Phát hiện sớm ca bệnh khó

Theo GS-TS. Phạm Minh Thông, Chủ tịch Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam, chẩn đoán hình ảnh là một trong những ứng dụng hàng đầu của AI trong y tế. AI có thể giúp phát hiện bệnh lý nhanh chóng và chính xác, giúp bác sỹ tiết kiệm thời gian và phát hiện những tổn thương nhỏ mà mắt thường khó nhận thấy.

PGS-TS. Đào Việt Hằng, Trung tâm Nội soi (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) chia sẻ, ngoài chụp X-quang, nhiều bệnh viện đã ứng dụng phần mềm tích hợp thuật toán AI giúp phát hiện ung thư gan qua CT-scanner hoặc cộng hưởng từ, chẩn đoán giai đoạn ung thư trực tràng. Trong lĩnh vực nội soi và giải phẫu bệnh, AI đã giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.

Một ví dụ khác là các ứng dụng trên smartphone dành cho bệnh nhân tiểu đường, huyết áp cao, viêm gan B. AI nhắc bệnh nhân uống thuốc đúng giờ, đưa ra các bộ câu hỏi giúp phân tầng nguy cơ bệnh lý, phát hiện dấu hiệu cảnh báo sớm khi người bệnh có nguy cơ biến chứng, giúp người bệnh kết nối sớm với cơ sở y tế, giảm thiểu tình huống khẩn cấp và cải thiện hiệu quả điều trị.

AI đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các bệnh ung thư. Nhiều bệnh viện lớn đã ứng dụng AI để phân tích dữ liệu hình ảnh và gen của bệnh nhân, đưa ra dự đoán chính xác về nguy cơ mắc bệnh ung thư.

ThS., bác sỹ CKII Chu Tấn Sỹ, Trưởng khoa Ngoại thần kinh (Trung tâm Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM) cho biết, trước đây, các phương pháp mổ não kinh điển như định vị Navigation, kính vi phẫu không thể nhìn thấy các bó sợi thần kinh trong mối tương quan với khối u hoặc khối máu tụ trong quá trình mổ, dẫn đến nguy cơ cắt phải các bó sợi thần kinh, gây di chứng nặng nề cho người bệnh. Với sự phát triển của công nghệ, robot mổ não Modus V Synaptive thế hệ mới ứng dụng AI ở mức độ tinh vi đã khắc phục được các hạn chế này. Robot giúp bác sỹ quan sát rõ khối u, các bó sợi thần kinh, mô não lành trên cùng một hình ảnh 3D, cả trước, trong và sau mổ.

Robot cho phép bác sỹ mô phỏng mổ trong môi trường 3D trước khi tiến hành mổ chính thức, giúp chủ động chọn đường tiếp cận khối u an toàn và tránh phạm phải các dây thần kinh quan trọng. Robot giám sát liên tục trong suốt quá trình mổ, cảnh báo bác sỹ bằng tín hiệu đèn để đảm bảo thao tác đúng với đường mổ đã được xác lập trong quá trình mô phỏng, giúp tăng cường tính an toàn. Điều này mang lại hiệu quả điều trị vượt trội, giúp bác sỹ cắt bỏ khối u tối đa và bảo toàn chức năng não cho bệnh nhân một cách cao nhất.

Lời giải cho bài toán thiếu hụt nhân viên y tế

Theo dự báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến năm 2030, sẽ thiếu khoảng 18 triệu nhân viên y tế trên toàn cầu, đặt ra thách thức lớn cho ngành y tế. Một giải pháp tiềm năng là ứng dụng AI trong công tác khám chữa bệnh, giúp hỗ trợ bác sỹ trong chẩn đoán và điều trị, giảm tải công việc cho đội ngũ y tế và nâng cao hiệu quả chăm sóc bệnh nhân.

Khi dịch bệnh truyễn nhiễm đe dọa sức khỏe toàn cầu, AI đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh lao. Ở khu vực thiếu bác sỹ chuyên khoa, máy X-quang tích hợp AI có thể phát hiện tổn thương lao một cách nhanh chóng và chính xác.

Ở Việt Nam, ứng dụng AI trong phát hiện bệnh lao đã đạt được kết quả đáng kể. PGS-TS. Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho hay, AI được gắn vào máy X-quang, giúp phát hiện bệnh lao sớm, tăng gấp đôi hiệu quả phát hiện bệnh. Điều này đặc biệt hữu ích ở các cơ sở y tế tuyến huyện, vùng sâu, vùng xa, nơi thiếu bác sỹ chuyên khoa lao.

Trong lĩnh vực cơ xương khớp, theo PGS-TS. Lê Mạnh Cường, Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh (Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam), Bệnh viện cũng đang cập nhật Al, robot trong điều trị các bệnh cơ xương khớp, phục hồi chức năng, kết hợp với giải pháp y học cổ truyền.

Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, các bác sỹ sử dụng AI để phân tích hình ảnh siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI) trong việc phát hiện sớm ung thư vú. AI giúp phát hiện khối u nhỏ chưa thể nhận thấy bằng phương pháp truyền thống, giúp bác sỹ chẩn đoán kịp thời và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp. Kết quả là bệnh nhân được điều trị sớm, tỷ lệ sống sót cao hơn và giảm thiểu các rủi ro không đáng có.

Còn tại Bệnh viện Hùng Vương, AI được sử dụng để theo dõi sức khỏe bệnh nhân tiểu đường. Hệ thống này có thể phân tích các chỉ số sinh lý như mức đường huyết, nhịp tim và huyết áp, cảnh báo bác sỹ về những thay đổi bất thường, giúp bác sỹ can thiệp kịp thời, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.