Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam (Bộ Quốc phòng) cho biết, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ” là chiến dịch có tính chất toàn diện nhằm tạo ra sự đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.

Chiến dịch này đề ra 5 mục tiêu cụ thể: Tìm kiếm quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sỹ; Hoàn thành việc lấy mẫu đối với khoảng 230.000 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sỹ; Phấn đấu giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sỹ; Xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu Gen thân nhân liệt sỹ chưa xác định được thông tin; Hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ, tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Vị Xuyên (tỉnh Tuyên Quang), Lào Cai, Lạng Sơn.

Đại tá Lê Văn Sơn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam (Bộ Quốc phòng) thông tin tại cuộc họp báo. Ảnh: Đức Minh.

Chiến dịch phát động vào ngày 2/4 nhưng thời gian được tính từ ngày 15/3 đến ngày 27/7/2027. Tính đến ngày 4/7, Chiến dịch 500 ngày đêm đã bước sang ngày thứ 111, đạt được một số kết quả đáng chú ý.

Cụ thể, trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, để hoàn thành mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sỹ, trên cơ sở kết quả khảo sát, xác minh thông tin, kết luận địa bàn, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập cụ thể cho các đơn vị. Đồng thời, các đội quy tập cũng được kiện toàn và hiện nay duy trì 32 đội tìm kiếm, quy tập trên cả nước với khoảng 1.500 người.

Đại diện Bộ Quốc phòng cũng nhấn mạnh một giải pháp mới được Phó Thủ tướng, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia quyết liệt chỉ đạo thực hiện thời gian qua, đã đem lại hiệu quả rất thiết thực, đó là việc tổng hợp, rà soát các thông tin, nhất là hồ sơ do các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cung cấp để tổ chức hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sỹ tập thể.

Theo ông Sơn, đã có 2 cuộc hội thảo được tổ chức tại Quảng Ngãi và TPHCM. Đến nay, tại Quảng Ngãi đã tìm thấy 1 hài cốt liệt sỹ và tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng ở TPHCM dự kiến tổ chức lễ khai quật vào ngày 6/7.

“Một điểm mới trong phương pháp dò tìm là kết hợp giữa đối chiếu tọa độ trên bản đồ với thực địa, kết hợp lời kể nhân chứng với sử dụng thiết bị hiện đại (ra đa quét ngầm) để tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian, giảm khối lượng phải đào đắp, phá dỡ trong quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sỹ”, Đại tá Sơn cho hay.

Về công tác tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sỹ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sỹ, đại diện Bộ Quốc phòng nhấn mạnh phải tổ chức bài bản, có quy trình chặt chẽ, khoa học.

Để hạn chế tối đa các nhầm lẫn, sai sót có thể xảy ra trong quá trình lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ, Bộ Quốc phòng đã giao Tập đoàn Viettel xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sỹ. Phần mềm có chức năng số hóa, lưu trữ toàn bộ các thông tin trong quá trình lấy mẫu để bảo đảm các mẫu không bị lẫn lộn. Đến nay các quân khu của các tỉnh, thành phố đã thành lập trên 300 đội lấy mẫu hài cốt liệt sỹ với 3.500 người.

Về công tác xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 26 về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; ban hành quyết định về Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin.

Đại tá Lê Văn Sơn khẳng định đây là cơ sở để các địa phương dự toán bảo đảm kinh phí tổ chức lấy mẫu và phối hợp với các đơn vị giám định ADN tổ chức bàn giao nhận, lưu trữ, bảo quản, giám định ADN mẫu hài cốt liệt sỹ.

Về kết quả cụ thể, ông Sơn cho biết đến nay đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sỹ và 3 mộ tập thể; tổ chức lấy mẫu hơn 27.000 mộ liệt sỹ, trong đó có hơn 20.000 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và bàn giao cho các trung tâm giám định. Bộ Công an đã tổ chức thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sỹ, phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu hơn 50.000 mẫu.

Ngoài ra, lực lượng chức năng cũng tiến hành rà phá bom mìn trên diện tích hơn 7.000 ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang hơn 3.000 ha, đạt hơn 70% tiến độ.

Trong 6 tháng cuối năm, Bộ Quốc phòng sẽ tham mưu Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai đồng bộ các giải pháp để đạt mục tiêu, chỉ tiêu đề ra trong chiến dịch này.