Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 60/2021/NĐ-CP về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 111/2025/NĐ-CP và Nghị định số 248/2025/NĐ-CP.

Theo dự thảo, cơ chế tiền lương và phân phối kết quả tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 1 (tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư) và nhóm 2 (tự bảo đảm chi thường xuyên) sẽ được điều chỉnh.

Theo đề xuất, khi kết thúc năm tài chính, sau khi hạch toán đầy đủ các khoản thu, chi thường xuyên giao tự chủ, trích khấu hao tài sản cố định, thực hiện nghĩa vụ thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước, phần chênh lệch thu lớn hơn chi, nếu có, sẽ được phân phối theo cơ chế mới.

Cụ thể, đơn vị thực hiện trích lập Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi trên cơ sở quỹ tiền lương thực hiện được xác định theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ; đồng thời được trích lập các quỹ khác theo quy định pháp luật áp dụng đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Riêng Quỹ bổ sung thu nhập, dự thảo quy định các đơn vị nhóm 1 và nhóm 2 không tiếp tục trích lập, đồng thời không thực hiện chi trả thu nhập tăng thêm từ quỹ này.

Các đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 1 và nhóm 2 sẽ chuyển sang áp dụng cơ chế tiền lương theo kết quả hoạt động tương tự doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đề xuất trên có sự khác biệt so với cơ chế hiện hành. Theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP và Nghị định số 111/2025/NĐ-CP, đối với trường hợp áp dụng cơ chế tiền lương tại điểm a khoản 1 Điều 12, đơn vị nhóm 1 được tự quyết định mức trích Quỹ bổ sung thu nhập mà không bị khống chế.

Trong khi đó, đơn vị nhóm 2 được trích tối đa không quá hai lần quỹ tiền lương ngạch, bậc, chức vụ, các khoản đóng góp theo tiền lương và phụ cấp do Nhà nước quy định.

Quy định hiện hành cũng yêu cầu trích tối thiểu 25% phần chênh lệch thu lớn hơn chi vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp. Tổng mức trích Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi tối đa không vượt quá ba tháng tiền lương, tiền công thực hiện trong năm.

Lý giải việc điều chỉnh, Bộ Tài chính cho biết các đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 1 và nhóm 2 sẽ chuyển sang áp dụng cơ chế tiền lương theo kết quả hoạt động tương tự doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Do đó, việc tiếp tục duy trì Quỹ bổ sung thu nhập không còn phù hợp với phương thức phân phối tiền lương mới.

Việc sửa đổi cũng nhằm bảo đảm tính thống nhất với cơ chế tiền lương, trích lập và sử dụng các quỹ theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Cùng với việc điều chỉnh cơ chế phân phối thu nhập, dự thảo đề xuất mở rộng quyền tự chủ tiền lương cho các đơn vị thuộc hai nhóm trên. Theo đó, đơn vị được chủ động xác định quỹ tiền lương và chi trả tiền lương cho viên chức, người lao động dựa trên kết quả hoạt động, theo cơ chế tương tự doanh nghiệp nhà nước.

Dự thảo đồng thời quy định, khi Nhà nước điều chỉnh chính sách tiền lương, các đơn vị phải tự bảo đảm phần kinh phí tăng thêm từ nguồn thu của mình, ngân sách nhà nước không cấp bổ sung. Các khoản đóng góp theo tiền lương được thực hiện theo quy định pháp luật áp dụng đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đối với tiền thưởng, đơn vị được thực hiện theo pháp luật về thi đua, khen thưởng; quy định của Chính phủ về chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các chế độ thưởng khác được pháp luật chuyên ngành cho phép.

Theo Bộ Tài chính, đề xuất này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Nghị quyết xác định các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ từ mức bảo đảm chi thường xuyên trở lên được tự chủ về tổ chức bộ máy, tiền lương, các khoản thù lao và đãi ngộ khác, tuyển dụng và sử dụng nhân sự theo kết quả hoạt động như doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Qua rà soát, Bộ Tài chính nhận thấy một số quy định hiện hành về tiền lương, các khoản đóng góp, trích lập và sử dụng quỹ tài chính chưa đồng bộ với chủ trương mở rộng quyền tự chủ, nhất là cơ chế chi trả thu nhập gắn với kết quả hoạt động.

Vì vậy, việc sửa đổi hướng tới tăng quyền chủ động cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong xác định quỹ lương, phân phối thu nhập và sử dụng nguồn lực tài chính, đồng thời gắn trách nhiệm chi trả cho người lao động với hiệu quả hoạt động và khả năng tự cân đối của từng đơn vị.