Việc Việt Nam hoàn thành xuất sắc nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc giai đoạn 2023 - 2025 và tiếp tục tái đắc cử nhiệm kỳ 2026-2028 với 180 phiếu ủng hộ, cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, là một dấu mốc quan trọng của đối ngoại đa phương Việt Nam trong thời kỳ mới.

Kết quả này không chỉ phản ánh uy tín quốc tế ngày càng cao của Việt Nam mà còn khẳng định tính đúng đắn, nhất quán của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và cách tiếp cận nhân quyền toàn diện, lấy con người làm trung tâm của Đảng và Nhà nước ta.

Toàn cảnh phiên họp toàn thể bầu thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028. (Ảnh: TTXVN)

Khẳng định vai trò thành viên tích cực

Nhiệm kỳ 2023 - 2025 diễn ra trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc và khó lường nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Xung đột kéo dài tại Ukraine, Trung Đông và một số khu vực châu Phi gây khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến các quyền cơ bản của con người.

Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và xu hướng phân mảnh địa - chính trị gia tăng, dẫn đến tình trạng chính trị hóa vấn đề nhân quyền, làm suy giảm lòng tin và cản trở hợp tác đa phương. Đồng thời, thế giới phải đối mặt với các thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, mất an ninh lương thực, chuyển đổi năng lượng và sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, đặt ra nhiều vấn đề mới về quyền riêng tư, bảo vệ dữ liệu và bình đẳng tiếp cận công nghệ.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì một diễn đàn đa phương bao trùm, cân bằng như Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc càng có ý nghĩa quan trọng, khẳng định vai trò trung tâm trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội đồng đã tổ chức các khóa họp thường kỳ với tổng thời lượng khoảng 45 tuần mỗi năm; thông qua hơn 300 nghị quyết và quyết định; xem xét gần 700 báo cáo của các quốc gia, cơ chế đặc biệt và các cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc; đồng thời duy trì hiệu quả cơ chế Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) với 124 báo cáo được thông qua.

Hội đồng cũng thúc đẩy nhiều sáng kiến mới về mối liên hệ giữa nhân quyền với phát triển bền vững, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số, quyền trẻ em trên không gian mạng và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với nhân quyền.

Trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, Việt Nam khẳng định vai trò thành viên tích cực, có trách nhiệm tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023 - 2025, cụ thể hóa đường lối Đại hội XIII và các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển con người, bảo đảm quyền cơ bản của Nhân dân.

Thành công của Việt Nam trong nhiệm kỳ 2023 - 2025 tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc được xây dựng trên nền tảng vững chắc: đường lối lấy con người làm trung tâm; kết quả kinh tế - xã hội, giảm nghèo và cải cách pháp luật rõ nét; uy tín quốc tế ngày càng cao; cùng sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan trong nước và các Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc, góp phần khẳng định hình ảnh một Việt Nam tích cực, trách nhiệm và xây dựng. 

Nền tảng quan trọng là những kết quả trong nước. Năm 2025, kinh tế tăng trưởng 8,02%, tạo tiền đề hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 1,3%, từ mức 4,4% năm 2021.

Các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được triển khai đồng bộ. Nhiều nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị về y tế, giáo dục, văn hóa, an ninh năng lượng, kinh tế tư nhân… góp phần củng cố cơ sở thực tiễn cho các cam kết của Việt Nam tại Hội đồng.

Trên cơ sở Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, Việt Nam tham gia đầy đủ, thực chất vào các kỳ họp, thể hiện cam kết đối với chủ nghĩa đa phương và quản trị nhân quyền toàn cầu. Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm về xóa đói giảm nghèo, bình đẳng giới, bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương; đồng thời chủ trì, đồng chủ trì nhiều sáng kiến như Nghị quyết kỷ niệm 75 năm Tuyên ngôn Nhân quyền Thế giới và 30 năm Tuyên bố Vienna, các nghị quyết về biến đổi khí hậu và quyền con người, quyền trẻ em trong không gian mạng.

Song song đó, Việt Nam thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ quốc tế, bảo vệ thành công báo cáo UPR chu kỳ IV và các báo cáo theo các công ước CERD, CRPD, ICCPR, thể hiện tinh thần đối thoại, minh bạch và tiếp thu khuyến nghị. Trong xử lý các vấn đề nhạy cảm, Việt Nam kiên trì nguyên tắc tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, độc lập, chủ quyền và không can thiệp, đồng thời thúc đẩy cách tiếp cận cân bằng, xây dựng nhằm tăng cường hợp tác và bảo đảm quyền con người trong mọi hoàn cảnh.

Tự tin, chủ động và trách nhiệm

Bước sang nhiệm kỳ 2026 - 2028, trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng xác định đối ngoại là một trong những trụ cột chiến lược của đất nước, việc Việt Nam tiếp tục là thành viên Hội đồng Nhân quyền có ý nghĩa chiến lược quan trọng.

Điều này không chỉ giúp củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi cho phát triển mà còn khẳng định Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn cao về nhân quyền, góp phần đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Theo đó, Việt Nam sẽ tiếp tục triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, tham gia sâu hơn vào cơ chế điều hành của Hội đồng Nhân quyền; thúc đẩy các sáng kiến về biến đổi khí hậu, quyền trẻ em, bình đẳng giới, y tế và giáo dục nhân quyền gắn với các mục tiêu phát triển trong nước; đồng thời tăng cường gắn kết giữa Liên hợp quốc và ASEAN về nhân quyền, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Với nền tảng vững chắc từ nhiệm kỳ trước và sự tín nhiệm cao của cộng đồng quốc tế, Việt Nam bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2028 với tâm thế tự tin, chủ động và trách nhiệm.

Hành trình phía trước còn nhiều thách thức, nhưng với bản lĩnh, kinh nghiệm và sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp thiết thực vào việc xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn và bao trùm, nơi mọi người đều được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của mình.