Thành phố theo nhịp thở - Giải pháp ưu tiên sức khỏe

Không phải ngẫu nhiên mà mô hình A Breathing City lại trở thành tâm điểm của giới quy hoạch quốc tế. Thực tế cho thấy, vấn đề của đô thị hiện đại không chỉ nằm ở việc thiếu cây xanh hay mặt nước, mà cần một hệ sinh thái không gian có khả năng tự cân bằng, nơi mà gió có thể lưu thông, ánh sáng có thể lan tỏa, và nhiệt độ có thể được điều tiết theo quy luật tự nhiên.

Trong bối cảnh ấy, cùng với xu hướng bất động sản sức khỏe (Wellness Real Estate), khái “A Breathing City” - Thành phố biết thở dần được giới quy hoạch nhắc đến như một cách nhìn mới về đô thị tương lai, đặc biệt sau các Đại dịch Sars, Covid-19, cũng như sự phát triển đô thị dẫn đến tình trạng nóng lên của trái đất, hay ô nhiễm trên toàn cầu.

Một Thành phố biết thở là thành phố được thiết kế để dòng không khí lưu chuyển tự nhiên - từ thiên nhiên, xuyên qua không gian đô thị, và đi vào từng nhịp sống con người.

Khái niệm này được WHO nhắc đến chính thức trong chiến dịch "BreatheLife", như một thành phố biết thở với khả năng “tự làm sạch” thông qua thông gió tự nhiên. Đến năm 2022, “Breathing city” tiếp tục WHO nhắc đến trong báo cáo kêu gọi phát triển đô thị gắn với tạo không gian cho thành phố thở.

Đến năm 2024, Nghiên cứu "The Breathing City" của Giáo sư Catherine Noakes - Đại học Leeds (thuộc khuôn khổ mạng lưới Future Urban Ventilation Network - FUvN) đã giới thiệu những nghiên cứu cơ bản của mô hình A Breathing City, với kết hợp có kỹ thuật của một số yếu tố về Hành lang gió; Hạ tầng Xanh – Lam liên hoàn (mặt nước – cây xanh); phân lớp áp suất, Độ xốp đô thị (độ rỗng); Thông gió xuyên phòng (kiến trúc) và pha loãng tại nguồn (khoảng thở). Mặc dù nghiên cứu vẫn tiếp tục được hoàn thiện, nhưng đã được đón nhận như một giải pháp quan trọng cho việc phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu và vấn nạn ô nhiễm toàn cầu.

Breathing City - Triết lý đô thị được khởi sinh từ thiên nhiên 

Thiên nhiên là yếu tố quan trọng của một đô thị theo triết lý Breathing City. Trong cấu trúc mô hình này, điểm khởi nguồn của Hành lang gió tự nhiên và độ tuổi của không khí (freshness) đóng vai trò nền tảng giúp đô thị giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực từ nguồn khí ô nhiễm

Một đô thị theo mô hình Breathing City trước hết, phải nằm trong vùng đón được dòng không khí sạch và phù hợp để “nuôi dưỡng không khí tươi mát” dựa trên khả năng đảo nhiệt, giải phóng ô nhiễm hàng ngày từ đó giúp bảo vệ tối đa độ sạch của không khí, tối ưu sức khỏe cho cư dân.

Tiếp theo, là bàn tay quy hoạch của con người để tối ưu tự nhiên, giữ sự ổn định không khí thông qua: Hành lang gió không bị chắn, ánh sáng và mảng xanh được bố trí hợp lý để tạo nên các “khoảng rỗng”, “túi thở” được bố trí xen theo hướng gió tự nhiên, kết hợp với hiệu ứng vách đảo nhiệt, độ thoáng khí và tốc độ gió ổn định phù hợp cơ thể con người. Những đặc điểm này giữ cho đô thị theo chuẩn "Cooler Cities" (Thành phố mát mẻ hơn).

Hình ảnh minh họa dự án Dasong Village - đại diện tiêu biểu theo mô hình Breathing City

Thứ ba, là sự hài hòa giữa kiến trúc và quy hoạch đô thị. Các không gian kiến trúc có sự hòa hợp với 100% không gian phòng chức năng được tiếp nhận ánh sáng và không khí tự nhiên, không lưu cữu không khí cũ. Các khoảng thoáng của tầm nhìn tạo sự an yên, nhưng vẫn không đánh mất sự riêng tư của cư dân.

Cuối cùng, là bố trí các trí các tiện ích khuyến khích cư dân trải nghiệm với thiên nhiên, kết nối cộng đồng và hòa hợp thiên nhiên.

Ở Việt Nam, dự án Dasong Village là đại diện điển hình cho đô thị được phát triển theo triết lý Breathing City, nhờ địa thế tối ưu trong vùng thiên nhiên được bảo tồn cho chiến lược phát triển du lịch nghỉ dưỡng Tây Bắc Hà Nội, Dự án nằm tại Trung Minh, Hòa Bình (nay thuộc tỉnh Phú Thọ), được bao trọn trong Hành lang gió sạch vùng Tây Bắc Hà Nội.

Với quỹ đất rộng lớn tới 142 ha, trải dài theo hành lang sông Đà - nơi dòng sông và thung lũng ven núi từ lâu đã tạo nên một trục gió tự nhiên quan trọng của phía Tây Bắc Hà Nội, Dasong Village sở hữu những giá trị nguyên bản hiếm hoi để phát triển mô hình Breathing City tiêu chuẩn.

Với cấu trúc quy hoạch được tổ chức xoay quanh hành lang gió ven sông, với hệ thống Suối Ngọc nội khu dài khoảng 6 km, công viên ven sông kéo dài hơn 1,2 km cùng mạng lưới công viên và khoảng xanh đan xen khắp khu đô thị, Dasong Village phát triển theo mô hình dinh thự và biệt thự thấp tầng, nhằm giữ lại sự thông thoáng của không gian và cho phép gió, ánh sáng và mặt nước lưu chuyển tự nhiên qua từng khu vực. Các khu cao tầng được bố trí rải rác theo trục quốc lộ 6 vừa giúp cản khí luồng khí từ giao thông, vừa tạo thành những điểm đảo gió quan trọng.

Cách nội đô Hà Nội chưa đến 1h lái xe, Dasong Village được kỳ vọng trở thành một không gian sống mới dành cho những người tìm kiếm sự cân bằng giữa nhịp sống đô thị và thiên nhiên. Dự án hứa hẹn sẽ là điểm đến lý tưởng cho những người muốn tìm một chốn để ở, để nghỉ ngơi và để sống chậm lại cùng nhịp thở của thiên nhiên.