Đưa hoạt động văn hóa về tận cơ sở, lấy người dân làm trung tâm

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà lưu ý công tác chuẩn bị của một số bộ, cơ quan Trung ương chưa thực sự kỹ lưỡng, chưa sát với mục tiêu, yêu cầu về nội dung, hình thức và phương thức tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phó Thủ tướng một lần nữa nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Đây là năm đầu tiên tổ chức nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đưa văn hóa ngày càng thấm sâu vào đời sống xã hội, để mỗi người dân được trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng văn hóa, cùng gìn giữ, trao truyền, làm giàu thêm giá trị tốt đẹp của văn hóa và con người Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng, việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa sâu sắc. Văn hóa bồi đắp bản sắc, nuôi dưỡng con người, gắn kết cộng đồng; trong khi đại đoàn kết tạo nên sức mạnh để các giá trị văn hóa được gìn giữ và lan tỏa.

Việc kết nối thành một tuần văn hóa đại đoàn kết toàn dân tộc tạo thành một chuỗi hoạt động liên tục, rộng khắp, nhằm thực sự đi vào đời sống nhân dân.

Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 - Ảnh: chinhphu.vn

Phó Thủ tướng yêu cầu phải tạo được dấu ấn ngay từ năm đầu tiên tổ chức, qua đó định hình giá trị và sức sống lâu dài của Ngày Văn hóa Việt Nam. Mục tiêu là để mỗi năm đến ngày 24/11, người dân mong đợi, chủ động tham gia và thực sự thấy mình là một phần của Ngày Văn hóa.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng xác định yêu cầu trước hết là lấy nhân dân làm chủ thể, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tham gia, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Các hoạt động phải gần dân, thuận tiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng; không chỉ tổ chức để người dân đến xem mà cần tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia và làm nên ngày hội.

Cộng đồng dân cư phải được xác định là trung tâm, gắn hoạt động văn hóa với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các chương trình cần được đưa về xã, phường, thôn, bản, tổ dân phố, qua đó tăng cường sự gắn kết giữa con người, gia đình và các thế hệ, giữa các dân tộc, tôn giáo, bồi đắp tình làng nghĩa xóm và sức mạnh cộng đồng.

Cùng với việc đưa hoạt động về cơ sở, Phó Thủ tướng yêu cầu mở rộng tối đa không gian văn hóa phục vụ nhân dân, phát huy đồng bộ hệ thống bảo tàng, thư viện, nhà hát, rạp chiếu phim, di tích, danh lam thắng cảnh, thiết chế văn hóa - thể thao, điểm du lịch và các không gian vui chơi, giải trí, ẩm thực, tín ngưỡng, tôn giáo.

Các cơ quan, đơn vị cần khuyến khích mở cửa rộng rãi, kéo dài thời gian phục vụ, miễn hoặc giảm phí phù hợp, nhất là trong ngày 24/11, tạo thêm cơ hội để người dân tiếp cận và trải nghiệm các giá trị văn hóa.

Một yêu cầu quan trọng khác là huy động sức mạnh của toàn xã hội. Theo đó, chính quyền giữ vai trò định hướng, kết nối và tạo điều kiện; Mặt trận Tổ quốc tập hợp, vận động; người dân chủ động, sáng tạo; doanh nghiệp đồng hành bằng các sản phẩm, dịch vụ và chương trình ưu đãi thiết thực. Qua đó, hình thành chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tổ chức thiết thực, tránh phô trương, hình thức

Về công tác truyền thông, Phó Thủ tướng yêu cầu tạo không khí Ngày hội Văn hóa - Đại đoàn kết rộng khắp, sinh động và giàu bản sắc trên cả nước.

Trong suốt tuần lễ, các địa phương tổ chức treo cờ Tổ quốc, triển khai đồng bộ các hoạt động treo băng rôn, khẩu hiệu, biểu ngữ, trang trí và cổ động trực quan. Cùng với các hình thức truyền thống, cần ứng dụng công nghệ số, ánh sáng, trình chiếu và các hiệu ứng phù hợp tại di tích, danh lam thắng cảnh, quảng trường, công trình kiến trúc, tòa nhà, khách sạn, trung tâm thương mại và không gian công cộng, tạo diện mạo tươi vui, rực rỡ.

Báo chí, truyền hình, nền tảng số, mạng xã hội và truyền thông cộng đồng cần được phát huy để lan tỏa thông tin, thu hút sự hưởng ứng của toàn xã hội.

Phó Thủ tướng lưu ý hiệu quả thực chất, sức lan tỏa và giá trị bền vững phải là thước đo của các hoạt động. Ngày hội cần được tổ chức vui tươi, an toàn, tiết kiệm, không phô trương, hình thức; sau ngày hội phải để lại sự gắn kết cộng đồng sâu sắc hơn, các giá trị văn hóa được lan tỏa và những mô hình, nếp sống văn hóa tốt đẹp tiếp tục được duy trì.

Để bảo đảm tiến độ, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ban, ngành Trung ương, các địa phương, Hội Người cao tuổi Việt Nam, các hiệp hội doanh nghiệp.

Trong đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện hướng dẫn khung hoạt động Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết trước ngày 15/10/2026, tổ chức họp báo; khẩn trương đưa vào vận hành Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam. Trong tuần lễ, Bộ tổ chức Tuần phim Việt Nam và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, di sản; chỉ đạo các thiết chế trực thuộc mở cửa tối đa, miễn hoặc giảm phí phục vụ nhân dân.

Bộ phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham mưu việc mời, phân công lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu Quốc hội tham dự các hoạt động tại cơ sở; hướng dẫn thống nhất nhận diện, thông điệp, khẩu hiệu, trang trí và ứng dụng công nghệ; kết nối doanh nghiệp tham gia bằng sản phẩm, dịch vụ, chương trình ưu đãi thiết thực. Công tác kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp tình hình phải được thực hiện thường xuyên.

Đối với Hà Nội, Phó Thủ tướng giao chủ trì tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt và concert chào mừng, dự kiến thu hút khoảng 60.000 người, bảo đảm hấp dẫn, an ninh và an toàn tuyệt đối.

Phó Thủ tướng đề nghị ngay sau Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội khẩn trương rà soát, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch, chuyển từ kế hoạch sang sản phẩm cụ thể.

Việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 phải thiết thực, ý nghĩa, tạo dấu ấn sâu đậm, huy động sức mạnh của toàn dân tộc cùng tham gia, để các hoạt động thực sự đi vào đời sống và trở thành ngày hội được người dân mong đợi mỗi năm.