Khởi động Ngày Thanh toán số Việt Nam: Tiện lợi đi kèm với an toàn, bảo mật

Sáng nay (8/10), tại Hà Nội, Báo Tiền Phong và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) công bố chuỗi sự kiện Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Đây là mùa thứ sáu của chương trình và là mùa đầu tiên sử dụng tên gọi mới, tiếp nối Ngày Thẻ Việt Nam.  

Việc đổi tên từ “Ngày Thẻ Việt Nam” sang “Ngày Thanh toán số Việt Nam” phản ánh bước chuyển của chính thị trường từ những chiếc thẻ vật lý sang những phương thức thanh toán không dùng tiền mặt mới hiện đại hơn như mã QR, thanh toán chạm (Tap to Pay), ví điện tử, thanh toán di động và thanh toán bằng sinh trắc học. Thanh toán không còn là một thao tác riêng lẻ, mà đang trở thành một mắt xích được tích hợp trong hầu hết dịch vụ của đời sống - từ mua sắm, di chuyển, du lịch đến y tế, giáo dục và dịch vụ công.

Phát biểu tại họp báo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho rằng, việc mở rộng không gian và tên gọi thành Ngày Thanh toán số Việt Nam là bước chuyển phù hợp với thực tiễn phát triển của hệ sinh thái thanh toán, trong đó người dân và doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm.

Thông điệp xuyên suốt mà Ngân hàng Nhà nước muốn gửi gắm thông qua sự kiện này là: Kiến tạo một hệ sinh thái số hiện đại, an toàn và bao trùm, giúp mọi người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận dịch vụ ngân hàng - tài chính.

Phát biểu tại họp báo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho rằng, việc mở rộng không gian và tên gọi thành Ngày Thanh toán số Việt Nam là bước chuyển phù hợp với thực tiễn phát triển của hệ sinh thái thanh toán, trong đó người dân và doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm.

Thị trường thanh toán số Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành mới, không chỉ thay đổi thói quen mà còn tối ưu hóa trải nghiệm và phát triển bền vững. Cùng với việc mở rộng quy mô, NHNN luôn đặt yêu cầu an toàn, bảo mật lên hàng đầu. Thông điệp xuyên suốt mà Ngân hàng Nhà nước muốn gửi gắm thông qua sự kiện này là: Kiến tạo một hệ sinh thái số hiện đại, an toàn và bao trùm, giúp mọi người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận dịch vụ ngân hàng - tài chính. 

Trả lời câu hỏi của phóng viên về vấn đề an toàn, bảo mật và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số, lãnh đạo Vụ Thanh toán khẳng định, đây là bài toán chúng ta buộc phải đánh đổi giữa sự thuận tiện, bảo mật và quyền riêng tư. Thời gian qua, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng thương mại nâng cao hàng rào bảo vệ bằng sinh áp dụng trắc học, mức độ phức tạp trong quản trị dữ liệu của các ngân hàng cũng tăng lên tương ứng. Quan điểm của Ngân hàng Nhà nước là bảo vệ dữ liệu khách hàng luôn phải đặt ở mức độ cao nhất.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN)

Thời gian qua, NHNN đã tiếp cận vấn đề này theo nguyên tắc: Phòng ngừa trước, phát hiện sớm, phản ứng nhanh.

Theo đó, thứ nhất, các tổ chức tín dụng không được lưu trữ dữ liệu sinh trắc học gốc của khách hàng dưới dạng hình ảnh hay vân tay thô, mà phải mã hóa thành các chuỗi ký tự theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ hai, NHNN đã và đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong Đề án 06 để tích cực kết nối trực tiếp hệ thống của các ngân hàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc đối chiếu thông tin sẽ diễn ra theo cơ chế đối chiếu trực tiếp qua hệ thống của Bộ Công an, ngân hàng chỉ nhận kết quả "Trùng khớp" hoặc "Không trùng khớp" thay vì phải tự thu thập và lưu trữ một kho dữ liệu khổng lồ.

