Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024 với tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD). Tuyến đường sắt dài 1.541 km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (TP. Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh thành, tốc độ thiết kế 350km/h.

Trên tuyến đường sắt có 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa. Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất để thực hiện dự án khoảng 10.827 ha, số dân phải di dời tái định cư khoảng 120.836 người. Chính phủ đặt mục tiêu khởi công dự án trước 31/12/2026, phấn đấu cơ bản hoàn thành năm 2035.

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được thiết kế để vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết. Dự án được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt.

Tuyến đường sắt cao tốc dài 1.541 km.

Mới đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tỉnh Hà Tĩnh vừa có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn Hà Tĩnh.

Theo đó, Ban Chỉ đạo do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban, Chủ tịch UBND tỉnh làm Phó trưởng ban Thường trực, các Phó chủ tịch UBND tỉnh làm Phó trưởng ban. Các thành viên là lãnh đạo các sở, ban, ngành; bí thư cấp ủy các xã, phường nơi có dự án đi qua; Phó giám đốc Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) phụ trách dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Tổ Giúp việc gồm 18 thành viên do Phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách lĩnh vực giao thông, xây dựng - Phó trưởng ban Chỉ đạo kiêm Tổ trưởng Tổ Giúp việc; lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan; phó chủ tịch UBND phụ trách lĩnh vực giao thông, xây dựng các xã, phường nơi có dự án đi qua; đại diện BQL dự án đường sắt.

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ tham mưu, giúp Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị của địa phương theo chức năng, nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ, kịp thời với Bộ Xây dựng, chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án Đường sắt trong việc giải quyết các thủ tục liên quan để triển khai thực hiện kịp thời công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bàn giao mặt bằng dự án đảm bảo đúng tiến độ quy định; hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để dự án đoạn qua địa bàn Hà Tĩnh triển khai đảm bảo tiến độ theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Định kỳ hoặc đột xuất tổ chức kiểm tra, họp giao ban để rà soát, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời chỉ đạo, giải quyết, tháo gỡ các vấn đề vướng mắc, phát sinh liên quan đến trách nhiệm của tỉnh (về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu...), xử lý theo thẩm quyền hoặc tham mưu, đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tổ Giúp việc có trách nhiệm tham mưu, giúp việc cho Ban Chỉ đạo trong quá trình chỉ đạo triển khai thực hiện công tác giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn Hà Tĩnh. Tham mưu Ban Chỉ đạo phân công nhiệm vụ cho các thành viên Ban Chỉ đạo; giúp Trưởng ban Chỉ đạo trong việc xây dựng kế hoạch, chương trình công tác của Ban Chỉ đạo. Chuẩn bị tài liệu, báo cáo và dự thảo thông báo kết luận của các cuộc họp định kỳ hoặc đột xuất của Ban Chỉ đạo; đôn đốc, kiểm tra tình hình thực hiện các kết luận, chỉ đạo của Trưởng ban Chỉ đạo, Phó trưởng ban Chỉ đạo; tổng hợp, báo cáo các hoạt động chung của Ban Chỉ đạo và thực hiện một số nhiệm vụ khác do Trưởng ban Chỉ đạo giao.

Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam qua địa bàn Hà Tĩnh dài khoảng 103,42 km, được bố trí 3 nhà ga (2 ga hành khách, 1 ga hàng hóa). Theo kết quả rà soát sơ bộ của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hà Tĩnh phải thu hồi, bồi thường diện tích khoảng 764,1205 ha đất, trong đó, có khoảng 84,3446 ha đất ở, cần xem xét bố trí tái định cư.

Trong cuộc họp mới đây, Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Báu Hà yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với sở ngành và địa phương rà soát nhu cầu tái định cư, phấn đấu khởi công xây dựng 1 khu tái định cư vào ngày 19/8/2025; tiến hành rà soát, lập quy hoạch quỹ đất vùng phụ cận các ga đường sắt dự án theo định hướng phát triển giao thông công cộng để báo cáo, xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy.