Theo hướng dẫn điều trị cúm của Bộ Y tế Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cũng như Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), việc sử dụng thuốc kháng virus Tamiflu (hoạt chất oseltamivir) chỉ được chỉ định khi có biến chứng nặng hoặc có nguy cơ cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo, việc tự ý dùng Tamiflu mà không có sự chỉ định của bác sỹ có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Bệnh nhân cúm đang điều trị tại cơ sở y tế.

Bác sỹ Lê Văn Thiệu, khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho hay, Tamiflu là thuốc kê đơn và cần phải có đơn thuốc từ bác sỹ trước khi sử dụng.

Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp nhiễm cúm đều cần đến thuốc kháng virus đặc hiệu này. Việc điều trị chủ yếu là chữa triệu chứng, giúp giảm tình trạng khó chịu trong giai đoạn nhiễm cấp tính. Hầu hết các trường hợp nhiễm cúm đều có thể tự khỏi mà không cần điều trị bằng Tamiflu.

Chỉ những trường hợp có nguy cơ tiến triển nặng cao, như người già, người có bệnh lý nền hoặc trẻ nhỏ, bác sỹ mới xem xét sử dụng thuốc kháng virus để giảm nguy cơ biến chứng nặng. Các bệnh nhân này cần được theo dõi và phát hiện sớm những dấu hiệu nặng để nhập viện kịp thời nếu cần.

PGS-TS.Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết, trong những ngày thời tiết lạnh giá, bệnh cúm có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là ở nhóm người cao tuổi, người có hệ miễn dịch yếu và phụ nữ mang thai. Từ đầu năm 2024 đến nay, Trung tâm đã điều trị cho hàng nghìn ca bệnh cúm mùa, trong đó có nhiều trường hợp nặng và phải thở máy.

Một ví dụ điển hình là bệnh nhân nam T.V.L., 78 tuổi, có tiền sử huyết áp cao và bệnh Alzheimer, nhập viện trong tình trạng sốt cao, khó thở tăng dần. Sau khi được xét nghiệm và xác nhận mắc cúm A, bệnh nhân phải mở nội khí quản và thở máy để điều trị.

Theo bác sỹ, thời tiết lạnh ẩm làm suy giảm miễn dịch cơ thể và tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm mùa bùng phát. Cúm mùa khởi phát đột ngột và có các triệu chứng như sốt cao (38-40°C), ớn lạnh. Đau đầu, đau cơ toàn thân. Ho khan, đau họng, sổ mũi. Mệt mỏi kéo dài, buồn nôn (ở trẻ em), có thể kèm đau bụng, nôn, tiêu chảy.

PGS.Cường khuyến cáo, cần phân biệt rõ giữa cảm lạnh thông thường và cúm. Cảm lạnh thường do gió lạnh gây ra và sẽ tự khỏi sau vài ngày, trong khi cúm do virus cúm gây ra có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.

Mặc dù bệnh cúm mùa thường diễn biến nhẹ, nhưng nếu không điều trị kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí tử vong ở những người có bệnh nền hoặc hệ miễn dịch suy yếu. Vì vậy, bác sỹ khuyến cáo mọi người tiêm vắc-xin cúm hàng năm, đặc biệt là đối với nhóm nguy cơ cao, như người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ sau sinh và những người có bệnh lý nền.

Ngoài ra, người dân cần rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi đông người, tăng cường sức đề kháng bằng cách ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể và ngủ đủ giấc. Việc tiêm phòng vắc-xin cúm không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, mà còn làm giảm khả năng bệnh tiến triển nặng nếu bị nhiễm virus cúm.

Theo PGS.Cường, vắc-xin cúm sẽ giúp hệ miễn dịch đối phó hiệu quả với virus cúm trong mùa dịch. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tiêm vắc-xin cúm cần thực hiện hàng năm để duy trì hiệu quả bảo vệ.