Chủ tịch UBND TP.HCM vừa chính thức thống nhất chủ trương cho phép lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện trên vỉa hè và các nơi công cộng (trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ) trên địa bàn Thành phố theo đề xuất của Sở Xây dựng, nhằm triển khai thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh, đồng thời cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội Đảng bộ TP.HCM  về tăng cường các giải pháp giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống đô thị.

Việc thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố để lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện được thực hiện theo quy định hiện hành.

Lãnh đạo TP.HCM giao Sở Xây dựng công bố rộng rãi về tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia đầu tư, lắp đặt, quản lý, vận hành tủ đổi pin và danh sách các tuyến đường có vỉa hè đủ điều kiện, bảo đảm công khai, minh bạch, không phân biệt đối xử, không độc quyền, tạo điều kiện để các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia thực hiện theo đúng quy định; Làm rõ cơ chế quản lý, vận hành sau đầu tư; Xác định trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đầu tư, quản lý, vận hành, bảo trì, bảo dưỡng tủ đổi pin; bảo đảm an toàn điện, phòng chống cháy nổ, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị; chịu trách nhiệm kịp thời xử lý sự cố phát sinh và bồi thường thiệt hại nếu có. 

Công an TP.HCM, Sở Công thương, Tổng Công ty Điện lực Thành phố, UBND cấp xã chủ động phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện theo chủ trương của thành phố (khảo sát vị trí, lên phương án thiết kế, lắp đặt, cung cấp điện, quản lý, vận hành bảo trì, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự…).

Một tủ đổi pin xe máy điện tại TP.HCM

Trước đó,  có 2 doanh nghiệp là Công ty Great Wealth và Công ty V-Green đề xuất với Sở Xây dựng về việc xin tự đầu tư lắp 20.000 tủ đổi pin gắn bên cạnh cột đèn chiếu sáng tại các tuyến đường có vỉa hè phù hợp cho tất cả xe máy điện như: Honda, Yadea, Yamaha nhằm đáp ứng nhu cầu di chuyển của tài xế công nghệ và giao hàng. 

Theo Sở xây dựng, TP.HCM hiện đang có khoảng 100.000 xe máy điện, 300 trụ sạc nhanh xe máy điện và khoảng 50 điểm đổi pin xe máy điện. Như vậy hạ tầng phục vụ cho xe máy điện còn thiếu, vẫn chưa đáp ứng nhu cầu hiện nay (theo 3 khuyến cáo chung của thế giới khoảng 50 xe máy điện/trụ sạc/tủ đổi pin). 

Đa số người dân Thành phố đang sạc điện cho xe máy tại nhà, tại các tòa chung cư, điều này không đảm bảo các điều kiện về an toàn điện và phòng cháy chữa cháy.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu Net Zero trước 2050 nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu, nhu cầu sử dụng phương tiện giao thông điện tại TP.HCM đặc biệt là xe máy điện đang tăng nhanh. Dự báo đến năm 2030, TP.HCM có thể đạt khoảng 1,2 triệu xe máy điện và cần phát triển trên 25.000 trụ sạc, tủ đổi pin công cộng để đáp ứng nhu cầu.

Trên thế giới, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Đài Loan, một số nước Đông Nam Á cũng đã triển khai thành công mô hình tích hợp các trạm sạc điện/tủ đổi pin cho xe điện tại cột đèn đường, trên vỉa hè, các công trình công cộng.