Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh phát biểu tại hội trường.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, chiều 17/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan tới an ninh, trật tự, trong đó có Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ.

Như một số lần khác, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Gia Lai) mang theo hình ảnh minh họa cho những đề xuất mới ở lĩnh vực này.

Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ hiện hành quy định “nơi không có vỉa hè, lề đường, đường dành riêng cho người đi bộ, người đi bộ đi sát mép đường bên phải theo chiều đi của mình”. Nhưng nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đại biểu Cảnh có quan điểm khác.

Ông Cảnh dẫn khoản 5, điều 20 của Công ước Viên 1968 về giao thông đường bộ, trong đó nêu rõ pháp luật nội địa nên quy định người đi bộ đi trên lòng đường phải đi về phía đối diện với chiều lưu thông, trừ khi điều đó gây nguy hiểm với họ.

Thực tế, ông Cảnh cho hay có nhiều trường hợp người dân đi bộ dưới lòng đường theo chiều dòng xe và bị xe tông ở phía sau gây chấn thương, có trường hợp tử vong.

Trong khi đó, ở Phần Lan, nước có giao thông an toàn hàng đầu thế giới, đã làm nghiên cứu ở vùng nông thôn thống kê tai nạn giữa người đi bộ theo chiều dòng xe và đi bộ ngược chiều dòng xe. Kết quả cho thấy việc đi bộ ngược chiều dòng xe làm giảm tai nạn 77%.

Vị đại biểu Gia Lai nói, hiện tại có rất nhiều tuyến đường không có vỉa hè, lề đường dành cho người đi bộ, đặc biệt là khu vực nông thôn. Nhiều người dân, học sinh còn phải đi bộ dưới lòng đường, phương tiện giao thông ngày càng nhiều nên nguy cơ người đi bộ phải đi dưới lòng đường bị xe tông là hiện hữu.

Nhấn mạnh việc này liên quan đến tính mạng, đặc biệt là các em nhỏ đi bộ ở nông thôn, đại biểu Cảnh đề nghị luật cần điều chỉnh theo hướng “trường hợp đường không có vỉa hè, lề đường, đường dành riêng cho người đi bộ thì người đi bộ phải đi ngược chiều dòng xe, sát mép đường bên trái theo chiều đi của mình, và đi thành hàng một. Trường hợp người đi bộ đi theo đoàn có tổ chức thì thực hiện theo hướng dẫn của đoàn”.

Cũng góp ý về sửa Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) dẫn quy định tại khoản 3 điều 10 yêu cầu phải có thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, quy định này áp dụng cho tất cả các loại ô tô, kể cả taxi.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng tham gia thảo luận.

Cụ thể, khoản 3 Điều 10 quy định “Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên ô tô không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em”.

Quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tức là chỉ còn hơn một tháng nữa. Nếu vi phạm, lái xe sẽ bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Theo đại biểu, hầu hết các nước phát triển có quy định này và được xác định “mang lại lợi ích xã hội”. Tuy nhiên, ở các nước khác, tỷ lệ sử dụng ô tô rất cao, hầu như không có xe máy. Trong khi ở Việt Nam, tỷ lệ sử dụng xe máy rất cao.

“Nếu quy định ghế trẻ em quá cứng nhắc, có thể khiến nhiều nhà buộc phải chở trẻ em bằng xe máy thay vì đi ô tô hoặc taxi, khi đó rủi ro tai nạn cho trẻ còn cao hơn”, ông Đồng nêu quan điểm, đồng thời cho biết thực tế này từng diễn ra tại Indonesia và Philippines.

Ở những quốc gia này, khi quy định bắt buộc trang bị ghế trẻ em trên ô tô, tỷ lệ phụ huynh chở trẻ em bằng xe máy đi học tăng 15-30%.

Từ đó, ông Đồng đề nghị cân nhắc kinh nghiệm của nhiều nước, là có loại trừ đối với xe taxi và dịch vụ gọi xe công nghệ.

Vị đại biểu Quảng Trị phân tích rõ hơn là theo quy chuẩn 123/2024 của Bộ Giao thông Vận tải trước đây, ghế trẻ em có 4-5 kích thước khác nhau, phụ thuộc vào cân nặng của trẻ. Nếu yêu cầu taxi trang bị ghế trẻ em, mỗi xe phải có ít nhất 4 ghế khác kích cỡ. Điều là hoàn toàn bất khả thi.

Thực tế thì taxi phục vụ khách du lịch và thường kết hợp với các hình thức vận tải khác như máy bay, nếu yêu cầu cha mẹ mang theo ghế trẻ em thì sẽ phải mang lên máy bay và phải mang theo ghế trong suốt chuyến du lịch. Nếu yêu cầu hãng taxi phải có ghế trẻ em cũng không thể đáp ứng khi gia đình có 2 trẻ trở lên.

Chưa kể, một số gia đình nghèo, không có ô tô cá nhân muốn gọi taxi đưa trẻ đi tiêm chủng, khám chữa bệnh khi đau ốm hoặc đi đường trời mưa rét, với số lượng taxi có trang bị ghế ít, việc gọi xe sẽ khó hơn, giá cước cũng có thể cao hơn. “Chi phí này sẽ đổ lên đầu các gia đình nghèo hoặc các ông bố bà mẹ trẻ”, ông Hà Sỹ Đồng nói.