Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang phát biểu tại tổ. Ảnh Mỹ An.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy không làm giảm hiệu quả hay giảm trách nhiệm của cơ quan chức năng mà chỉ giảm thủ tục hành chính.

Sáng 26/10, thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, nhiều đại biểu còn băn khoăn về đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy.

Trong phát biểu tại tổ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã giải thích lý do bãi bỏ thủ tục này, thay vào đó, sẽ thực hiện hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông.

Lần sửa đổi này, theo Bộ trưởng, chủ yếu tập trung vào việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, mục tiêu cao nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Công an cho biết đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và nghị định của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026 cũng đã bỏ thủ tục này.

Theo Bộ trưởng, bản chất của công tác kiểm tra, nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy là kiểm soát việc chấp hành các quy định của pháp luật.

Hiện nay, trước khi nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đã có một thủ tục rất quan trọng là thẩm định thiết kế. Như vậy, khi thiết kế đã thẩm định, công trình hoàn thành lại thêm một bước kiểm tra nghiệm thu.

Bộ trưởng cũng chia sẻ thực tiễn nhiều chủ đầu tư công trình đề nghị “làm sao để công trình được thẩm định, nghiệm thu đưa vào sử dụng sớm”, bởi khi thiết kế đã được các nhà chuyên môn lập theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Vì vậy, cần phải nghiên cứu lại quy trình này.

“Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không thể đủ trình độ chuyên môn để thẩm định lại toàn bộ thiết kế của các nhà chuyên môn, nhất là đối với những công trình tổ hợp”, Bộ trưởng lý giải.

Khẳng định việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy không làm giảm hiệu quả hay giảm trách nhiệm của cơ quan chức năng mà chỉ giảm thủ tục hành chính, Bộ trưởng đồng thời nêu rõ, công tác kiểm tra, hậu kiểm bảo đảm chặt chẽ theo đúng quy định.

Bộ trưởng cũng cho biết dự thảo luật đã bổ sung quy định về việc kết hợp giữa công tác kiểm tra định kỳ với kiểm tra việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy mà chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện có trách nhiệm phải thực hiện trước đó.

“Như vậy, công tác hậu kiểm hoàn toàn không bị buông lỏng”, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh và cho rằng việc gắn chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện thì “hiệu quả phòng cháy, chữa cháy tốt hơn”.

Từ những bất cập của quy định hiện hành, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, luật sửa đổi lần này gắn ý thức và trách nhiệm của người dân, chủ đầu tư đối với công tác phòng cháy, chữa cháy.

Cụ thể, dự thảo luật đã bổ sung quy định: Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo đúng thiết kế đã được thẩm định.

Dự thảo luật đồng thời quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu, chủ phương tiện phải chịu trách nhiệm toàn diện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, thi công, giám sát thi công và nghiệm thu.

Một nội dung khác được đại biểu quan tâm thảo luận là  dự luật bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

“Bỏ thủ tục này không làm giảm trách nhiệm hay giảm hiệu quả quản lý nhà nước”, Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định.

Bởi, theo Bộ trưởng, dự thảo luật đã quy định rõ: Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện công tác kiểm tra, quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

“Quy định này rất thuận lợi trong quá trình kiểm tra, hậu kiểm; những tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm chính”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nói.

Bộ trưởng cũng làm rõ thêm rằng, dự thảo luật đã quy định bắt buộc phải kê khai thông tin đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trước khi lưu thông trên thị trường. Tức là, trước khi đưa sản phẩm ra thị trường phải kê khai thông tin, cơ quan quản lý sẽ tiến hành kiểm soát, kiểm tra dựa trên hệ thống dữ liệu đã kê khai.