Phiên họp thứ hai của Hội đồng Tiền lương quốc gia dự kiến diễn ra ngày 16/7, tiếp tục bàn về phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2027. Trước vòng thương lượng này, đại diện người lao động vẫn giữ hai mức đề xuất đã đưa ra tại phiên họp đầu tiên, với tỷ lệ tăng bình quân 8,5% hoặc 9,8%.

Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết tổ chức công đoàn chưa thay đổi quan điểm về mức tăng và thời điểm áp dụng. Theo phương án thứ nhất, lương tối thiểu vùng tăng bình quân 9,8%, tương ứng mức tăng từ 360.000 đến 520.000 đồng mỗi người một tháng, tùy từng vùng.

Phương án thứ hai đưa ra mức tăng bình quân 8,5%, tương đương thêm từ 315.000 đến 450.000 đồng mỗi tháng. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị mức lương mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, đồng thời điều chỉnh lương tối thiểu theo giờ trên cơ sở quy đổi từ mức lương tháng và áp dụng hệ số phù hợp.

Các phương án trên được đại diện người lao động xây dựng dựa trên nhiều chỉ tiêu, gồm tốc độ tăng trưởng GDP, chỉ số giá tiêu dùng, năng suất lao động, tình hình sản xuất, kinh doanh và khả năng chi trả của doanh nghiệp. Kết quả khảo sát đời sống, thu nhập của người lao động cũng là căn cứ quan trọng để tổ chức công đoàn bảo lưu mức đề xuất.

Khảo sát gần 2.000 người lao động tại 196 doanh nghiệp thuộc 7 tỉnh, thành phố cho thấy hơn 40% doanh nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng, trong khi 24% dự kiến mở rộng sản xuất. Những doanh nghiệp còn lại đang nỗ lực giữ hoạt động ổn định trước sức ép từ thị trường, đơn hàng và chi phí đầu vào.

Khoảng cách giữa tiền lương thực nhận và mức sống tối thiểu tiếp tục là vấn đề được phía công đoàn đặt ra tại bàn thương lượng.

Kết quả khảo sát cũng phản ánh áp lực lớn đối với đời sống công nhân, hiện thu nhập của nhiều người chủ yếu dành cho tiền thuê nhà, thực phẩm, điện nước, đi lại, học phí và chăm sóc sức khỏe. Phần còn lại dành cho tích lũy rất thấp, thậm chí nhiều lao động không có khoản dự phòng sau khi trang trải các chi phí cơ bản.

Khi thu nhập chỉ vừa đủ đáp ứng nhu cầu hằng ngày, người lao động dễ rơi vào trạng thái thiếu ổn định nếu mất hoặc giảm giờ làm, gặp vấn đề sức khỏe hay phải đối mặt với những khoản chi đột xuất.

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, điều chỉnh lương tối thiểu cần hướng đến khả năng bù đắp phần chi phí sinh hoạt gia tăng, từng bước cải thiện đời sống và tạo thêm dư địa tài chính cho người lao động. Mức tăng cũng phải được cân nhắc trên nền tảng sức khỏe của doanh nghiệp để hạn chế tác động ngược đến sản xuất, tuyển dụng và duy trì chỗ làm.

Phía đại diện người sử dụng lao động đồng thuận rằng lương tối thiểu vùng cần được điều chỉnh, song cho rằng tỷ lệ tăng phải phù hợp với khả năng chịu đựng của doanh nghiệp. Ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nhận định tăng lương là cần thiết nhưng cần tính toán thận trọng cả về mức tăng lẫn thời điểm thực hiện.

Khác với đề xuất áp dụng từ đầu năm 2027 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, phía doanh nghiệp mong muốn mức lương mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2027 để có thêm thời gian chuẩn bị nguồn lực, xây dựng kế hoạch tài chính và điều chỉnh chi phí sản xuất.

Ông Hoàng Quang Phòng cho biết tỷ lệ tăng cụ thể cùng thời điểm áp dụng sẽ tiếp tục được các bên thương lượng tại phiên họp thứ hai. Đây là hai nội dung còn khoảng cách rõ rệt giữa đại diện người lao động và người sử dụng lao động, đòi hỏi Hội đồng Tiền lương quốc gia cân nhắc hài hòa quyền lợi của người làm công với sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Kết quả vòng đàm phán ngày 16/7 sẽ là cơ sở để các bên tiếp tục thu hẹp khoảng cách, tiến tới thống nhất phương án trình Chính phủ xem xét.