Đây là những Khu công nghiệp tiên phong trong việc đưa ra các cam kết và thực hiện mục tiêu ESG, phát triển bền vững trong ngành, thể hiện qua: (1) Hiệu quả kinh doanh và tính bền vững; (2) Các cam kết và thực hiện về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp.

Bảng xếp hạng ESG10 đóng vai trò quan trọng trong việc: Thiết lập các tiêu chí đánh giá phù hợp với điều kiện của Việt Nam nhưng vẫn đảm bảo tính tương thích với chuẩn mực quốc tế; Tạo động lực cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong việc cải thiện hiệu quả ESG; Xây dựng cơ sở dữ liệu về thực tiễn ESG tại Việt Nam nhằm hỗ trợ cho công tác hoạch định chính sách và nghiên cứu.

Danh sách Top 10 Khu Công nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của chương trình www.esg10.vn

Nguồn: Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 (www.esg10.vn.)

Khu công nghiệp Việt Nam trước “luật chơi xanh”

Bối cảnh tiêu chuẩn xanh ngày càng siết chặt trên toàn cầu đã buộc khu công nghiệp Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc chơi phát triển bền vững mà phải chuyển đổi sang các mô hình tăng trưởng dài hạn. Trên bình diện quốc tế, sự dịch chuyển này đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Tại châu Âu, các chính sách công nghiệp mới theo hướng phát thải thấp, tự chủ năng lượng đang trở thành xu hướng chính. Trong khi đó, ở châu Á, nhiều khu công nghiệp đã bắt đầu chuyển sang mô hình chủ động năng lượng, tài nguyên và quản lý môi trường. Những chuyển động đó cho thấy ESG không còn là một lựa chọn mà đang trở thành chuẩn vận hành mới của công nghiệp hiện đại.

Với Việt Nam, sức ép chuyển đổi càng rõ nét hơn khi khu công nghiệp giữ vai trò trung tâm trong sản xuất, xuất khẩu, thu hút FDI và là mắt xích quan trọng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Trong bối cảnh các thị trường lớn như EU và Hoa Kỳ liên tục nâng chuẩn về môi trường, minh bạch dữ liệu và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng, việc tích hợp ESG vào mô hình phát triển khu công nghiệp đang trở thành yêu cầu tất yếu.

Nguồn: Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 (www.esg10.vn.)

Theo khảo sát của Viet Research về cam kết và thực hiện ESG của các doanh nghiệp Việt Nam quý I/2026, ESG trong khu công nghiệp đang có sự chuyển biến rõ rệt. Nếu trước đây cây xanh được xem là yếu tố cảnh quan, hình ảnh bổ trợ thì nay đang dần được lượng hóa bằng diện tích, mật độ phủ xanh, có thể đo lường, công bố và gắn với giá trị vận hành.

Cùng với đó, ở nhiều khu công nghiệp, nước thải đang được xem như một nguồn tài nguyên thứ cấp, có thể quay trở lại phục vụ tưới cây, rửa đường, làm mát hoặc hỗ trợ sản xuất. Đây là bước chuyển quan trọng giúp giảm áp lực môi trường, tiết kiệm chi phí và nhìn xa hơn là mở đường cho mô hình vận hành tuần hoàn. Một xu hướng nổi bật khác là phát triển điện mặt trời áp mái kết hợp với hệ thống lưu trữ. Khi được triển khai đồng bộ, mô hình này giúp khu công nghiệp giảm phụ thuộc vào lưới điện bên ngoài, duy trì ổn định sản xuất và từng bước cắt giảm phát thải.

Ngoài ra, các khu công nghiệp từ khảo sát của Viet Research cho biết họ đang trong quá trình điều chỉnh cách tiếp cận với người lao động, chú trọng hơn vào môi trường làm việc, tổ chức đối thoại định kỳ để củng cố quan hệ lao động và nâng cao chất lượng sống, thông qua đẩy mạnh đầu tư nhà ở công nhân, y tế, đào tạo nghề và các tiện ích thiết yếu khác.

Ở tầng sâu hơn, nhận thức về carbon, yêu cầu kiểm kê phát thải, cùng xu hướng số hóa mô hình khu công nghiệp sinh thái đang buộc chủ đầu tư phải nâng cấp năng lực quản trị theo hướng minh bạch hơn, đồng bộ hơn và có khả năng phối hợp chặt chẽ hơn với doanh nghiệp trong khu cũng như cơ quan quản lý.

Một vài khu công nghiệp điển hình trong khảo sát tháng 3/2026 của Viet Research như Protrade tại Bình Dương đã dành quỹ đất đáng kể cho cây xanh và vườn ươm sinh thái. Nam Cầu Kiền thúc đẩy tái sử dụng nước thải sau xử lý cho hoạt động nội khu. VSIP cho thấy hướng đi mới về điện mặt trời áp mái gắn với lưu trữ năng lượng. Yên Phong II-C tích hợp nhà ở, trường học, dịch vụ và đào tạo nghề với hệ sinh thái khu công nghiệp. Trong khi đó, Hòa Khánh, Đồng Nai và Hải Phòng đang thúc đẩy số hóa, quản lý phát thải và hợp tác quốc tế để nâng cấp mô hình khu công nghiệp sinh thái.

Dẫu vậy, chuyển đổi ESG tại khu công nghiệp còn một số điểm nghẽn. Thách thức lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu khá lớn. Trong khi đó, thời gian thu hồi vốn lại thường kéo dài, mức độ rủi ro tài chính lớn, cơ chế phân chia chi phí vẫn chưa thật sự rõ ràng. Ngoài ra, khung pháp lý phân bổ lợi ích giữa các bên vẫn chưa được tháo gỡ triệt để. Bên cạnh đó, không ít khu công nghiệp hiện vẫn thiếu nền tảng số đồng bộ để quản lý dữ liệu môi trường, năng lượng và phát thải theo thời gian thực.

Kết quả khảo sát của Viet Research nhận định trong giai đoạn tiếp theo, khu công nghiệp hướng tới cạnh tranh bằng năng lực quản lý phát thải, khả năng cung cấp điện xanh, mức độ tuần hoàn tài nguyên và chất lượng nguồn nhân lực. Khi phát triển bền vững ngày càng trở thành chuẩn chung của thương mại và đầu tư toàn cầu, ESG sẽ trở thành thước đo mới cho chất lượng phát triển và sức cạnh tranh của khu công nghiệp Việt Nam.

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 10 Khu Công nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 (ESG10 – 2026) sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 – Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72, Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình www.esg10.vn và trên các kênh truyền thông đại chúng.