Bộ Xây dựng cho biết, dự kiến Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) sẽ trình Chính phủ trước ngày 10/7 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 20/7.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) tập trung hoàn thiện vào các nhóm nội dung: Tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; Đảm bảo đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan; Phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản; Cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính; Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo ông Tuấn, dự thảo luật đã thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông, bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống".

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đã tháo gỡ các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn, rà soát đảm bảo đồng bộ với các pháp luật liên quan; hoàn thiện cơ chế điều tiết, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển mạnh, hiệu quả, bền vững.

Quang cảnh hội thảo.

Làm rõ cơ chế ưu đãi, hành lang pháp lý cho nhà ở thương mại có giá phù hợp

Đối với loại hình nhà ở thương mại có giá phù hợp, các chuyên gia, đại diện các doanh nghiệp cho rằng cần quy định rõ tiêu chuẩn, điều kiện và tiêu chí kỹ thuật nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho các địa phương trong quá trình thẩm định, phê duyệt dự án. Nhiều ý kiến cũng góp ý làm rõ hơn các cơ chế ưu đãi về đất đai, đầu tư, tài chính để khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có giá phù hợp.

Để chính sách đi vào cuộc sống, đại diện tập đoàn Becamex kiến nghị cần cụ thể cơ chế chính sách của Nhà nước, đáp ứng tiêu chí khi xây dựng nhà ở thương mại giá phù hợp. Bên cạnh đó, cần phân biệt nhà ở thương mại để bán và nhà lưu trú cho công nhân thuê trong khu công nghiệp. 

Đại diện Công ty CP Him Lam cho rằng, trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) có quy định về nhà cho thuê nhưng các nội dung liên quan đến khu vực tư nhân chưa rõ ràng. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị bổ sung quy định phù hợp hơn trong quá trình thực thi, giúp doanh nghiệp có cơ sở thực hiện, tạo thuận lợi cho địa phương phát triển nhà ở.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cho biết, cơ bản thống nhất với định hướng của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đặc biệt trong việc phát triển nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, trong đó có nhà ở cho thuê.

Dự thảo đã phân loại nhà ở thành các nhóm lớn, nhưng để tránh chồng chéo và để thuận tiện nên làm rõ ranh giới và khái niệm: thương mại; thương mại giá phù hợp; nhà ở cho thuê; nhà ở có mục đích lưu trú...

Đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, cần xây dựng giá trên các tiêu chí: thu nhập bình quân; khả năng vay an toàn; tổng giá trị tiền căn; tỷ lệ chi phí trên thu nhập. Đối với nhà ở cho thuê, ông Đính ủng hộ định hướng cho thuê dài hạn, nhất là tại các đô thị, vùng kinh tế phát triển... nhưng cần phải vận hành chuyên nghiệp.

Sở Xây dựng Hải Phòng đề xuất, cần thống nhất phương án cho quỹ nhà ở cho thuê để quy định lãi suất một cách phù hợp, bên cạnh đó thống nhất các loại hình nhà ở cho thuê, có chế độ ưu đãi đối với khu vực này.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng Hải Phòng đề nghị cho phép các doanh nghiệp được mua nhà ở xã hội để tăng khối lượng nhà ở cho thuê, tạo lập nguồn cung cho các doanh nghiệp. Hiện nay, nhu cầu nhà ở tại Hải Phòng rất lớn, đặc biệt tại các khu vực khu công nghiệp.

Hoàn thiện cơ chế mua bán bất động sản

Đại diện Công ty CP HouseNow chia sẻ, hiện nay, các hình thức giao dịch đang đi theo hướng truyền thống như thực tiễn diễn ra. Trước bối cảnh đó, HouseNow đề xuất dự thảo nên bổ sung thêm cơ chế hoặc các quy trình để quản lý các giao dịch được thực hiện trên nền tảng số.

"Hiện nay, việc mua bán bất động sản, tìm kiếm, ký hợp đồng hay các giao dịch được diễn ra trên nền tảng số rất nhiều. Việc chúng ta cần có một cơ chế và quy trình quản lý là rất cần thiết nhằm đảm bảo dữ liệu được hình thành, kết nối rõ ràng", đại diện HouseNow phân tích.

Doanh nghiệp này đề xuất thêm, đối với hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, hệ thống nên được xây dựng và có thể nhập dữ liệu tự động theo nguyên tắc khai báo một lần nhưng sử dụng nhiều lần. Bởi, hiện nay các doanh nghiệp đang phải cập nhật thông tin lên rất nhiều nền tảng số khác nhau, dẫn đến phát sinh nhiều lần cập nhật trên các hệ thống khác nhau.

"Khi chúng ta cập nhật lên hệ thống này và đồng bộ lên hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu Quốc gia thì chỉ cần đồng bộ một lần. Như vậy, các doanh nghiệp sẽ giảm được chi phí cũng như nguồn lực cho việc cập nhật hệ thống một cách thường xuyên, đồng thời đảm bảo dữ liệu lưu thông cho thị trường bất động sản", đại diện HouseNow kiến nghị.

Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC), dự thảo luật quy định bảo đảm tỷ lệ dư nợ tín dụng, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp trên số vốn chủ sở hữu. Điều này nhằm bảo đảm an toàn cho thị trường không bị phá vỡ.

Đối với bất động sản, do đầu tư nhiều nên tỷ lệ dư nợ trên vốn chủ có thể cao hơn. Nhưng theo quy định hiện nay đang cho phép là dư nợ trên vốn chủ sở hữu không quá 5. Từ thực tế đó, ông Hiệp góp ý, trong dự thảo không nên để quy định chung là bảo đảm, và nên để hệ số an toàn giữa mức 2 và mức 5.

Trước những ý kiến, đề xuất thiết thực từ các hiệp hội, doanh nghiệp, địa phương, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp thu tất cả các ý kiến đóng góp và kỳ vọng tiếp tục nhận được các ý kiến trong thời gian sớm nhất để hoàn thành xây dựng Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi và Luật Nhà ở sửa đổi theo đúng tiến độ.