Chuyên gia kinh tế - TS. Cấn Văn Lực

Theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), lãi suất huy động tháng 2 vừa qua đã giảm thêm 0,3-0,5% với kỳ hạn 1-2 tháng. Các ngân hàng dư thừa thanh khoản đổ xô đầu tư trái phiếu Chính phủ. Phải chăng đã đến lúc bỏ trần lãi suất, thưa ông?

Các ngân hàng giảm lãi suất huy động là hoàn toàn bình thường nếu tự cân đối được chi phí giá vốn của mình. Tuy nhiên, theo tôi, hiện chưa phải là thời điểm chín muồi để bỏ trần lãi suất huy động.

Điều kiện để bỏ trần lãi suất là khi thị trường ổn định, không có chuyện các ngân hàng vượt rào hay xé rào lãi suất.

Thế nhưng, diễn biến trên thị trường cho thấy, vẫn còn một số ngân hàng nhỏ thu hút nguồn vốn huy động bằng cách nâng lãi suất đầu vào cao hơn mặt bằng chung do NHNN quy định là 7%. Câu chuyện huy động vốn chưa ổn định hoàn toàn.

Như vậy, nếu như bỏ trần lãi suất huy động thì lập tức mặt bằng lãi suất sẽ bị phá vỡ ngay. Kéo theo, lãi suất cho vay sẽ khó giảm 1%-2% trong năm nay như mong muốn của Ngân hàng Nhà nước và chính phủ. Hiện tượng cạnh tranh vô lối lại tiếp diễn. Vốn từ ngân hàng này lại chảy sang ngân hàng khác, khách gửi tiền từ ngân hàng này chạy sang ngân hàng khác. Thị trường sẽ xáo trộn.

Vậy theo ông, khi nào thì điều kiện chín muồi?

Hiện nay, là vẫn còn một số ngân hàng yếu kém, có nhu cầu huy động vốn cao. Câu chuyện tái cơ cấu cần phải giải quyết dứt điểm càng sớm càng tốt.

Chừng nào còn ngân hàng yếu kém, chuyện mua bán sáp nhập chưa xong, thị trường chưa được thiết lập cân bằng thì vẫn còn tình trạng chênh lệch lãi suất. Tức là ngân hàng yếu vẫn tăng hoa hồng, tăng lãi suất.

Trong Nghị quyết vừa ban hành, Chính phủ yêu cầu NHNN và hệ thống ngân hàng giảm thêm lãi suất cho vay. Mục tiêu của Ngân hàng nhà nước trong năm nay là ưu tiên hạ lãi suất cho vay thêm 1%- 2%. Mục tiêu này có khả thi không, thưa ông?

Thực ra Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đang bám rất sát với tín hiệu lạm phát. Hai tháng đầu năm lam phát tăng rất thấp 1,24%, dù điều này cũng chưa nói hết và khái quát được cho cả năm nhưng là tín hiệu, một cơ sở để hạ lãi suất đầu ra. Như vậy, các ngân hàng cần thực hiện được hai điều.

Thứ nhất: các ngân hàng quản chặt lãi suất huy động. Giảm chi phí hoạt động hành chính, qua đó có thêm điều kiện để hạ lãi suất đầu ra.

Thứ hai, ở phía ở quan quản lý muốn quản lý cung tiền thì phải sử dụng công cụ lãi suất. Lãi suất phù hợp thì mới có điều kiện để hỗ trợ doanh nghiệp tăng trưởng.

Hà Tâm