Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam

Thưa bà, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành điện tử, động thái mới nhất về chính sách thuế quan tác động tới ngành ở những khía cạnh nào?

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ cơ sở pháp lý áp thuế đối ứng theo cơ chế khẩn cấp, một khoảng “giảm áp” tạm thời 150 ngày được mở ra cho các quốc gia có thặng dư thương mại lớn với Mỹ. Tuy nhiên, ngay sau đó, Mỹ nhanh chóng chuyển sang công cụ khác, áp thuế bổ sung 15% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, đồng thời kích hoạt các kênh điều tra theo các đạo luật truyền thống.

Điều này cho thấy xu hướng bảo hộ thương mại của Mỹ không suy giảm, mà đang được tái cấu trúc bằng các công cụ pháp lý khác. Nói cách khác, họ vẫn sẽ tìm cách áp thuế bằng nhiều hình thức.

 Thuế giảm từ 20% xuống 15%, doanh nghiệp được lợi gì và gặp khó khăn gì, thưa bà?

Những điều chỉnh thuế quan vẫn tạo áp lực đáng kể lên chi phí, nhất là với doanh nghiệp điện tử Việt Nam chủ yếu gia công, biên lợi nhuận mỏng.

Trong ngắn hạn, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với yêu cầu đàm phán lại giá khi thuế nhập khẩu giảm, bị ép giá, điều chỉnh tiến độ giao hàng, thậm chí nguy cơ chuyển đơn hàng sang nguồn cung khác.

Khi thuế giảm từ 20% xuống 15%, không chỉ Việt Nam, mà các quốc gia khác cũng được hưởng mức tương tự, khiến cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn.

Vậy doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Doanh nghiệp cần nâng cao giá trị nội địa và vị thế trong chuỗi cung ứng, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá, bởi mức thuế giữa các quốc gia đang dần tương đồng.

Đặc biệt, phải gia tăng giá trị gia tăng trong nước - đây là điều kiện bắt buộc để phát triển bền vững. Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng các FTA thế hệ mới để tránh phụ thuộc vào một thị trường. Khi thị trường biến động, xuất khẩu sẽ không bị giảm sâu.

Doanh nghiệp nên coi khoảng “dễ thở” hiện tại là thời gian đệm để cơ cấu lại thị trường, giảm phụ thuộc vào Mỹ và chuẩn bị kịch bản ứng phó khi chính sách thuế biến động.

Dự kiến đơn hàng xuất khẩu năm 2026 ra sao, thưa bà?

Đơn hàng quý I/2026 rất sôi động, kể cả trong dịp Tết Nguyên đán, doanh nghiệp vẫn duy trì xuất hàng liên tục.

Năm 2025, ngành điện tử đạt kỷ lục xuất khẩu gần 165 tỷ USD, tăng mạnh so với năm 2024 (126,5 tỷ USD). Tuy nhiên, Hiệp hội cho rằng, ngành cần bước sang giai đoạn phát triển bền vững hơn, với giá trị gia tăng nội địa cao và chủ động hơn trước biến động chính sách thương mại toàn cầu. Tăng trưởng giai đoạn tới phải theo chiều sâu.

Đáng mừng là, trong 2 năm gần đây, giá trị và chủng loại hàng xuất khẩu ngày càng cao, đa dạng. Nhiều sản phẩm đã gây ấn tượng tại các triển lãm quốc tế. Các mô hình sản xuất như tự động hóa, ứng dụng AI, chủ động nguồn cung và nâng tỷ lệ nội địa hóa đang giúp ngành điện tử nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.