Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận - Ảnh: QH.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu cân nhắc kỹ lưỡng, lập luận rõ ràng để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, tại Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Sáng 25/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến hoàn thiện dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự.

Phát biểu kết luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành những nội dung chính, nội dung lớn trong 3 dự thảo luật, hồ sơ đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ hai vào tháng 10 tới.

Về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), ông Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao sự đổi mới tư duy và cách thức xây dựng bộ luật này, đúng tinh thần chỉ đạo là 'nghiêm minh nhưng phải đổi mới, nhân đạo, nhân văn'.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự với Luật Đặc xá, Luật Thi hành án hình sự và các luật khác có liên quan, để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của cả hệ thống pháp luật.

Về việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự, có ý kiến thảo luận cho rằng, so với các lần sửa đổi khác, lần này dự thảo hình sự hóa một số lượng hành vi quá lớn (xấp xỉ 100 nội dung).

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ đối với việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội ở từng tội danh và tổng thể các tội danh.

“Ủy ban Thường vụ Quốc hội ủng hộ tư duy và phương châm đấu tranh phòng, chống tội phạm từ sớm, từ xa là cần thiết, nhưng không hình sự hóa quá mức cần thiết”, Phó chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Về vấn đề xem xét bỏ hình phạt tử hình, Dự thảo thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội gồm: phản bội Tổ quốc; giết người; khủng bố; sản xuất trái phép chất ma túy.

Cho biết “tinh thần Ủy ban Thường vụ Quốc hội ủng hộ”, song Phó chủ tịch Quốc hội lưu ý, bỏ hình phạt tử hình với tội danh nào cần cân nhắc kỹ lưỡng để báo cáo Quốc hội quyết định.

Về mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại (tổng số tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự là 57 tội), ông Định nhấn mạnh đây là vấn đề lớn và cần thiết, nhưng có tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh, môi trường cũng như năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.

“Do đó, đề nghị tiếp tục cân nhắc một cách toàn diện, bảo đảm việc mở rộng là cần thiết nhưng chỉ đặt ra đối với những trường hợp thật sự cần thiết và được lập luận rõ các cơ sở lý luận, thực tiễn, tránh hình sự hóa quá nhiều, quá mức cần thiết”, ông Định nói.

Với quy định về nhóm tội phạm về an ninh mạng, dự thảo sửa đổi theo hướng sắp xếp các điều luật theo trật tự tương thích với chuỗi hành vi tấn công mạng. Theo Phó chủ tịch Quốc hội, các tội phạm trên không gian mạng và công nghệ rất đa dạng, cho nên đề nghị tiếp tục cân nhắc để không bỏ sót các hành vi phạm tội trong lĩnh vực này đã được quy định trong Bộ luật Hình sự hiện hành.

Ông Định cũng đề nghị Chính phủ hoàn thành việc lấy ý kiến nhân dân, tiếp tục lấy ý kiến các cơ quan, đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc, nhất là các tổ chức chuyên ngành để tổng hợp báo cáo tiếp thu, giải trình trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai tới.