Thứ ba, với khách hàng, NHNN thường xuyên chỉ đạo các ngân hàng nâng cao công tác tuyên truyền, phổ biến các hình thức gian lận, lừa đảo để người dân hiểu rõ quyền lợi của mình; tuyệt đối không chia sẻ thông tin cá nhân, không cài đặt các ứng dụng đòi quyền truy cập camera/micro không rõ nguồn gốc nhằm bảo vệ chính thiết bị điểm cuối của mình.

Ở góc độ hạ tầng thanh toán, ông Nguyễn Quang Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị NAPAS cho biết thêm, thanh toán số đã trở thành thói quen của nhiều người dân, đặc biệt là giới trẻ. Từ chạm thẻ tại thiết bị bán hàng, quét mã QR đến thanh toán trực tuyến, các phương thức này đang được sử dụng trong nhiều hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, mở rộng kết nối cần gắn với bảo vệ dữ liệu và phòng ngừa gian lận.

Ông Hưng cho biết, NAPAS cùng các đối tác sẽ tiếp tục triển khai công cụ ngăn ngừa, phát hiện giao dịch giả mạo, qua đó củng cố niềm tin của người sử dụng. “Công nghệ thì càng ngày càng phát triển, nhưng quan điểm xuyên suốt khi phát triển các sản phẩm thanh toán là làm thế nào để việc thanh toán phải đơn giản, nhưng phải an toàn”, ông Hưng nhấn mạnh.

Về phía ngân hàng, bà Đoàn Hồng Nhung, Thành viên Ban Điều hành, Giám đốc Khối Bán lẻ cho biết, ngân hàng theo đuổi định hướng lấy khách hàng làm trung tâm, phát triển các giải pháp thanh toán nhanh, thuận tiện, an toàn và gắn với lối sống xanh.

“Vietcombank mong muốn công nghệ ngày càng trở thành một phần tự nhiên trong đời sống, đặc biệt với khách hàng trẻ”, bà Nhung chia sẻ.

Với chủ đề “Chạm số - Sống xanh”, chương trình năm nay hướng tới kết nối thanh toán số với tiêu dùng thông minh và phát triển bền vững. Theo ban tổ chức, một giao dịch trực tuyến có thể giảm một lượt di chuyển, trong khi hóa đơn điện tử góp phần giảm lượng giấy sử dụng. Những thay đổi nhỏ trong cách giao dịch, khi được thực hiện trên quy mô lớn, có thể tạo ra tác động tích cực đối với môi trường.

Bùng nổ ưu đãi cho người dùng số 

Theo ban tổ chức, Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 được triển khai với chuỗi hoạt động hướng tới nhiều nhóm người dùng, từ sinh viên, người tiêu dùng đến hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Mở đầu là chương trình Mega Sale với hàng trăm nghìn ưu đãi từ NAPAS và các ngân hàng đối tác. Ngày 12/10, tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” diễn ra tại Học viện Ngân hàng, dự kiến thu hút khoảng 1.500 sinh viên, tập trung vào những câu chuyện và trải nghiệm thanh toán số trong đời sống.

Ngày 14/10, Hội thảo “Kết nối Thông minh - Kiến tạo Hệ sinh thái số” tập trung vào khả năng kết nối dịch vụ, mở rộng hệ sinh thái thanh toán số và bảo vệ người dùng trong môi trường số. 

Tâm điểm của chương trình là Lễ hội Sóng Festival diễn ra ngày 24-25/10 tại không gian Phố đi bộ Trần Nhân Tông, Hà Nội. Lần đầu được tổ chức tại không gian phố đi bộ, sự kiện kết hợp các gian hàng công nghệ với khu vực ẩm thực OCOP Hà Nội, đại nhạc hội, show thời trang “Chạm 2” và các hoạt động sáng tạo dành cho giới trẻ như “Bắt sóng đam mê”.

Ban tổ chức dự kiến trao 10.000 phần quà trải nghiệm, trong đó có 5.000 quà tặng tiền mặt, cùng hàng trăm nghìn ưu đãi trực tiếp từ hệ thống ngân hàng đối tác. 

Thông qua chuỗi hoạt động, Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 hướng tới đưa thanh toán số trở thành một phần của các hoạt động thường ngày, từ đi lại, học tập, ăn uống đến sử dụng dịch vụ công, qua đó thúc đẩy thói quen tiêu dùng thông minh và lối sống xanh.