Báo Đầu Tư
Thứ Sáu, Ngày 20 tháng 11 năm 2026,
Chính thức bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội danh từ 1/3/2027
Nguyễn Lê - 20/11/2026 20:45
  Print
Bộ luật Hình sự sửa đổi đã chính thức bỏ áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội gồm: phản bội Tổ quốc; giết người; khủng bố; sản xuất trái phép chất ma túy.
.
Quốc hội nghe báo cáo tiếp thu, giải trình trước khi biểu quyết - Ảnh: QH.

Với 463/472 đại biểu có mặt tán thành, chiều 20/11 Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Bộ luật Hình sự sửa đổi đã chính thức bỏ áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội gồm: phản bội Tổ quốc; giết người; khủng bố; sản xuất trái phép chất ma túy.

6 tội bỏ hình phạt tử hình gồm: Tội bạo loạn; Tội mua bán trái phép chất ma túy; Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi; Tội chống loài người; Tội phạm chiến tranh và Tội khủng bố nhằm chống chính quyền Nhân dân do được nhập vào Tội khủng bố.

Trước đó, trong quá trình thảo luận, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị cần cân nhắc, đánh giá về việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, đặc biệt là đối với Tội mua bán trái phép chất ma tuý và Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.

Tại báo cáo tiếp thu, giải trình, Chính phủ cho biết, từ đầu năm 2026 đến tháng 9/2026, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy toàn quốc tiếp tục đấu tranh thành công 17.633 vụ, bắt giữ 35.380 đối tượng, thu giữ khối lượng lớn các loại ma túy.

Qua tổng kết, số lượng đối tượng mua bán trái phép chất ma túy là người đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn chiếm khoảng 30% tổng số lượng đối tượng; đồng thời, có gần 30% các vụ án mà khi lực lượng chức năng vây bắt thì các đối tượng sử dụng vũ khí quân dụng, vũ khí thô sơ chống đối quyết liệt, gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của lực lượng chức năng và người dân tham gia vây bắt.

Bên cạnh đó, một số liệu đáng chú ý là gần đây, hầu hết các vụ án có tính chất bóc gỡ đường dây mua bán trái phép chất ma túy đều có mức định lượng vượt quá mức định lượng cao nhất tại khung hình phạt có hình phạt tử hình của Điều 237 (Tội mua bán trái phép chất ma túy).

Báo cáo cũng nêu rõ các căn cứ của đề xuất bỏ hình phạt tử hình ở Tội mua bán trái phép chất ma túy. Theo đó, đến nay chưa có căn cứ thuyết phục cho thấy tử hình có tác dụng ngăn chặn tội phạm ma túy cao hơn tù chung thân.

Qua thực tiễn đấu tranh với loại tội phạm về mua bán trái phép chất ma túy thấy rằng, mặc dù đây là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, tuy nhiên, từ thực tế đấu tranh với loại tội phạm này cho thấy, nhiều vụ đối tượng phạm tội chưa nhận thức đầy đủ pháp luật, bị lôi kéo, dụ dỗ, thậm chí là bị lừa gạt, ép buộc; những đối tượng này vẫn còn có thể cảm hóa, giáo dục và lập công chuộc tội, do vậy, áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhất là tử hình đối với họ là chưa thực sự phù hợp.

Chính phủ cũng hồi âm một số ý kiến đồng ý bỏ tử hình đối với Tội mua bán trái phép chất ma túy, tuy nhiên, đề nghị khi bỏ tử hình cần nghiên cứu áp dụng hình phạt tù chung thân không xét giảm án đối với người chủ mưu, cầm đầu hoặc trường hợp phạm tội mua bán trái phép chất ma túy đặc biệt nghiêm trọng.

Cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết, thực hiện ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, Cơ quan này đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan đánh giá về sự cần thiết bổ sung hình phạt tù chung thân không xét giảm án, theo đó, đây là vấn đề quan trọng, cần phải hết sức thận trọng, kỹ lưỡng, do đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo xin ghi nhận ý kiến, tiếp tục nghiên cứu về vấn đề này và sẽ đề xuất bổ sung vào thời điểm phù hợp.

Về một số ý kiến đề nghị không bỏ hình phạt tử hình đối với Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi. Cơ quan chủ trì soạn thảo hồi âm, đây là loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến thể chất, tinh thần, danh dự, nhân phẩm của người dưới 16 tuổi, cần phải xử lý nghiêm khắc.

Tuy nhiên, xét trên tính tương quan đối với các tội khác còn hình phạt tử hình, đặc biệt là Tội giết người, Cơ quan chủ trì soạn thảo thấy rằng, mức độ của hậu quả gây ra và mức hình phạt giữa hai loại tội này là khác nhau, do vậy, nếu vẫn giữ hình phạt tử hình ở Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là không tương quan. Trong thực tế, nếu hành vi hiếp dâm người dưới 16 tuổi là nguyên nhân trực tiếp làm nạn nhân chết thì có thể sẽ bị xử tử hình về Tội giết người nếu đủ yếu tố cấu thành.

Nghị quyết về việc thi hành Bộ luật hình sự (cũng vừa được Quốc hội thông qua) quy định rõ kể từ ngày bộ luật được công bố thì không áp dụng hình phạt tử hình khi xét xử người phạm tội mà Bộ luật Hình sự năm 2026 đã bỏ hình phạt tử hình.

Hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày Bộ luật Hình sự năm 2026 được công bố đối với người phạm tội về các tội mà Bộ luật Hình sự năm 2026 đã bỏ hình phạt tử hình mà chưa thi hành án thì không thi hành án. Chánh án TAND Tối cao ra quyết định chuyển hình phạt tử hình thành hình phạt tù chung thân.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 3/12/2026.

Cân nhắc kỹ lưỡng để báo cáo Quốc hội quyết định bỏ hình phạt tử hình một số tội danh
Cân nhắc kỹ lưỡng để báo cáo Quốc hội quyết định bỏ hình phạt tử hình một số tội danh
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư