Ảnh minh họa.

Ban quản lý dự án đường sắt vừa đề nghị Bộ Xây dựng phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Cải tạo, nâng cao năng lực tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM, giai đoạn 1; đồng thời giao Ban quản lý dự án đường sắt làm chủ đầu tư, tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án.

Dự án được triển khai trên địa bàn 9 tỉnh, thành phố gồm Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP.HCM, thuộc tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM.

Theo Ban quản lý dự án đường sắt, việc đầu tư Dự án là cần thiết nhằm triển khai chủ trương của Đảng về phát triển đường sắt; cụ thể hóa Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Đặc biệt, Dự án sẽ tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt đang hạn chế năng lực vận tải; cải thiện chất lượng kết cấu hạ tầng, tăng khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu; đồng thời nâng cao an toàn giao thông và chất lượng dịch vụ vận tải trên tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM.

Về phạm vi đầu tư, Dự án thực hiện trên đoạn tuyến từ ga Tân Áp (Km408+670), thuộc xã Tuyên Sơn, tỉnh Quảng Trị đến ga Sóng Thần (Km1710+560), thuộc phường Dĩ An, TP.HCM.

Dự án sẽ cải tạo, sửa chữa một số khu đoạn trên tuyến, tập trung xử lý các điểm nghẽn về năng lực thông qua cải tạo bình diện những đoạn có bán kính đường cong nhỏ; mở mới, cải tạo ga; nâng cấp kiến trúc tầng trên, nền đường và một số công trình liên quan.

Cụ thể, Dự án dự kiến mở mới ga Xuân Lập tại Km1655+677; kéo dài đường tại 2 ga Hòa Vinh Tây (Km940+420) và Thủy Thạch (Km977+100); cải tạo, sửa chữa ga đầu mối hàng hóa Sóng Thần tại Km1710+560.

Bên cạnh đó, Dự án sẽ cải tạo bình diện đường cong bán kính nhỏ tại 4 khu gian với tổng chiều dài khoảng 12 km; thay kiến trúc tầng trên tại 6 khu gian với chiều dài khoảng 63 km; thay 50 bộ ghi tại 15 ga và hàn dài khoảng 26 km ray.

Một hạng mục đáng chú ý khác là cải tạo nền đường bảo đảm chống ngập tại 3 khu gian với tổng chiều dài khoảng 7 km, qua đó nâng cao khả năng chống chịu của kết cấu hạ tầng đường sắt trước tác động của thời tiết và biến đổi khí hậu.

Quy mô cụ thể của từng hạng mục sẽ tiếp tục được nghiên cứu, xác định trong các bước tiếp theo, bảo đảm phù hợp với mục tiêu đầu tư của Dự án.

Sơ bộ, tổng nhu cầu sử dụng đất của Dự án khoảng 45 ha, gồm 3 ha đất ở, 35 ha đất nông nghiệp, 2 ha đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp và 5 ha đất rừng. Diện tích và cơ cấu sử dụng đất chính thức sẽ được khảo sát, xác định cụ thể trong bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án.

Sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 2.900 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng 71 tỷ đồng; chi phí xây dựng 2.138 tỷ đồng; chi phí tư vấn, quản lý dự án và chi phí khác 221 tỷ đồng; chi phí dự phòng 470 tỷ đồng.

Nguồn vốn thực hiện Dự án dự kiến từ ngân sách nhà nước, bố trí trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Theo kế hoạch dự kiến, nhu cầu vốn năm 2026 khoảng 7 tỷ đồng; năm 2027 khoảng 193 tỷ đồng; năm 2028 khoảng 650 tỷ đồng; năm 2029 khoảng 780 tỷ đồng; năm 2030 khoảng 970 tỷ đồng và năm 2031 khoảng 300 tỷ đồng.

Dự án dự kiến được thực hiện từ năm 2027 đến năm 2030, trong đó khởi công gói thầu đầu tiên vào quý IV/2027 và phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2030.

Về tổ chức thực hiện, Ban quản lý dự án đường sắt đề xuất Bộ Xây dựng là cấp quyết định chủ trương đầu tư, đồng thời là cấp quyết định đầu tư Dự án. Ban quản lý dự án đường sắt là chủ đầu tư lập Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

Trong giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, Bộ Xây dựng giao Ban quản lý dự án đường sắt làm chủ đầu tư, tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án; công tác giải phóng mặt bằng được giao cho các địa phương làm chủ đầu tư, tổ chức thực hiện.

Dự án áp dụng thiết kế 2 bước, gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công. Việc lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo các quy định hiện hành.

Sau khi hoàn thành, Dự án sẽ được bàn giao cho Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan quản lý, vận hành, khai thác. Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam sẽ trực tiếp thực hiện công tác duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ bằng nguồn vốn sự nghiệp kinh tế hằng năm do Bộ Xây dựng quản lý, bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia.