Doanh nghiệp dệt may cần kiểm soát hóa chất PFAS trong hàng hóa xuất khẩu sang EU.

Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia cho biết, nhiều quốc gia châu Âu đang siết chặt kiểm soát hàng nhập khẩu có chứa chóa chất PFAS vượt ngưỡng.

PFAS vốn là loại hóa chất tổng hợp nhân tạo, được gọi là "hóa chất vĩnh cửu". 

Tuân thủ PFAS là bắt buộc trong xuất khẩu sang EU

PFAS là nhóm hóa chất tổng hợp được sử dụng rộng rãi do có khả năng chống nước, chống dầu, chống bẩn, chịu nhiệt và bền trong môi trường. Trong ngành dệt may và da giày, PFAS có thể xuất hiện trong vải chống thấm, áo khoác ngoài trời, quần áo mưa, giày dép, túi xách, vải phủ, da tổng hợp, hóa chất hoàn tất bề mặt và các dung dịch hoặc bình xịt chống thấm. 

Tuy nhiên, đặc tính bền vững của PFAS cũng là lý do khiến nhóm chất này bị quản lý ngày càng nghiêm ngặt. Ủy ban châu Âu đánh giá PFAS có khả năng tồn lưu lâu dài trong môi trường, phát tán qua nước, đất, không khí, thực phẩm và chất thải, đồng thời đặt ra rủi ro dài hạn đối với sức khỏe con người và hệ sinh thái.

Từ 1/7, Đan Mạch đã cấm nhập khẩu mới các sản phẩm tiêu dùng chứa hóa chất PFAS vượt ngưỡng; hàng tồn chỉ được bán đến 1/1 năm sau. Trong khi đó, châu Âu cũng đã có quy định chung và đang tiến tới hạn chế rộng hơn. 

Trước yêu cầu này, Cơ quan Thương vụ lưu ý doanh nghiệp dệt may, da giày, túi xách, phụ liệu và hóa chất hoàn tất của Việt Nam cần lập danh mục các sản phẩm xuất khẩu sang EU có nguy cơ liên quan đến PFAS, đặc biệt là hàng xuất sang Đan Mạch, Thụy Điển và các thị trường Bắc Âu.

Với các đơn hàng mới, doanh nghiệp cần chuyển sang nguyên liệu, hóa chất và công nghệ không PFAS, đồng thời yêu cầu nhà cung cấp cung cấp tuyên bố không sử dụng PFAS, bảng dữ liệu an toàn hóa chất, danh mục chất hạn chế và kết quả thử nghiệm khi cần thiết.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý giai đoạn từ nay đến ngày 1/1/2027 chỉ là thời gian xử lý hàng tồn hợp lệ tại Đan Mạch, không phải là thời gian gia hạn cho việc tiếp tục xuất khẩu hoặc nhập khẩu mới hàng hóa có chứa PFAS vượt ngưỡng.

Vì vậy, doanh nghiệp cần làm rõ với đối tác Đan Mạch về tình trạng hàng hóa, thời điểm nhập khẩu, địa điểm lưu kho, trách nhiệm kiểm nghiệm, quyền trả hàng, cơ chế mua lại hoặc xử lý các lô hàng còn tồn sau khi thời hạn chuyển tiếp kết thúc.

Trong khi đó, Thụy Điển, một trong những nước tích cực thúc đẩy hạn chế PFAS ở cấp EU cũng khuyến nghị doanh nghiệp chủ động loại bỏ PFAS khỏi sản phẩm

Cơ quan Hóa chất Thụy Điển cho biết mục tiêu của nước này là giảm thiểu và tiến tới chấm dứt việc sử dụng PFAS, chỉ duy trì trong các trường hợp chưa có lựa chọn thay thế và việc sử dụng là thiết yếu cho xã hội. 

Việc EU và các nước Bắc Âu siết chặt quản lý PFAS cho thấy tiêu chuẩn tiếp cận thị trường châu Âu đang thay đổi mạnh từ kiểm tra sản phẩm cuối cùng sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng hóa chất.

"Đối với doanh nghiệp Việt Nam, yêu cầu cấp thiết hiện nay là không tiếp tục xuất khẩu các sản phẩm thuộc diện hạn chế có chứa PFAS vượt ngưỡng vào Đan Mạch, đồng thời chuẩn bị sớm cho các hạn chế EU áp dụng từ tháng 10/2026 và khung hạn chế PFAS rộng hơn trong thời gian tới"", Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia nhấn mạnh.

Doanh nghiệp nào chủ động loại bỏ PFAS, kiểm soát nguyên liệu và minh bạch hồ sơ tuân thủ sẽ có lợi thế rõ rệt khi làm việc với các nhà mua hàng EU, đặc biệt tại khu vực Bắc Âu.