Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có văn bản giải trình về các ý kiến tham vấn cho dự thảo Thông tư quy định về cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02 của Chính phủ. Về ý kiến đề nghị NHNN quy định rõ lãi suất sau thời điểm 15/4/2016 - thời điểm hết thời gian hỗ trợ 3 năm lãi suất 6%/năm, NHNN cho rằng việc áp lãi suất 6%/năm và cố định trong 3 năm đã là sự cố gắng của Chính phủ và NHNN. Sau thời gian này, NHNN sẽ công bố mức lãi suất ưu đãi mới để phù hợp hơn với tình hình thực tế. 30.000 tỷ đồng cho vay mua nhà với lãi suất 6%/năm. Còn về đối tượng được xem xét cho vay, theo khẳng định của NHNN, chỉ có người thu nhập thấp, cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang thuê mua nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có diện tích nhỏ hơn 70m2, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2, mới nằm trong diện được vay ưu tiên.

Còn đối tượng mua nhà ở xã hội chưa nằm trong lần xem xét này.

Nhưng “NHNN sẽ bổ sung hình thức mua nhà ở xã hội vào thông tư quy định về cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết số 02 của Chính phủ khi các quy định của pháp luật cho phép”.

Về tài sản thế chấp, dự thảo Thông tư cũng quy định rõ, việc cho vay có bảo đảm hay không có bảo đảm do ngân hàng xem xét, quyết định. Song, một số ý kiến đề nghị Thông tư quy định rõ cá nhân mua nhà thì tài sản đảm bảo chính là căn nhà mua hoặc dự án doanh nghiệp đang xây dựng. Tuy nhiên, NHNN cho biết, hiện nay, các quy định về giao dịch bảo đảm đã đầy đủ các tài sản và hình thức bảo đảm, vì vậy nếu chỉ quy định bảo đảm bằng chính căn nhà mua hoặc dự án đang xây dựng vào Thông tư là không đầy đủ và có thể hạn chế việc tiếp cận vốn của khách hàng. Người dân/doanh nghiệp có thể sử dụng chính căn nhà mua/dự án đang xây dựng để thế chấp theo Quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Bên cạnh đó cũng có một số ý kiến lo ngại việc không quy định tỷ lệ cho vay giữa doanh nghiệp và cá nhân, hộ gia đình sẽ dẫn đến việc doanh nghiệp vay nhiều hơn. Tuy nhiên, theo NHNN, việc quy định cụ thể tỷ lệ, ví dụ 65% cho doanh nghiệp và 35% cho cá nhân, hộ gia đình trong Thông tư là không khả thi, vì dư nợ cho vay khách hàng tại các ngân hàng thương mại thường xuyên biến động, chưa kể thời hạn cho vay doanh nghiệp chỉ tối đa 5 năm, cá nhân hộ gia đình tối thiểu 10 năm; do đó không thể duy trì tỷ lệ này trong suốt thời gian thực hiện chương trình.

Thay vào đó, dự thảo Thông tư quy định các ngân hàng chỉ cho vay các doanh nghiệp xây dựng dự án nhà ở xã hội, dự án chuyển đổi công năng sang dự án nhà ở xã hội nằm trong danh mục các dự án của doanh nghiệp do Bộ Xây dựng thông báo cho NHNN (bao gồm cả số tiền xin vay). Với quy định này, Bộ Xây dựng có thể linh hoạt điều tiết số tiền dành cho doanh nghiệp vay theo mức độ cung cầu về nhà ở xã hội.

Đối với ý kiến cho rằng số tiền 30.000 tỷ đồng NHNN tái cấp vốn cho 5 ngân hàng thường mại Nhà nước là quá nhỏ, đề nghị tăng thêm, NHNN cho rằng: “Việc sử dụng 30.000 tỷ đồng đã được Chính phủ và NHNN tính toán rất kỹ, trong đó có tính tới việc ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát trong ngắn và trung dài hạn”.

Về mức chênh lệch lãi suất 1,5% mà 5 ngân hàng thương mại Nhà nước được hưởng khi cho vay theo chương trình, có ý kiến đề nghị giảm mức hỗ trợ này xuống. Theo NHNN, mức chênh lệch 1,5%/năm mà các ngân hàng đưởng hưởng đã bao gồm chi phí nghiệp vụ như thẩm định, xét duyệt, theo dõi... khoản vay) và rủi ro của khoản vay.

Do vậy, NHNN nhấn mạnh: “Mức chênh lệch 1,5% thấp hơn chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay thông thường hiện nay đã thể hiện sự chia sẻ khó khăn đối với khách hàng khi thực hiện chủ trương của Chính phủ”.

Nguyễn Hiền (Dân trí)