Nhấn mạnh tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia sáng 7/7, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và quyết liệt hơn nữa trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại hội nghị.

Khắc phục những "điểm nghẽn"

Theo báo cáo tại hội nghị, trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ và xử lý hơn 67.000 vụ việc vi phạm liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 9.600 tỷ đồng, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho rằng, những kết quả đạt được đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính răn đe đối với các hành vi vi phạm, đồng thời củng cố niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Đặc biệt, thời gian qua các lực lượng chức năng đã đẩy mạnh đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử lý nhiều vụ việc có tính chất nghiêm trọng. Những kết quả này không chỉ có ý nghĩa trong nước mà còn được các đối tác quốc tế ghi nhận.

Theo đánh giá tại hội nghị, các nỗ lực của Việt Nam trong công tác bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ thời gian qua đã nhận được sự ghi nhận tích cực từ phía Hoa Kỳ, qua đó góp phần tạo thuận lợi cho các hoạt động hợp tác và trao đổi giữa hai bên.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ cho rằng công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Tình trạng hàng hóa nhập lậu, hàng giả mạo nguồn gốc xuất xứ, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp ở nhiều địa bàn. Đặc biệt, các hành vi vi phạm đang có xu hướng chuyển mạnh lên môi trường thương mại điện tử và các nền tảng số.

Các đối tượng ngày càng lợi dụng không gian mạng, dịch vụ logistics, chuyển phát nhanh và thanh toán điện tử để che giấu hoạt động vi phạm. Điều này khiến công tác phát hiện, xác minh và xử lý của lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn hơn so với trước đây.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý đến tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, thuốc giả, thực phẩm chức năng giả và các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng hóa đơn, chứng từ để gian lận thuế; lợi dụng cơ chế thông thoáng trong hoạt động xuất nhập khẩu để buôn lậu, gian lận thương mại vẫn chưa được xử lý triệt để.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, một số bộ, ngành, địa phương chưa thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia. Công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm ở một số nơi còn hình thức, hiệu quả chưa cao.

Phân tích nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia nhấn mạnh, trước hết là nhận thức và trách nhiệm của một bộ phận người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, mặc dù hệ thống pháp luật liên quan đến công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cơ bản đã được hoàn thiện, song vẫn còn nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và văn bản hướng dẫn chưa được ban hành hoặc cập nhật kịp thời.

Một hạn chế khác là tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đặc biệt là dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa còn chậm. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và lực lượng chức năng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Ngoài ra, năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ thực thi còn chưa đồng đều, nhất là đối với các lĩnh vực mới như thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ và các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt và triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia.

Tiếp tục đấu tranh quyết liệt

Dự báo tình hình thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt và triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia.

Trọng tâm là thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 397/NQ-CP, Chỉ thị số 13/CT-TTg, Chỉ thị số 25/CT-TTg và Công điện số 38/CĐ-TTg; tăng cường đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả.

Các lực lượng chức năng cần tập trung vào những mặt hàng, lĩnh vực có nguy cơ cao như ma túy, vàng, ngoại tệ, xăng dầu, thuốc lá thế hệ mới, hàng giả mạo xuất xứ Việt Nam, thực phẩm, dược phẩm và thực phẩm chức năng.

Cùng với đó, các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc hàng hóa; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các lực lượng chức năng.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thực thi nhiệm vụ, kiên quyết xử lý các trường hợp tiếp tay, bao che cho vi phạm; đồng thời kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.

Nhấn mạnh tính chất lâu dài của nhiệm vụ này, Phó Thủ tướng đề nghị, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Trong bối cảnh thương mại điện tử, logistics và thanh toán xuyên biên giới phát triển mạnh, việc chủ động nhận diện sớm các phương thức, thủ đoạn mới, tăng cường phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ số sẽ là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả đấu tranh trong thời gian tới.