Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, ngành Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách, tuyên truyền các nội dung liên quan đến lĩnh vực tài chính, qua đó góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong quý IV.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, đây là giai đoạn có nhiều nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi các cơ quan, đơn vị phát huy tinh thần trách nhiệm, đồng lòng, quyết tâm và nỗ lực cao, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đã đề ra cho năm 2026.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi chủ trì họp báo (Ảnh: Mạnh Tuấn)

Có chính sách hỗ trợ trọng tâm

Phát biểu tại họp báo, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết, thời gian qua, hệ thống chính sách hỗ trợ doanh nghiệp từng bước được hoàn thiện, song hiệu quả triển khai còn hạn chế, khả năng tiếp cận chính sách của doanh nghiệp chưa cao.

Từ thực tiễn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chính phủ đề xuất xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Dự thảo gồm 5 chương, 35 điều, với nhiều đổi mới về nguyên tắc, phương thức và chính sách hỗ trợ.

Theo đó, chính sách chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang có trọng tâm, trọng điểm, theo nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp; hỗ trợ có thời hạn, gắn với kết quả đầu ra. Lộ trình được thiết kế từ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, doanh nghiệp siêu nhỏ lên doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp nhỏ lên doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp vừa phát triển thành doanh nghiệp lớn. Thước đo hiệu quả cũng chuyển từ số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ sang mức độ phát triển và khả năng hấp thụ của doanh nghiệp.

Công tác quản lý chính sách được chuyển từ chú trọng quy trình, thủ tục sang quản lý bằng dữ liệu, kết quả và trách nhiệm giải trình. Quy trình hỗ trợ được số hóa trên cơ sở kết nối, chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận, theo dõi, giám sát và đánh giá.

Dự thảo đồng thời chuyển từ tư duy Nhà nước trực tiếp cung cấp hỗ trợ sang kiến tạo hệ sinh thái và dẫn dắt nguồn lực phát triển doanh nghiệp, kết nối các đơn vị hỗ trợ, chuyên gia, cơ sở ươm tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, hiệp hội và doanh nghiệp lớn.

Các hình thức hỗ trợ được thiết kế theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, trao quyền lựa chọn nội dung và đơn vị hỗ trợ, thông qua các cơ chế như phiếu hỗ trợ, đặt hàng, giao nhiệm vụ. Ngân sách nhà nước được định hướng trở thành nguồn vốn dẫn dắt, chia sẻ rủi ro và huy động thêm nguồn lực xã hội.

Dự thảo gồm hai nhóm chính sách: hỗ trợ chung và hỗ trợ trọng tâm đối với một số nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa ưu tiên phát triển. Nhóm hỗ trợ chung tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn, mặt bằng, công nghệ và thị trường; mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn, phương thức tài chính mới, hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng lực đáp ứng thị trường, kết nối đầu ra và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể trả lời báo chí.

Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ về thuế và thủ tục thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính phủ đặc biệt quan tâm. Mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay không chỉ dừng ở việc miễn, giảm thuế mà còn phải bảo đảm thủ tục áp dụng thuế đơn giản, qua đó giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Ngoài việc tiếp tục quy định các chính sách miễn, giảm thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa như hưởng thuế suất thấp hơn thuế suất thông thường, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, dự thảo Luật bổ sung quy định nâng ngưỡng doanh thu lên 10 tỷ đồng để hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, theo phương thức thuế suất nhân với doanh thu.

Đây là chính sách có thể thực hiện ngay khi Luật có hiệu lực. Với chính sách này, dự kiến khoảng 99,86% hộ, cá nhân kinh doanh và 81% doanh nghiệp được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản.

Theo bà Trịnh Thị Hương, việc quy định nội dung này tại Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa khẳng định quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước về hỗ trợ toàn diện, thực chất, đồng bộ, kịp thời cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bổ sung cơ chế hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi

Bà Trịnh Thị Hương cho biết, nhóm chính sách hỗ trợ trọng tâm tập trung vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị, kinh doanh bền vững và chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Đây là những nhóm có khả năng tạo chuyển biến về năng suất, liên kết và quy mô, qua đó thúc đẩy đổi mới, trưởng thành và phát triển.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu. Ngoài tư vấn, đào tạo và hướng dẫn thủ tục, dự thảo đề xuất rút ngắn thời gian cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp xuống còn một ngày làm việc, miễn một số phí, lệ phí ban đầu.

Dự thảo bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu.

Trong 36 tháng sau chuyển đổi, doanh nghiệp được áp dụng cơ chế thuế, kế toán, biểu mẫu và báo cáo tối giản; hỗ trợ nền tảng số, phần mềm, dịch vụ kế toán, hướng dẫn và cảnh báo tuân thủ cùng một số hỗ trợ về bảo hiểm, nhằm giảm chi phí và nghĩa vụ tuân thủ.

Đặc biệt, dự thảo Luật đề xuất quy định về mô hình quản trị tối giản đối với “doanh nghiệp một người”. Theo đó, hộ kinh doanh chuyển đổi thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do một cá nhân làm chủ và đáp ứng quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ không bắt buộc phải có chủ tịch công ty, kế toán trưởng; được tổ chức công tác kế toán phù hợp và áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản.

Nếu Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 đặt nền móng cho hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, thì dự án Luật lần này hướng tới hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mục tiêu là chính sách đến đúng đối tượng có nhu cầu, đúng thời điểm doanh nghiệp cần, giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách thuận lợi hơn và nắm bắt cơ hội phát triển kinh doanh hiệu quả hơn.

Tại họp báo, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể Trịnh Thị Hương cho biết, việc đơn giản hóa thủ tục đăng ký kinh doanh, áp dụng cơ chế doanh nghiệp tự kê khai, tự chịu trách nhiệm cũng bị một số đối tượng lợi dụng để mạo danh thông tin cá nhân, đăng ký thành lập doanh nghiệp. Theo phản ánh từ báo chí, hiện có khoảng 4.000 trường hợp.

Trước mắt, Cục phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tại các tỉnh, thành phố và cơ quan thuế rà soát, xác minh, xử lý các trường hợp liên quan. Về lâu dài, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu giải pháp công nghệ để tăng cường kiểm soát, xác thực thông tin, đồng thời đề xuất bổ sung quy định ngăn chặn tình trạng mạo danh vào dự thảo sửa đổi Luật Doanh nghiệp.