Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) đã ban hành Lịch lấy nước cho gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2023 – 2024.

Theo đó sẽ có tổng cộng 12 ngày và được chia làm 2 đợt. Đợt 1 từ 0 giờ 00’ ngày 23/1/2024 đến 24 giờ 00’ ngày 30/1/2024 (8 ngày). Đợt 2 từ 0 giờ 00’ ngày 18/2/2024 đến 24 giờ 00’ ngày 21/2/2024 (4 ngày).

Trong thời gian lấy nước đợt 1, các nhà máy thủy điện sẽ vận hành tối đa công suất phát điện để tăng cường nguồn nước về hạ du (mực nước dự kiến trung bình đạt khoảng 1,7 - 1,90 tại trạm thủy văn Hà Nội).

Đợt 2, các hồ chứa thủy điện vận hành bảo đảm dòng chảy đủ để đẩy mặn, mực nước cho các trạm bơm dã chiến và các công trình đã được nâng cấp hoạt động (mực nước tại trạm thủy văn Sơn Tây trung bình khoảng 1,8 - 2,0 m).

Vận hành Trạm bơm dã chiến Phù Sa lấy nước phục vụ gieo cấy vụ đông xuân 2022-2023. Ảnh HNM

Để đảm bảo cung cấp đủ nước phục vụ gieo cấy và tiết kiệm nguồn nước từ các hồ chứa thủy điện, Bộ NNN&PTNT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục tăng cường thực hiện giải pháp thích ứng với tình trạng thiếu hụt nguồn nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2023-2024; chỉ đạo tổ chức xây dựng kế hoạch lấy nước phù hợp với lịch lấy nước, bảo đảm cung cấp đủ nước cho các diện tích gieo cấy có nhu cầu lấy nước từ hệ thống sông Hồng trong 2 đợt lấy nước; tăng cường các giải pháp giữ nước trên ruộng để hạn chế thất thoát nước trong thời gian dài giữa đợt 1 và đợt 2.

UBND TP Hà Nội tiếp tục thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, chịu trách nhiệm toàn diện về việc bảo đảm cung cấp đủ nước cho các diện tích gieo cấy thuộc khu tưới của trạm bơm Trung Hà; tăng cường chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ lấy nước, tiến độ gieo cấy phù hợp với khả năng cung cấp nước của các hệ thống công trình thủy lợi, đặc biệt tại các huyện Thạch Thất, Quốc Oai,...

Tình hình xả nước phục cho vụ Đông Xuân 2022-2023

Bộ NN&PTNT yêu cầu Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải tăng cường tổ chức lấy nước ngược vào hệ thống qua các cống Cầu Xe, An Thổ khi điều kiện độ mặn cho phép. Các địa phương lấy nước từ hệ thống công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, lấy nước trực tiếp từ sông ngoài cần chủ động đo đạc độ mặn trước khi lấy nước vào ruộng.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các đơn vị khai thác công trình thủy lợi theo dõi chặt chẽ các thông tin liên quan do các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cung cấp để chủ động tổ chức công tác lấy nước hiệu quả.

Trước đó, Cục Thủy lợi đã tính toán, tổng lượng xả dự kiến khoảng 3,5 tỷ m3, thấp hơn vụ Đông Xuân 2022-2023 khoảng 0,12 tỷ m3.

Theo ông Ngô Sơn Hải, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt nam (EVN), thời gian qua, EVN đã chủ động vận hành hệ thống điện ưu tiên tích nước các hồ chứa thủy điện, đặc biệt là các hồ chứa lớn trên lưu vực sông Hồng để đảm bảo cấp nước, cấp điện các tháng cuối năm 2023 và mùa khô năm 2024.

Tính đến ngày 31/10/2023, các hồ chứa trên lưu vực sông Hồng cơ bản đã tích được lên xấp xỉ mức nước dâng bình thường, trừ hồ Thác Bà còn thiếu khoảng 2m. 

Tuy nhiên, theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, cảnh báo khí tượng thủy văn thời hạn mùa trên phạm vi cả nước từ tháng 11/2023 - 4/2024, lượng nước về các hồ chứa khu vực miền Bắc tiếp tục thiếu hụt so với trung bình nhiều năm (TBNN).

Cụ thể, từ tháng 11/2023 đến tháng 1/2024, lượng nước về các hồ chứa lớn trên lưu vực sông Đà thiếu hụt so TBNN từ 10%- 25%, trên lưu vực sông Gâm và sông Chảy thiếu hụt từ 20% - 30%.

Từ tháng 2 - 4/2024, lượng nước về các hồ trên lưu vực sông Đà thiếu hụt so TBNN từ 5% - 20%, lưu vực sông Gâm và sông Chảy từ 10% - 20%. Với dự báo này, công tác đảm bảo cấp nước và cung ứng điện những tháng cuối năm 2023 và năm 2024 gặp rất nhiều khó khăn.

Nhằm đảm bảo dự trữ nguồn nước phục vụ cấp nước và phát điện những tháng nắng nóng cuối mùa khô năm 2024, EVN đề nghị thực hiện công tác lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2023- 2024 phải thực sự tiết kiệm, hiệu quả. 

Cũng theo ông Ngô Sơn Hải, EVN sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ NN&PTNT để thực hiện tốt công tác điều hành, điều tiết các nhà máy thủy điện, đảm bảo hiệu quả cao nhất trong các đợt xả - lấy nước cho gieo cấy