thế giới do nhu cầu mua vàng của dân cư để tích trữ theo thói quen trong nhiều năm qua do các ngân hàng thương mại mua vào để hoàn tất trạng thái theo quy định của Ngân hàng Nhà nước vào cuối tháng 6 này.

Sau động thái bán đấu thầu vàng trong thời gian qua, với lượng vàng lên đến hàng chục tấn, nhưng chênh lệch giữa giá vàng ở trong nước và giá vàng trên thị trường thế giới không những không giảm mà còn tăng lên, do một số ngân hàng thương mại vẫn chưa cân đối được trạng thái.

Nếu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục đấu thấu với khối lượng tương đương như vừa qua, thì trạng thái của vàng ở các ngân hàng thương mại sẽ cân bằng, khi đó các hoạt động đầu cơ sẽ giảm, giá vàng năm nay sẽ giảm, kết thúc “thập kỷ của vàng” mà có chuyên gia cho rằng “vàng bỏ ống cũng có lãi”.

Giá USD năm 2012 giảm 0,96%, 4 tháng đầu năm nay tăng thấp. Mặc dù nhiều chuyên gia đã đề nghị điều chỉnh tăng tỷ giá từ cách đây vài tháng, nhưng tính chung 4 tháng chỉ tăng nhẹ, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra định hướng cả năm tăng 2- 3%. Do vậy, không nên đầu tư vào USD.

Nếu cả năm giá USD tăng 2 - 3% như định hướng của Ngân hàng Nhà nước và với lãi suất gửi tiết kiệm bằng USD hiện tại chỉ 2%/năm, thì tính chung cả 2 yếu tố trên cũng chỉ ở mức 4- 5%/năm, thấp xa so với lãi suất gửi tiết kiệm bằng VND (7,5 - 8%/năm). Vì vậy, không nên đầu tư vàp USD (người viết chưa bao giờ khuyến cáo đầu tư vào USD, bởi “cánh kéo” tỷ giá giữa tỷ giá hối đoái và tỷ giá sức mua tương đương vẫn còn rất cao, hiện vẫn ở mức gần 3 lần).

VN-Index trong hơn 3 tháng rưỡi qua đã tăng khá cao. Tuy nhiên, với diễn biến “lình xình” “3 ngày béo, 4 ngày gầy” như thời gian gần đây, cộng với tốc độ tăng đã đạt được so với cuối năm trước đã lên đến 19% (trong khi 25% cũng là tốc độ tăng được dự báo cho cả năm 2013), trong khi đầu tư vào chứng khoán đòi hỏi phải có trình độ, phải cập nhật thông tin thường xuyên, có độ rủi ro lớn và không phải ai cũng biết đầu tư, thì cũng không nên đầu tư vào chứng khoán.

Nếu dự báo trên là đúng, thì tốc độ tăng còn lại của cả năm nay sẽ không còn cao. Tất nhiên, đó là chỉ số chung; nếu biết đầu tư (chọn mấy mã có tiềm năng tăng trưởng, theo dõi sự tăng, giảm theo chu kỳ một số ngày để bán ở đỉnh, mua ở đáy, thì dù chỉ số chung có giảm xuống vẫn thắng). Tất nhiên, chứng khoán là một cuộc chơi có sự kết hợp giữa trình độ tương đối cao, dự đoán giỏi, độ liều lớn và sự may rủi…

Bất động sản đã được Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đưa ra nhiều giải pháp để “cứu” thị trường này đã bị đao xuống trong thời gian tương đối dài, với tốc độ giảm đã khá lớn, diễn ra trước hết ở các đô thị lớn, lan truyền ra khắp các thành phố, thị xã, thị trấn, thị tứ, các vùng miền, diễn ra ở hầu hết các phân khúc, trong đó trước hết và lớn nhất là chung cư cao cấp…

Tuy nhiên, do số lượng tồn đọng lớn, giá vẫn còn rất cao do nhà đầu tư trông chờ sự cứu giúp nên chưa chịu hạ giá, còn người có nhu cầu thực cũng có tâm lý chờ giá giảm nữa mới mua. Người viết dự đoán “đáy” của bất động sản vẫn còn đang ở phía trước… và theo chu kỳ phải đến năm 2014, năm 2015 mới bắt đầu thoát đáy.

Gửi tiết kiệm trong tháng 1, tháng 2 lãi suất bị thực âm. Từ tháng 3 đến tháng 8 tới đây, lãi suất gửi tiết kiệm (dù có giảm xuống) cũng có thể sẽ chuyển sang thực dương, với mức lãi suất cao hơn tốc độ tăng CPI. Do vậy, gửi tiết kiệm không chỉ thu hút được những người có số tiền không lớn, gửi tiết kiệm để “tích cốc phòng cơ”, những người có tiền nhàn rỗi nhưng không biết đầu tư và sự an toàn hơn, mà còn thu hút cả những người có lượng vốn lớn, biết đầu tư, nhưng “tạm trú” vào tiết kiệm để chờ thời cơ đầu tư vào một kênh nào đó có lợi nhuận cao hơn.

Minh Nhung