Chính phủ quyết nghị thông qua Báo cáo tiếp thu, giải trình kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) theo đề nghị của Bộ Tư pháp.

Chính phủ giao Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm về nội dung giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) và hoàn thiện hồ sơ dự án Luật theo quy định; giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Báo cáo tiếp thu, giải trình và Tờ trình dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) để trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Hai; chủ động báo cáo, giải trình về nội dung hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) với Quốc hội, Đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội theo quy định.

Trước đó, Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được Bộ Tư pháp hoàn thiện và Chính phủ tiếp thu, giải trình tập trung giải quyết các bất cập thực tiễn, phòng chống hành vi thao túng, "thông đồng, quân xanh - quân đỏ", đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong hoạt động đấu giá.

Phiên đấu giá 27 lô đất ở Hà Đông thì có đến 22 lô bỏ cọc.

Mở rộng phạm vi tài sản công bắt buộc phải đấu giá

Một trong những điểm mới quan trọng của dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) là việc rà soát, bổ sung đồng bộ các loại tài sản mà pháp luật chuyên ngành quy định phải đấu giá.

Theo đó, bên cạnh các tài sản truyền thống như tài sản thi hành án, tài sản công hay quyền sử dụng đất, dự thảo đã cập nhật các loại tài sản đặc thù mới xuất hiện trong thực tiễn như: quyền sử dụng tần số radio, kho số viễn thông, biển số xe, tài nguyên khoáng sản, quyền sử dụng rừng... Việc quy định rõ ràng, bao quát này nhằm hạn chế tối đa việc chỉ định hoặc bán thỏa thuận gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Chế tài mạnh tay với hành vi "thông đồng, bỏ cọc"

Thực tế thời gian qua xuất hiện không ít vụ việc trúng đấu giá ở mức cao ngất ngưởng rồi âm thầm "bỏ cọc", gây lũng đoạn thị trường và làm ảnh hưởng đến hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Để trị tận gốc tình trạng này, dự thảo luật đưa ra các biện pháp xử lý đồng bộ và quyết liệt như:

Điều chỉnh quy định tiền đặt trước: Khung tiền đặt trước vẫn được giữ ở mức từ 5% đến 20% giá khởi điểm, nhưng được phân loại chặt chẽ hơn đối với từng loại tài sản đặc thù nhằm ngăn chặn việc tham gia đấu giá với mục đích phá rối.

Cấm tham gia đấu giá có thời hạn: Đây là điểm đột phá mới. Người trúng đấu giá quyền sử dụng đất hoặc tài sản công mà cố tình bỏ cọc, không thực hiện nghĩa vụ tài chính ngoài việc bị mất toàn bộ tiền đặt trước sẽ bị cấm tham gia các cuộc đấu giá tài sản cùng loại trong thời hạn từ 6 tháng đến 5 năm tùy mức độ vi phạm.

Minh bạch nhân thân người đăng ký: Bổ sung các quy định nhằm ngăn chặn tình trạng một cá nhân thành lập nhiều công ty "con" hoặc nhờ người thân đứng tên để lập nhóm "quân xanh, quân đỏ" thao túng giá tại cuộc đấu giá.

Đẩy mạnh đấu giá trực tuyến trên Cổng thông tin quốc gia

Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số được xem là giải pháp căn cơ để bảo đảm tính minh bạch, khách quan trong hoạt động đấu giá.

Dự thảo Luật quy định việc nâng cấp và bắt buộc sử dụng Cổng thông tin đấu giá tài sản quốc gia trong việc công khai, minh bạch toàn bộ quy chế, danh mục tài sản và thông báo đấu giá. Đồng thời, hình thức đấu giá trực tuyến được ưu tiên mở rộng. Việc này giúp giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp giữa các bên tham gia, loại bỏ tận gốc tình trạng đe dọa, cản trở, chèn ép giá hoặc "bắt tay ngầm" vốn thường xảy ra tại các phòng đấu giá truyền thống.

Chuẩn hóa đội ngũ đấu giá viên và rõ ràng trách nhiệm các bên

Nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp của thị trường, dự thảo cũng siết chặt tiêu chuẩn hành nghề đấu giá viên. Quy trình đào tạo, tập sự được thiết kế lại theo hướng thực chất hơn; bổ sung các trường hợp thu hồi thẻ đấu giá viên đối với những cá nhân cố tình vi phạm quy trình, tiếp tay cho hành vi gian lận.

Bên cạnh đó, dự thảo phân định rất rõ ràng trách nhiệm giữa người có tài sản và tổ chức đấu giá. Với người có tài sản, phải chịu trách nhiệm toàn diện về nguồn gốc pháp lý, tính xác thực của tài sản và phê duyệt giá khởi điểm. Với Tổ chức đấu giá, chịu trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trình tự pháp lý, đảm bảo tính bảo mật và khách quan của cuộc đấu giá.