Phiên họp chiều 15/7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6, Phụ lục 4 về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất vào tháng 8 tới đây, sau khi cho ý kiến tại phiên họp chiều 15/7.

Cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi của 14 ngành, nghề

Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đã sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Về nội dung, dự thảo Luật bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O, còn gọi là “khí cười” để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thời gian vừa qua, mặc dù đã có quy định quản lý, kiểm soát nhưng hoạt động kinh doanh, sử dụng loại khí này vẫn diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng.

Dự thảo Luật thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Cụ thể, khoản 2 Điều 1 của dự thảo Luật quy định thay thế Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư năm 2025. Theo đó, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được xây dựng trên cơ sở kế thừa danh mục đã được quy định tại Nghị quyết số 6617/2026/NQ-CP của Chính phủ. Trong đó, cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi của 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện so với Luật Đầu tư năm 2025.

Đồng thời, trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương, danh mục này tiếp tục cắt giảm thêm hai ngành, nghề gồm: “Hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam”, tại số thứ tự 50; và “Hoạt động dầu khí”, tại số thứ tự 53.

Ngoài ra, trên cơ sở đề nghị của Bộ Công an, Danh mục ngành nghề có bổ sung thêm một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là “Kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài”.

Dự kiến Luật có hiệu lực kể từ ngày 1/9/2026. Dự thảo Luật quy định chuyển tiếp: Đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 nhưng không còn thuộc Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật này, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc các hình thức văn bản cho phép đầu tư, kinh doanh khác do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã cấp đến hết thời hạn của văn bản, giấy tờ đó. Quy định này nhằm tránh tạo ra khoảng trống pháp lý, đồng thời giải quyết đầy đủ những vấn đề phát sinh, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện.

Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, Kết luận số 18 và các nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh và thủ tục hành chính; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, Thường trực cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của các phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại dự thảo Luật. “Việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải đi vào thực chất, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, không chỉ quan tâm đến việc cắt giảm về số lượng”, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cũng lưu ý, mặc dù dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, nhưng các nội dung sửa đổi có phạm vi tác động rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và môi trường đầu tư, kinh doanh. Do đó, cần bổ sung đánh giá tác động chính sách ở mức độ phù hợp đối với các chính sách được đề xuất; tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động; rà soát kỹ để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đồng thời, cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ, hiệu quả ngay khi có hiệu lực.

Hài hòa giữa yêu cầu kiến tạo phát triển với quản lý rủi ro

Phát biểu kết luận sau khi thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, nhằm kịp thời thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, nhất là Kết luận số 18-KL/TW và các nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ sức khỏe cộng đồng; tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên lưu ý, Luật Đầu tư có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến quyền tự do đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân; đồng thời liên quan chặt chẽ đến yêu cầu bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực. Vì vậy, việc sửa đổi Luật cần quán triệt tư duy đổi mới nhưng phải hết sức thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu kiến tạo phát triển với quản lý rủi ro; giữa mở rộng không gian đầu tư, kinh doanh với bảo vệ lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và yêu cầu phát triển bền vững.

Việc hoàn thiện hồ sơ dự án luật, theo Phó chủ tịch Quốc hội, cần lưu ý bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng, nhất là Kết luận số 18-KL/TW về phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm giai đoạn 2026-2030, gắn với việc thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số và các nghị quyết có tính chất trụ cột của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới. Tiếp tục rà soát, bảo đảm thực hiện nghiêm Quy định số 118 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.

Đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động chính sách của việc bổ sung ngành, nghề “kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế” vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Cần làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm phân định rõ các hành vi cần cấm với các trường hợp sử dụng hợp pháp; bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện và không gây ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh, nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và các mục đích chuyên môn hợp pháp khác, Phó chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Ông Diên cũng đề nghị tiếp tục rà soát toàn diện Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trên cơ sở quán triệt tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển mạnh tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải bảo đảm thực chất, đúng trọng tâm, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; tránh cách làm cơ học, chỉ nhằm đạt tiêu chí về số lượng.

Đối với việc bãi bỏ các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cần đánh giá đầy đủ mức độ rủi ro, yêu cầu quản lý nhà nước và khả năng kiểm soát bằng các công cụ quản lý thay thế, nhất là đối với những lĩnh vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và quản lý tài sản công.

“Kiên quyết tránh tình trạng bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh nhưng lại chuyển hóa thành các yêu cầu quản lý dưới hình thức khác, làm giảm hiệu quả cải cách và gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, như ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ.