Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, hợp đồng xuất khẩu này được ký kết theo hình thức chính phủ với chính phủ (G2G) và do Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood II) cung cấp. 

Giá bán được chốt ở mức 474,25 USD/tấn, cao hơn so với mặt bằng giá gạo trắng thông thường trên thị trường quốc tế, phản ánh sự ổn định về chất lượng cũng như uy tín của gạo Việt Nam. Đề xuất mua hàng từ Bộ Lương thực Bangladesh đã được Ủy ban Quốc hội về Mua sắm công tại Dhaka phê duyệt vào ngày 28/1/2025, mở đường cho hoạt động nhập khẩu trong thời gian tới.

Thương vụ xuất khẩu 100.000 tấn gạo sang Bangladesh một lần nữa khẳng định vị thế của gạo Việt trên thị trường quốc tế.

Việc nhập khẩu số lượng lớn gạo trắng từ Việt Nam là một phần trong chiến lược bình ổn giá lương thực của Bangladesh, đặc biệt trong bối cảnh nước này đang triển khai Chương trình Bán hàng thị trường mở (OMS) từ tháng 2/2025. Theo kế hoạch, Chính phủ sẽ phân phối khoảng 907 tấn gạo mỗi ngày thông qua 906 trung tâm trên toàn quốc, bao gồm thủ đô Dhaka, các đô thị lớn và khu vực có nhiều lao động. 

Mỗi trung tâm dự kiến bán khoảng 1 tấn/ngày, riêng trung tâm Secretariat sẽ bán gấp đôi lượng này để đáp ứng nhu cầu tại khu vực trung tâm hành chính. Gạo sẽ được bán với mức giá 30 Tk/kg (tương đương khoảng 243 USD/tấn), giúp người thu nhập thấp có thể tiếp cận nguồn lương thực thiết yếu với giá cả hợp lý.

Bangladesh là một trong những nước sản xuất lúa gạo lớn ở Nam Á, tuy nhiên quốc gia này vẫn phải nhập khẩu gạo trong một số thời điểm để cân đối cung cầu. Năm 2023, Bangladesh đã nhập khẩu gần 2 triệu tấn gạo từ các nước như Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam và Myanmar. 

Trong đó, Việt Nam đóng góp một phần không nhỏ với sản lượng xuất khẩu ổn định và chất lượng đảm bảo. Chính sách nhập khẩu gạo của Bangladesh thường được điều chỉnh linh hoạt tùy theo tình hình sản xuất trong nước, dự trữ lương thực quốc gia cũng như các biến động của thị trường thế giới.

Bên cạnh việc nhập khẩu gạo trắng, Chính phủ lâm thời Bangladesh cũng đang cân nhắc khả năng dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo thơm, một động thái được cho là nhằm tăng nguồn thu ngân sách, thúc đẩy thương mại và kiểm soát tình trạng buôn lậu sang Ấn Độ. Trong những năm gần đây, một lượng lớn gạo thơm của Bangladesh bị tuồn lậu sang nước láng giềng, nơi chúng được đổi nhãn mác và tái xuất khẩu ra toàn cầu với giá cao hơn.

Đề xuất này đã được đưa ra trong cuộc họp của Ủy ban Kế hoạch và Giám sát thực phẩm Bangladesh và hiện đang chờ phê duyệt chính thức. Các quan chức chính phủ cho rằng sản lượng gạo thơm dư thừa là yếu tố chính khiến Bangladesh xem xét mở cửa lại thị trường xuất khẩu. 

Hiện tại, nước này trồng khoảng 33 loại gạo thơm khác nhau, từng xuất khẩu sang 136 quốc gia trước khi lệnh cấm được áp đặt vô thời hạn. Nếu chính sách xuất khẩu gạo thơm được khôi phục, Bangladesh có thể tận dụng được tiềm năng lớn từ thị trường quốc tế, đặc biệt là các quốc gia có nhu cầu tiêu thụ cao như Trung Đông, châu Âu và Bắc Mỹ.

Về phía Việt Nam, thương vụ xuất khẩu 100.000 tấn gạo sang Bangladesh một lần nữa khẳng định vị thế của gạo Việt trên thị trường quốc tế. Trong những năm qua, Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và cải thiện chuỗi cung ứng. Các giống lúa mới với năng suất cao, khả năng chống chịu tốt và chất lượng hạt gạo cải thiện đáng kể đã giúp Việt Nam cạnh tranh sòng phẳng với các quốc gia xuất khẩu gạo lớn như Thái Lan và Ấn Độ.

Ngoài Bangladesh, Việt Nam hiện cũng là đối tác cung ứng gạo quan trọng cho nhiều thị trường khác như Trung Quốc, Philippines, Indonesia và các quốc gia châu Phi. Riêng trong năm 2024, xuất khẩu gạo của Việt Nam đã đạt hơn 8 triệu tấn, mang lại kim ngạch gần 5 tỷ USD, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ qua. 

Với các chính sách kiểm soát xuất khẩu từ các nước sản xuất lớn như Ấn Độ, thương vụ này giúp Bangladesh đảm bảo an ninh lương thực, đồng thời đây cũng là tín hiệu tích cực đối với ngành nông nghiệp Việt Nam, khuyến khích nông dân đầu tư vào sản xuất lúa gạo chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và nâng cao giá trị kinh tế của hạt gạo Việt.