Ngày 19/8, Hội đồng xét xử Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội tiếp tục bước sang ngày xét hỏi thứ hai đối với cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũ (Bộ LĐ-TB&XH) Nguyễn Bá Hoan và 27 bị cáo liên quan.

Trong vụ án này, bị cáo Hoan và Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Cục QLLĐNN) được xác định đã chỉ đạo cấp dưới gây khó khăn, tạo rào cản pháp lý, ép các doanh nghiệp phải chi hơn 30 tỷ đồng để “bôi trơn”.

Qua đó, riêng cá nhân Nguyễn Bá Hoan nhận hơn 1 nửa, khoảng 16,3 tỷ đồng; còn lại Tống Hải Nam và các cấp dưới tại Cục QLLĐNN chia nhau, mỗi người vài trăm triệu cho đến vài tỷ đồng.

Cựu Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH (cũ) Nguyễn Bá Hoan.

Khai báo tại tòa, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan thừa nhận đã được lãnh đạo Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và cung ứng nhân lực Hoàng Long (Công ty Hoàng Long) và Công ty cổ phần Cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại (Công ty Sona) liên hệ, nhờ hỗ trợ.

Từ đó, bị cáo Hoan đã gọi cho Tống Hải Nam, khi đó là Cục trưởng Cục QLLĐNN để đề nghị “xem xét hồ sơ và nếu đủ điều kiện thì giải quyết cho doanh nghiệp”. Sau đó, ông Hoan đã 2 lần nhận tổng cộng 170.000 USD từ phía Công ty Hoàng Long và 50 triệu đồng thông qua Tống Hải Nam.

Trước truy vấn của Hội đồng xét xử về cáo buộc gây khó khăn để ép chi tiền, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan khai “từng nghe dư luận phản ánh nhưng không nhận được đơn thư khiếu nại, tố cáo cụ thể”. Song bị cáo thừa nhận, sau mỗi lần ký giấy phép, đều biết cấp dưới đưa tiền “cảm ơn” của doanh nghiệp.

Cựu Cục trưởng Cục QLLĐNN Tống Hải Nam nhiều lần nhận tiền "cảm ơn" sau khi hỗ trợ doanh nghệp.

Bị cáo Hoan khai, đã 3 lần nhận hối lộ hơn 5 tỷ đồng, còn lại hơn 10 tỷ đồng là các dịp lễ, Tết được các doanh nghiệp đến thăm hỏi, chúc Tết, nên cho rằng Viện Kiểm sát cáo buộc không đúng.

Đối với thủ tục liên quan lao động Việt Nam sang Hàn Quốc theo diện visa E7, bị cáo Hoan cũng thừa nhận, biết nhiều doanh nghiệp phản ánh về quy trình gây khó khăn, song “đã không sâu sát, quyết liệt kiểm tra, chấn chỉnh và yêu cầu dừng quy trình này”.

Trong khi đó, bị cáo Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục QLLĐNN khai, mục đích xây dựng quy trình “hoàn toàn trong sáng”, nhằm chấm dứt tình trạng người lao động bị các công ty xuất khẩu lao động lừa sang Hàn Quốc.

Tuy nhiên, Nam thừa nhận quá trình triển khai bộc lộ một số khó khăn, khiến một số doanh nghiệp cho rằng quy trình là rào cản và đã chi tiền; song khẳng định bản thân không yêu cầu hay gợi ý doanh nghiệp đưa tiền.

Cũng giống cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, cựu Cục trưởng Cục QLLĐNN quanh co, cho rằng “đây là khoản doanh nghiệp cảm ơn vì được hỗ trợ làm nhanh thủ tục. Các hồ sơ của doanh nghiệp đều được rà soát, không có hồ sơ nào bị bỏ qua sai sót”.

Doanh nghiệp khai, nếu không chi tiền thì chắc chắn không thuận lợi khi làm các thủ tục tại Cục QLLĐNN.

Trái ngược với những lập luận trên, bị cáo Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch Công ty Hoàng Long khai trước Hội đồng xét xử những khó khăn và các lần phải chi tiền; đồng thời khẳng định “không có tiền thì chắc chắn không thuận lợi”.

Còn bị cáo Nghiêm Văn Định, Giám đốc Công ty Incoop 3 cũng khai phải đưa tiền để đẩy nhanh việc thẩm định hồ sơ, đạt được tiến độ của công ty với đối tác. Từ đó Định đã 5 lần đưa tổng cộng 40.000 USD cho Tống Hải Nam, số tiền này được tính theo số lượng lao động đăng ký, khoảng hơn 100 USD/người.

Trước những lời khai vòng vo, né tránh trách nhiệm và hành vi của các cựu lãnh đạo, cán bộ tại Bộ LĐ-TB&XH, đại diện Viện Kiểm sát đánh giá, các khoản tiền ông Hoan và Tống Hải Nam nhận vào các dịp lễ, Tết có bản chất là tiền nhận hối lộ, thay vì đơn thuần là tiền quà biếu mang tính chất truyền thống vì mỗi lần đều là số tiền lớn.

Hơn nữa, chính nhận thức của Hoan về mối quan hệ giữa việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp và việc doanh nghiệp đưa tiền là một trong những căn cứ để đánh giá bản chất các khoản tiền này.

Không những thế, đại diện Viện Kiểm sát cũng nhắc lại lời khai của cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan về việc “từng nghe thông tin dư luận liên quan chuyện cán bộ Cục QLLĐNN nhận tiền của doanh nghiệp”, tuy nhiên sau đó bị cáo vẫn tiếp tục nhận tiền từ cấp dưới, không chỉ một lần mà nhiều lần.

Trước lập luận đanh thép này, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan cúi đầu, nói đây là “thiếu sót nghiêm trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ”.