Dự thảo được xây dựng nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, đồng thời tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch trong quản lý lao động nước ngoài.

Theo Bộ Nội vụ, Nghị định 219/2025/NĐ-CP sau khi ban hành đã tạo thuận lợi hơn trong thu hút nhà đầu tư, chuyên gia, nhà khoa học có uy tín, nhất là trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và những ngành Việt Nam ưu tiên phát triển. 

Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng cho thấy một số quy định còn chưa thật sự phù hợp với thực tiễn, làm phát sinh chi phí và thời gian cho cả người lao động nước ngoài lẫn doanh nghiệp sử dụng lao động.

Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi Nghị định 219/2025/NĐ-CP nhằm mở rộng cơ chế điện tử và tạo thuận lợi hơn cho chuyên gia, lao động trình độ cao nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Theo phản ánh, đối với quy định về giấy khám sức khỏe, quy định hiện hành chỉ chấp nhận giấy khám sức khỏe do cơ sở y tế tại Việt Nam cấp. Trong khi đó, chưa có thỏa thuận công nhận lẫn nhau về giấy chứng nhận sức khỏe, khiến hồ sơ do nước ngoài cấp không thể sử dụng khi xin giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.

Để khắc phục, dự thảo bổ sung quy định cho phép sử dụng giấy chứng nhận sức khỏe hoặc giấy khám sức khỏe do cơ quan, tổ chức y tế có thẩm quyền của nước ngoài cấp, giúp doanh nghiệp có thể chuẩn bị hồ sơ từ sớm, thậm chí nộp hồ sơ trước khi người lao động nước ngoài nhập cảnh vào Việt Nam, qua đó rút ngắn thời gian xử lý và giảm áp lực thủ tục.

Dự thảo cũng sửa đổi thành phần hồ sơ bằng cách không yêu cầu nộp lại các giấy tờ đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu dùng chung. Các loại giấy tờ trong hồ sơ cấp, cấp lại, gia hạn giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động được quy định rõ hơn về hình thức bản sao, bản chính để đối chiếu hoặc bản sao chứng thực điện tử.

Về hợp pháp hóa lãnh sự, dự thảo quy định các giấy tờ của nước ngoài trong hồ sơ vẫn phải hợp pháp hóa lãnh sự, trừ hộ chiếu và các trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế, nguyên tắc có đi có lại hoặc quy định pháp luật.

Đối với việc liên thông cấp phiếu lý lịch tư pháp với thủ tục cấp giấy phép lao động, theo dự thảo, người sử dụng lao động có thể nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động kèm hồ sơ đề nghị cấp phiếu lý lịch tư pháp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia theo ủy quyền của người lao động nước ngoài. Kết quả được trả bằng bản điện tử, giúp giảm bớt các bước trung gian trong quá trình thực hiện thủ tục. 

Dự thảo cũng bổ sung, làm rõ một số khái niệm như di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp, hiện diện thương mại, tình nguyện viên, nhà cung cấp dịch vụ theo hợp đồng và người lao động nước ngoài vào Việt Nam làm việc ngắn hạn. 

Đối với nhóm chuyên gia, dự thảo tiếp tục hướng tới thu hút lao động chất lượng cao trong các lĩnh vực chiến lược. Bộ Nội vụ đề xuất lược bỏ quy định về số năm kinh nghiệm đối với chuyên gia làm việc trong lĩnh vực tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, nhằm phù hợp hơn với thực tiễn và tạo thuận lợi trong thu hút chuyên gia nước ngoài.

Dự thảo đồng thời cụ thể hóa điều kiện đối với chuyên gia thuộc Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và chuyên gia trong một số ngành, lĩnh vực đặc thù như văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giáo dục và đào tạo. 

Với lĩnh vực giáo dục, dự thảo làm rõ thêm các trường hợp người nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động, như người tham gia giảng dạy, nghiên cứu, chuyển giao chương trình giáo dục quốc tế; tham gia chương trình, dự án hợp tác giáo dục; người có trình độ thạc sĩ trở lên trong các lĩnh vực STEM, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tài chính, kinh tế, quản trị kinh doanh tham gia giảng dạy, nghiên cứu tại cơ sở giáo dục; hoặc người có học hàm, học vị cao tham gia giảng dạy, nghiên cứu, trao đổi học thuật. 

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm cập nhật, kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và báo cáo tình hình sử dụng lao động nước ngoài. Người sử dụng lao động cũng phải nâng cao trách nhiệm trong tuyển dụng, sử dụng, thông báo thay đổi địa điểm làm việc và cập nhật thông tin khi phát sinh các tình huống liên quan đến giấy phép lao động.