Phát biểu dẫn Phiên 1 Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025, trong Phiên đối thoại cấp cao chiều ngày 16/9, ông Mai Hữu Tín, Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư U&I, đặt ra hai câu hỏi trọng tâm: Làm thế nào để doanh nghiệp Việt không chỉ tham gia, mà còn trở thành mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng chủ chốt toàn cầu, cho đến Chương trình “Go Global – Vươn tầm quốc tế” cần cơ chế đột phá nào?

Theo ông Tín, bối cảnh mới, với chuỗi cung ứng toàn cầu tái định hình và rào cản thương mại thế hệ mới như ESG đang buộc doanh nghiệp Việt phải “mài sắc các mũi nhọn chiến lược”.

4 “chiến binh toàn cầu” truyền cảm hứng

Sự góp mặt của bốn doanh nghiệp tư nhân đang dẫn đầu lĩnh vực, gồm: Đại Dũng - xuất khẩu kết cấu thép sang hơn 50 quốc gia, từng thi công mái vòm 24.000 tấn của Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Quốc gia. AA Corporation tiên phong xuất khẩu nội thất đến 40 quốc gia, góp phần đưa Việt Nam thành quốc gia xuất khẩu đồ gỗ lớn thứ 2 thế giới. Thiên Long “cây bút bi quốc dân” nay hiện diện tại 74 quốc gia, khẳng định thương hiệu Việt trong ngành văn phòng phẩm. Nafoods dẫn đầu thế giới về chanh leo cô đặc, đưa sản phẩm nông sản Việt phủ sóng hơn 70 thị trường.

Câu chuyện của họ khẳng định: doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với các tập đoàn quốc tế nếu được tiếp sức bởi chính sách phù hợp.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp và hiệp hội tham dự đã đưa ra hàng loạt kiến nghị chính sách, tập trung vào ba nhóm giải pháp từ thủ tục đến thương hiệu quốc gia.

Trong đó, cải cách thủ tục, từ việc đơn giản hóa chứng nhận xuất xứ, hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT); Áp dụng hậu kiểm có trọng điểm thay vì tiền kiểm tràn lan; Gỡ “nút thắt” cho doanh nghiệp nhỏ trong xuất khẩu nông sản hữu cơ; Điều chỉnh thuế nhập khẩu và thuế GTGT với thiết bị công nghệ cao.

Theo ông Mai Hữu Tín, Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư U&I: 4 tập đoàn nói trên đã tạo ra rất nhiều năng lượng tích cực cho diễn đàn, truyền cảm hứng cho doanh nhân trẻ, cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; khẳng định niềm tin vào các chính sách mới - mà cụ thể là NQ 68 - và khát khao được đóng góp phần mình vào các nỗ lực mạnh mẽ của nhà nước theo phương thức công tư cùng kiến tạo. (Ảnh: Chí Cường)

Riêng về hạ tầng và logistics, Việt Nam cần đầu tư kho lạnh, cảng chuyên dụng, logistics xanh. Đơn giản hóa cơ chế cho khu nông nghiệp công nghệ cao, tạo điều kiện để tư nhân vận hành.

Và trong câu chuyện xúc tiến thương mại và thương hiệu quốc gia, các doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng, cần phân bổ ngân sách xúc tiến theo giá trị gia tăng cho đất nước; Hỗ trợ hiệp hội ngành hàng tổ chức hội chợ quốc tế; Chia sẻ chi phí quảng bá, xây dựng thương hiệu quốc gia cho ngành hàng chủ lực. Bảo vệ uy tín ngành xuất khẩu Việt trên truyền thông quốc tế. Đáng chú ý, câu chuyện ngành gỗ, thép, nông sản và tầm nhìn xanh được chú ý.

Đại diện cho doanh nghiệp ngành gỗ, ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch AA Corporation kêu gọi xây dựng thương hiệu quốc gia, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và khẳng định định vị là ngành kinh tế xanh.

Trong khi đối với ngành cơ khí - kết cấu thép ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch Tập đoàn Đại Dũng, kiến nghị xây dựng chương trình quốc gia, đầu tư cảng nước sâu, nâng tỷ lệ nội địa hóa và đào tạo nhân lực theo chuẩn quốc tế.

Còn ở ngành nông sản chế biến, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch NAFoods Group nhấn mạnh cần hạ tầng logistics xanh, chiến lược quốc gia về nông sản chế biến, và khung thể chế hoàn thiện về thuế, đất đai, tín chỉ carbon.

Cam kết đồng hành từ quốc tế

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, khẳng định: ADB sẽ tiếp tục đồng hành với khu vực tư nhân, đang được coi là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Theo ông, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị là dấu mốc lịch sử, lần đầu tiên coi tư nhân là lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số. ADB sẽ tập trung hỗ trợ Việt Nam trong tài chính xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

“Chúng tôi sẵn sàng đồng hành để hiện thực hóa tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045,” ông Chakraborty nhấn mạnh.

Ông Mai Hữu Tín nhận định, các vấn đề của doanh nghiệp tuy khác nhau ở mỗi ngành, nhưng đều có một mẫu số chung: đó là sự cần thiết phải liên kết và có vai trò kiến tạo của Chính phủ. Doanh nghiệp dù rất khát khao muốn đóng góp, muốn dấn thân và cống hiến nhưng không thể đi một mình. Chúng ta cần những sáng kiến hợp tác công tư ở tầm quốc gia về rất nhiều việc khác nhau để doanh nghiệp Việt Nam có thể thật sự vươn tầm quốc tế.