Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh Lê Tấn Tới trình bày báo cáo giám sát.

Tiếp tục phiên họp thứ 32 vào sáng 23/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo báo cáo kết quả bước đầu giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông từ năm 2009 đến hết năm 2023”.

Trình bày nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh Lê Tấn Tới khái quát, tình hình trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ có những chuyển biến tích cực. Ùn tắc giao thông tại Hà Nội, TP.HCM và trên các quốc lộ trọng điểm đang có xu hướng cải thiện.

Số vụ, số người chết và số người bị thương do tai nạn giao thông tiếp tục giảm sâu, đặc biệt là số vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xe khách, xe tải nặng được kiềm chế, đã góp phần bảo đảm trật tự xã hội trên các tuyến, địa bàn giao thông, ông Tới báo cáo.

Báo cáo cũng đề cập những hạn chế, bất cập, như công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chiến lược, quy hoạch giao thông đường bộ, phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ vẫn còn nhiều hạn chế, để cho hệ thống pháp luật về giao thông đường bộ đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế kéo dài.

Công tác quản lý đào tạo, sát hạch, cấp giấp phép lái xe tuy có nhiều đổi mới, nhưng kết quả vẫn còn hạn chế, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật về TTATGT đường bộ của một bộ phận không nhỏ người được cấp giấy phép lái xe chưa cao, tình trạng lái xe vi phạm pháp luật về TTATGT đường bộ còn nhiều, ông Tới nêu.

Hạn chế tiếp theo được đoàn giám sát chỉ ra là công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm pháp luật về TTATGT đường bộ mặc dù đã được tăng cường, tuy nhiên kết quả kiềm chế và làm giảm tai nạn giao thông chưa vững chắc, số người chết và bị thương do tai nạn giao thông vẫn còn ở mức cao; tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng vẫn xảy ra và còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gia tăng.

Theo báo cáo giám sát, từ năm 2009 đến năm 2023 toàn quốc đã xảy ra 406.688 vụ tai nạn giao thông đường bộ, làm chết 138.784 người, bị thương 386.002 người.

“Trung bình mỗi năm tai nạn giao thông cướp đi sinh mạng của gần 10.000 người, trong đó đa số là lực lượng đang trong độ tuổi lao động, gây rất nhiều hệ lụy cho xã hội” – đoàn giám sát nhận định.

Qua hoạt động giám sát của các Đoàn công tác cho thấy, nguyên nhân chủ yếu của tai nạn giao thông đường bộ hầu hết do nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng điều khiển phương tiện của người lái xe, báo cáo nêu.

Trong những nguyên nhân của những hạn chế, bất cập, đoàn giám sát chỉ rõ, các quy định của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực đường bộ còn có nội dung chưa theo kịp sự phát triển của kinh tế - xã hội và thực tiễn đặt ra trong công tác quản lý giao thông đường bộ luôn có sự thay đổi, đôi khi gây lúng túng cho các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong việc áp dụng, thực hiện.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo đảm TTATGT đường bộ ở nhiều địa phương chưa quyết liệt.

Lực lượng làm công tác bảo đảm TTATGT đường bộ còn có nơi thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng; ngân sách, cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị hiện đại, các điều kiện bảo đảm và nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ của lực lượng trực tiếp bảo đảm TTATGT đường bộ chưa đầy đủ. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại trong công tác bảo đảm TTATGT đường bộ còn hạn chế.

Báo cáo cũng nêu các giải pháp chủ yếu, như khắc phục cơ bản ùn tắc giao thông tại các đô thị lớn, trọng điểm là Thủ đô Hà Nội và TP.HCM. Thực hiện nghiêm quy hoạch đô thị, quy hoạch giao thông; rà soát, bố trí các vị trí đỗ xe tĩnh trong đô thị cho phù hợp; thực hiện nghiêm túc quy định về hành lang an toàn giao thông, không để xảy ra tình trạng chiếm dụng vỉa hè, lòng đường để kinh doanh gây cản trở giao thông.

Huy động, sử dụng các nguồn lực để bảo đảm TTATGT đường bộ. Bảo đảm ngân sách, cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị hiện đại, các điều kiện bảo đảm và nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ của lực lượng trực tiếp bảo đảm TTATGT đường bộ; hiện đại hoá các trung tâm chỉ huy giao thông; bảo đảm kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu về TTATGT đường bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan, Chủ nhiệm Tới báo cáo.