Xác thực thuê bao qua VNeID

Ngày 31/3, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 08 quy định về xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Thông tư sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/4/2026.

Thực tế hiện nay, vẫn còn trường hợp khách hàng sử dụng SIM có đăng ký thông tin cá nhân đầy đủ theo quy định nhưng lại không phải chính chủ. Có những trường hợp đại lý sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký SIM rồi bán cho người khác.

Những đối tượng xấu sẽ lợi dụng việc này để sử dụng vào những việc làm phi pháp như phát tán SIM rác, cuộc gọi rác, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản… gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội và quyền lợi của người dân. 

Thậm chí, có những trường hợp người dùng bỏ SIM không dùng nữa mà không đăng ký hủy dịch vụ với nhà mạng, bị các đối tượng sử dụng vào các việc phi pháp.

Quy định này hướng tới bảo vệ người dân trong trường hợp người dân làm mất, thất lạc SIM nhưng không kịp thời khóa số, dẫn đến bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Việc áp dụng xác thực sinh trắc học khi thay đổi thiết bị (với cách thức tương tự lĩnh vực ngân hàng) là giải pháp kỹ thuật cần thiết nhằm khắc phục lỗ hổng này, giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân cũng là 1 biện pháp ngăn chặn tình trạng mua bán SIM không chính chủ.

Quy định này hướng tới bảo vệ người dân trong trường hợp người dân làm mất, thất lạc SIM nhưng không kịp thời khóa số, dẫn đến bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Thông tư quy định, kể từ ngày 15/4, đối với thuê bao di động phát triển mới, doanh nghiệp viễn thông sẽ thực hiện xác thực thông tin thông qua sinh trắc học khuôn mặt và đối chiếu với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước.

Quy định này nhằm bảo đảm mỗi thuê bao di động đều gắn với danh tính xác thực chính chủ của người sử dụng.

Bên cạnh đó, những thuê bao đăng ký SIM mới có thêm kênh đăng ký sinh trắc học thông qua VNeID, hình thức này sẽ giản lược các bước như không cần thực hiện video call tại các điểm giao dịch của nhà mạng đang sử dụng hiện nay.

Đặc biệt, Thông tư đã quy định cơ chế tạo điều kiện để thông qua ứng dụng VNeID, người dân có thể tra cứu toàn bộ số thuê bao đứng tên mình thuộc tất cả các mạng, từ đó xác nhận các số đang sử dụng và phát hiện, làm rõ các số không thuộc quyền kiểm soát.

Đối với các thuê bao không được người dân xác nhận đang sử dụng, doanh nghiệp viễn thông sẽ thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro phát sinh.

Ngoài ra, với các thuê bao đã sử dụng số thuê bao để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 hoặc sử dụng VNeID, thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chip để đăng ký theo quy định sẽ không phải thực hiện xác thực lại (trừ khi có hoạt động thay đổi thiết bị từ 15/6). 

Như vậy, Thông tư 08 sẽ tạo ra một chiến dịch rà soát toàn diện, trao quyền cho người dân chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng và loại bỏ các số không thuộc sở hữu thông qua ứng dụng VNeID.

Các thuê bao sẽ vào ứng dụng VNeID để xác nhận lại những số thuê bao nào đang sử dụng. Như vậy, các thuê bao này sẽ tránh bị liên đới nếu số SIM này bị sử dụng vào những việc phi pháp. 

Các thuê bao di động không cần phải xác thực thông tin sinh trắc học

Điều 10 của Thông tư 08 quy định: Đối với các số thuê bao di động đã được người dùng sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 hoặc thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân có gắn chíp điện tử để đăng ký, xác thực thông tin thuê bao, hoặc số thuê bao di động mà người dùng đã sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thì người dùng đó không phải xác thực lại thông tin thuê bao, không phải xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt trừ trường hợp thay đổi thiết bị đầu cuối (thay đổi điện thoại gắn SIM).

Đối với các số thuê bao di động H2H (giao tiếp giữa người với người) đã được người dùng sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, hoặc thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân có gắn chip điện tử để đăng ký và đã được người dùng thông qua ứng dụng VNeID trực tiếp xác nhận bản thân đang sử dụng, thì người dùng không phải xác thực lại thông tin thuê bao, không phải xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt, trừ trường hợp thay đổi điện thoại gắn SIM.

Thuê bao di động xác thực thông tin sinh trắc học bằng những cách sau:

Trực tuyến thông qua ứng dụng định danh quốc gia (ứng dụng VNelD).

Cụ thể, theo hướng dẫn trên tờ VTV, người dùng có thể thực hiện đăng ký SIM mới trực tuyến qua VNeID, thay thế một phần quy trình phải gọi video với nhân viên tại các điểm giao dịch của nhà mạng như trước đây.

Ngoài ra, hệ thống VNeID còn cho phép người dân tra cứu toàn bộ các số điện thoại đang đứng tên mình trên tất cả các mạng viễn thông trong nước.

Qua đó, chủ thuê bao có thể chủ động kiểm tra, xác nhận các số đang sử dụng thực tế, đồng thời phát hiện và yêu cầu xử lý đối với những số điện thoại lạ không thuộc quyền kiểm soát, góp phần hạn chế rủi ro pháp lý theo quy định của Luật Viễn thông 2023.

Ngoài ra, người dùng có thể xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng của chính doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất sở hữu theo quy định.

Trực tiếp tại điểm do chính doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất trực tiếp sở hữu, thiết lập theo quy định.

Hoặc trực tiếp tại điểm có địa chỉ xác định do doanh nghiệp khác thiết lập, được doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất ký hợp đồng ủy quyền để thực hiện việc đăng ký thông tin thuê bao theo quy định.