Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 trước khi hoàn thiện, trình Chính phủ xem xét. Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất làm rõ cách quy đổi thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) có tháng lẻ khi tính hưởng các chế độ.

Theo dự thảo, khoản 6 Điều 5 của Luật BHXH năm 2024 sẽ được sửa đổi theo hướng quy định cụ thể hơn về thời gian đóng BHXH chưa tròn năm. Khi xác định mức hưởng, phần thời gian đóng BHXH có tháng lẻ sẽ được quy đổi theo từng nhóm.

Cụ thể, thời gian đóng BHXH lẻ từ 1 - 3 tháng được tính bằng một phần tư năm, tương ứng 0,25 năm. Trường hợp có từ 4 - 6 tháng lẻ được tính bằng nửa năm, tương ứng 0,5 năm. Nếu có từ 7 - 9 tháng lẻ, thời gian này được tính bằng ba phần tư năm, tương ứng 0,75 năm. Với phần tháng lẻ từ 10 - 11 tháng, người lao động được tính bằng một năm.

Luật BHXH năm 2024 sẽ được sửa đổi theo hướng quy định cụ thể hơn.

Quy định nhằm tạo căn cứ thống nhất cho cơ quan BHXH khi giải quyết chế độ, nhất là với những trường hợp người lao động có thời gian tham gia BHXH không tròn năm.

Trên thực tế, quá trình làm công, chuyển nơi làm, nghỉ gián đoạn, tham gia BHXH bắt buộc rồi chuyển sang BHXH tự nguyện hoặc ngược lại có thể khiến tổng thời gian đóng của người lao động xuất hiện các tháng lẻ.

Nếu không quy định rõ cách làm tròn hoặc quy đổi, quá trình tính toán quyền lợi dễ phát sinh cách hiểu khác nhau. Người lao động cũng khó tự xác định quyền lợi dự kiến của mình khi tra cứu thời gian tham gia BHXH.

Về điều kiện hưởng và mức hưởng, đối với điều kiện hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hằng tháng, thời gian đóng BHXH tối thiểu vẫn tính theo năm, trong đó một năm phải đủ 12 tháng. Điều này có nghĩa, phần tháng lẻ không được dùng để thay thế yêu cầu đủ năm đóng BHXH khi xác định điều kiện hưởng các chế độ dài hạn này.

Trong khi đó, khi tính mức hưởng chế độ, phần thời gian đóng lẻ sẽ được quy đổi theo các mốc 0,25 năm, 0,5 năm, 0,75 năm hoặc một năm như dự thảo nêu. Cách thiết kế này giúp tách bạch hai vấn đề: đủ điều kiện hưởng chế độ là một căn cứ; mức hưởng cụ thể sau khi đã đủ điều kiện lại là một căn cứ khác.

Theo cơ quan soạn thảo, bổ sung quy định chi tiết về thời gian đóng BHXH có tháng lẻ sẽ xử lý được phần thời gian tham gia chưa tròn năm, bảo đảm quyền lợi của người tham gia và giảm vướng mắc trong khâu thực hiện. 

Khi quy định đã cụ thể, cơ quan giải quyết chế độ có cơ sở áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.

Nội dung này nằm trong nhóm sửa đổi được đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH năm 2024.

Đợt sửa đổi lần này chủ yếu nhằm cập nhật các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời xử lý một số vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai luật sau gần một năm có hiệu lực.

Ngoài phương án quy đổi tháng lẻ khi tính hưởng chế độ, dự thảo còn đề xuất sửa đổi một số nội dung liên quan đến nhóm đối tượng tham gia BHXH, chính sách hỗ trợ người tham gia BHXH tự nguyện, tổ chức và hoạt động của Hội đồng quản lý BHXH, cũng như chức năng của cơ quan BHXH.

Hồ sơ dự án luật đang được Bộ Nội vụ lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Sau khi tổng hợp, tiếp thu và hoàn thiện, Bộ sẽ trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.