Phân cấp, phân quyền tháo gỡ nhiều điểm nghẽn

Theo bà Trần Thị Tuyết Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Tài chính), trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2026, Bộ Tài chính đã cắt giảm hơn 11.700 biên chế công chức, tương đương khoảng 15% tổng biên chế.

Việc tinh giản biên chế được triển khai song song với quá trình sắp xếp, tổ chức lại bộ máy theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, sau khi tổ chức lại hệ thống các tổng cục theo mô hình mới, khối lượng công việc tại nhiều đơn vị ngành dọc như Thuế, Hải quan, Bảo hiểm xã hội... tăng lên đáng kể.

Cũng theo bà Lan, nhiều chi cục và đơn vị tương đương hiện phải xử lý khối lượng công việc gấp 2-3 lần so với trước đây. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, bố trí nguồn nhân lực phù hợp để đáp ứng nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Bên cạnh áp lực về khối lượng công việc, việc bố trí biên chế cũng gặp nhiều khó khăn do yêu cầu tăng cường cán bộ trực tiếp tại các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, đồng thời phải bảo đảm duy trì hoạt động ổn định tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.

Cùng với kiện toàn tổ chức, Bộ Tài chính cũng tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo cơ sở cho việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ông Hoàng Thái Sơn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho biết, Bộ Tài chính đã hoàn thành xây dựng và trình Quốc hội 12 dự án luật, 3 nghị quyết liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ như quản lý thuế, đầu tư công, ngân sách nhà nước, quy hoạch, giá, dự trữ quốc gia...

Bộ cũng đã trình Chính phủ ban hành 5 nghị định liên quan đến phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong các lĩnh vực quản lý nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính; đồng thời ban hành 7 thông tư hướng dẫn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Lãnh đạo Vụ Pháp chế cho hay, quá trình phân cấp, phân quyền đã góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong quản lý nhà nước, giảm các tầng nấc trung gian, làm rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền và nâng cao hiệu quả thực thi tại cơ sở.

Một trong những kết quả nổi bật khác là cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số. Tính đến ngày 20/5/2026, Bộ Tài chính còn 711 thủ tục hành chính có hiệu lực, giảm 290 thủ tục so với đầu năm 2025.

Bộ đã cung cấp 658 dịch vụ công trực tuyến, trong đó có 563 dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Tổng số thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa theo yêu cầu của Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ương đạt hơn 82%; tổng thời gian xử lý thủ tục giảm hơn 53%, chi phí tuân thủ giảm trên 52%.

Hoạt động quản lý thông suốt, không gián đoạn

Đối với nhiệm vụ bảo đảm nguồn lực tài chính phục vụ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ông Đinh Xuân Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước cho biết, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ giao lại dự toán thu, chi ngân sách địa phương năm 2025 từ ngày 27/6/2025, qua đó giúp các địa phương triển khai nhiệm vụ liên tục, không bị gián đoạn.

Bộ Tài chính cũng đã trình bổ sung 54.500 tỷ đồng từ ngân sách trung ương để hỗ trợ các địa phương thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, chi trả chế độ cho cán bộ, công chức, viên chức và đầu tư cơ sở vật chất phục vụ mô hình mới.

Lãnh đạo Vụ Pháp chế và Cục Quản lý công sản phát biểu tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Bộ Tài chính diễn ra chiều 29/5. Ảnh: Mạnh Tuấn.

Ở lĩnh vực tài sản công, ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý công sản cho biết, việc quản lý, khai thác hiệu quả tài sản công có vai trò quan trọng trong bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy đã tạo thêm nguồn lực về đất đai, cơ sở vật chất phục vụ các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao; đồng thời góp phần tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Việc sắp xếp cũng tạo ra quỹ nhà, đất dôi dư phục vụ mục tiêu phát triển lâu dài và hình thành nguồn lực cho đầu tư phát triển. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tân Thịnh, tiến độ xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất sau thu hồi, chuyển giao giữa các địa phương hiện vẫn chưa đồng đều.

Sau 1 năm triển khai mô hình mới, hệ thống tổ chức của Bộ Tài chính cơ bản đã ổn định, đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hoạt động quản lý tài chính - ngân sách được duy trì thông suốt, không bị gián đoạn.

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã góp phần nâng cao tính chủ động cho địa phương, đặc biệt là cấp xã. Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số tiếp tục tạo chuyển biến trong nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.