Quốc hội nghe báo cáo giải trình trước khi bấm nút - Ảnh: QH.

Chiều 9/11, trước khi Quốc hội bấm nút biểu quyết Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã báo cáo làm rõ thêm một số vấn đề lớn đã được tiếp thu, giải trình theo ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội.

Với một số ý kiến đề nghị rà soát dự toán thu ngân sách nhà nước đảm bảo chính xác, lưu ý tới tính khả thi của nguồn thu sử dụng đất, khắc phục tình trạng xây dựng dự toán không sát, Bộ trưởng cho biết, Dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2027 được xây dựng trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế thế giới có những biến động rất khó lường. Việc xây dựng và bám sát các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, các quy định của pháp luật về thu và quản lý thu ngân sách nhà nước với mức tăng khoảng 9,1% so với năm 2026, không có yếu tố phát sinh các chính sách thu mới tạo ra sức ép cho doanh nghiệp và người nộp thuế.

Đối với dự toán thu tiền sử dụng đất, Bộ trưởng nêu rõ, đúng như ý kiến của nhiều vị đại biểu Quốc hội, khoản này có tính bất định từ tác động của khó khăn thị trường hiện nay. Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã quy định nguyên tắc việc triển khai thực hiện các dự án từ nguồn thu này phải phù hợp với tiến độ thu thực tế, bảo đảm tập trung, tránh dàn trải, dở dang.

Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát các nguồn thu, sử dụng hợp lý, hiệu quả các nguồn thu từ đất cũng như đẩy mạnh các nguồn thu khác, nhất là các nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế, đảm bảo cơ cấu thu ngày càng bền vững hơn, Bộ trưởng báo cáo Quốc hội.

Ông Tùng cũng cho biết, Chính phủ đồng tình với ý kiến của nhiều vị đại biểu Quốc hội đã chỉ ra thực trạng giải ngân chi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn thấp. Tổng nguồn cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 là 104,4 nghìn tỷ đồng (gồm số chuyển nguồn từ năm 2025 sang là 9,4 nghìn tỷ đồng và dự toán giao năm 2026 là 95 nghìn tỷ đồng). Đến nay, tỷ lệ giải ngân đạt 42,4% so với dự toán đã phân bổ (không bao gồm số giải ngân trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh).

Bên cạnh các nguyên nhân đặc thù dẫn đến giải ngân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn thấp so với tiến độ giải ngân của ngân sách nhà nước nói chung, Bộ trưởng nêu rõ, Chính phủ cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế xuất phát từ các nguyên nhân chủ quan trong công tác tổ chức thực hiện. Như còn tình trạng lúng túng trong xác định phạm vi nội dung chi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; chất lượng xây dựng dự toán chưa cao; các đơn vị khi được giao kinh phí chưa triển khai ngay được do chưa kịp hoàn thiện các thủ tục phê duyệt, thay đổi thiết kế, xác định tính chất nguồn là chi đầu tư hay thường xuyên chưa phù hợp.

Ông Tùng cho biết, tại dự thảo Nghị quyết về phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027 đã giao Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát phân bổ chi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đảm bảo không trùng lặp các yêu cầu theo Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Trong điều hành, để khắc phục tình trạng chậm thực hiện, Chính phủ sẽ quyết liệt chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, đề xuất các cơ chế đặc thù, rút gọn thủ tục trong sử dụng nguồn vốn; tập trung hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật, cơ chế giám sát, đánh giá, kiểm định chất lượng; đẩy mạnh khoán chi tới sản phẩm cuối cùng, quản lý theo kết quả đầu ra theo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo năm 2025.

Về ý kiến đại biểu nhận xét dự toán ngân sách Trung ương chưa phân bổ lớn, đề nghị quy định cụ thể thời gian phân bổ, chưa phân bổ chi tiết, Bộ trưởng Tùng nói, khi xây dựng phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027, để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn, kỷ luật, kỷ cương tài chính ngân sách nhà nước, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính rà soát cụ thể từng nội dung, nhiệm vụ, chương trình, dự án đủ điều kiện giao dự toán của năm. Đối với các nhiệm vụ dành nguồn nhưng chưa phân bổ cũng được rà soát kỹ lưỡng theo đúng quy định của pháp luật, đều là các nhiệm vụ thực sự cần thiết phải bố trí nguồn để tổ chức thực hiện trong năm.

Như, chi đầu tư công 242.000 tỷ đồng, chi đầu tư phát triển khác 47,2 nghìn tỷ đồng; chi thường xuyên: 165,6 nghìn tỷ đồng; chi cải cách tiền lương: 80.000 tỷ đồng; chi chương trình mục tiêu quốc gia: 29.000 tỷ đồng và một số khoản chi khác.

Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết quy định nội dung giao Chính phủ chỉ đạo khẩn trương hoàn thành các điều kiện, thủ tục cần thiết làm cơ sở quyết định bổ sung kinh phí cho các bộ, cơ quan Trung ương, bổ sung có mục tiêu hỗ trợ cho các địa phương từ nguồn dự toán chi ngân sách Trung ương chưa phân bổ chi tiết. Theo đó, Chính phủ sẽ tập trung triển khai theo đúng Nghị quyết của Quốc hội, ông Tùng nêu rõ.

Đối với đề nghị quy định rõ thời hạn Chính phủ phân bổ chi tiết trước, theo Bộ trưởng, Chính phủ sẽ nghiên cứu quy định trong dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất) đang trình Quốc hội tại kỳ họp này để làm rõ nội hàm và thời hạn phân bổ của dự toán chưa phân bổ chi tiết theo hướng vừa phù hợp với thực tiễn, vừa đảm bảo tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính để thực hiện từ năm ngân sách 2027.