Bất chấp nhiều biến động đa chiều, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam vẫn cán mốc 11,3 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024, xác lập kỷ lục mới trong lịch sử ngành. Trước đó, vào năm 2022, xuất khẩu thủy sản đã tiến sát mốc này khi đạt 10,92 tỷ USD.

Biểu đồ: Nhung Bùi

Theo Hiệp hội thủy sản Việt Nam (VASEP), sức bật của năm 2025 đến từ ba động lực chính: Một là, nhu cầu dự trữ thực phẩm toàn cầu tăng cao do lo ngại bất ổn chính trị; hai là, sự chủ động và linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp trong việc sớm nhận diện rủi ro để điều chỉnh kế hoạch giao hàng, đẩy mạnh xuất khẩu trước các thời điểm bất lợi về chính sách; ba là, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định FTA (CPTPP, EU, RCEP) để bứt phá tại các thị trường tiềm năng, bù đắp cho những khó khăn tại thị trường truyền thống.

Cũng trong năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của nước ta đạt 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024; trong đó sản lượng khai thác thủy sản đạt 3,83 triệu tấn, sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 6,1 triệu tấn.

Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân đánh giá, sản lượng thủy sản năm 2025 đạt 9,95 triệu tấn là một mức rất cao, cho thấy chiến lược phát triển thủy sản bền vững đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Khai thác thủy sản đã giảm, nuôi trồng thủy sản lại tăng trưởng mạnh, đặc biệt, các đối tượng chủ lực như tôm đã ghi nhận giá trị xuất khẩu đạt đỉnh mới; đa dạng hóa các đối tượng nuôi biển...

Cùng với đó, công tác bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản đang được đẩy mạnh tại nhiều địa phương. Các mô hình đồng quản lý hình thành từ trước đến nay tiếp tục phát huy hiệu quả. Nhiều địa phương thể hiện nhận thức ngày càng rõ về vai trò bảo vệ nguồn lợi thủy sản song hành với phát triển sản xuất. Hoạt động thả cá tái tạo nguồn lợi cũng được tổ chức thường xuyên, liên tục.

Tuy nhiên, ngành vẫn phải đối mặt nhiều khó khăn như: Thẻ vàng IUU, mưa lũ cực đoan, ô nhiễm môi trường tại một số vùng nuôi, tạo áp lực lớn cho điều hành sản xuất…

Bước sang năm 2026, năm bản lề của giai đoạn 2026 - 2030, giai đoạn tăng tốc, bứt phá nhằm đạt mục tiêu phát triển thủy sản bền vững, toàn ngành thủy sản hướng tới mục tiêu xuất khẩu 11,5 tỷ USD; trong đó, sản lượng khai thác khoảng 3,75 triệu tấn, giảm 2,1% so với năm 2025; sản lượng nuôi trồng 6,25 triệu tấn, tăng 2,2% so với năm 2025.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, năm 2026, “khó khăn sẽ còn nhiều hơn”, song ngành thủy sản vẫn phải tiếp tục đặt mục tiêu đột phá. Theo đó, nhiệm vụ trọng tâm trước hết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ hai là đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số, trong đó từ năm 2026, khoa học công nghệ phải thực sự gắn kết, đổi mới và đi vào thực chất, trở thành động lực nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị gia tăng cho ngành.

Cùng với đó, ngành cần quyết tâm hơn nữa trong việc gỡ thẻ vàng IUU, tăng cường hợp tác quốc tế; đồng thời tập trung giải quyết các khó khăn liên quan đến Đạo luật Bảo vệ động vật biển có vú (MMPA).

Ngoài ra, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu chú trọng phát triển nuôi thủy sản tại các hồ chứa, qua đó mở ra hướng đi mới nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước nội địa, góp phần phát triển ngành thủy sản theo hướng bền vững...