Từ danh thắng quen thuộc đến sản phẩm quanh năm

Nếu trước đây Ninh Bình chủ yếu hấp dẫn du khách bằng vẻ đẹp sẵn có của Tràng An, Tam Cốc - Bích Động hay quần thể di tích Hoa Lư, thì nay sức hút ấy được nối dài bằng cách làm mới sản phẩm. Từ tour đêm, phố cổ, show thực cảnh đến các điểm trải nghiệm mới, địa phương đang chuyển dần từ mô hình tham quan trong ngày sang một hành trình có nhiều lớp trải nghiệm hơn.

Lần đầu đến Việt Nam, anh Miguel Santos, du khách đến từ Cebu, Philippines, chọn Ninh Bình làm điểm dừng trong hành trình khám phá miền Bắc. Điều khiến anh ấn tượng không phải một điểm check-in riêng lẻ, mà là cảm giác mỗi chặng đi đều mở ra một sắc thái khác của vùng đất cố đô. 

Buổi sáng, anh theo thuyền len qua những dãy núi đá vôi ở Tràng An, lắng nghe tiếng mái chèo khua nhẹ trên mặt nước. Đến chiều, anh ghé Tam Cốc, đi bộ qua những con đường làng và thử các món đặc sản địa phương. Khi thành phố lên đèn, anh tiếp tục đến phố cổ Hoa Lư, nơi không gian văn hóa, ẩm thực và các hoạt động biểu diễn khiến chuyến đi kéo dài hơn dự tính.

Vị khách Philippines nói, anh từng nghĩ Ninh Bình chỉ phù hợp với du khách thích cảnh quan thiên nhiên, nhưng thực tế địa phương có nhịp trải nghiệm phong phú hơn. “Tôi thích cách Ninh Bình kết hợp giữa thiên nhiên, lịch sử và đời sống địa phương. Một ngày ở đây không bị lặp lại, mỗi điểm đến có một màu sắc riêng khiến tôi muốn ở lại thêm để khám phá”, anh chia sẻ.

Du khách check - in tại đầm sen nổi tiếng nhất Ninh Bình nằm ngay dưới chân núi Ngọa Long tại khu du lịch Hang Múa.

Đầu tháng 6, chị Nguyễn Việt Hà, ở Hà Đông, Hà Nội, cùng nhóm bạn quyết định ở lại Ninh Bình thêm một đêm sau khi hoàn thành lịch trình tham quan Tràng An và Bái Đính. Ban đầu, cả nhóm dự định đi về trong ngày. Tuy nhiên, khi biết phố cổ Hoa Lư có chương trình thực cảnh “Anh hùng cờ lau”, tái hiện cuộc đời vua Đinh Bộ Lĩnh bằng xiếc, múa, võ thuật và nghệ thuật sân khấu, nhóm bạn đổi kế hoạch để trải nghiệm không khí buổi tối ở Ninh Bình.

Chị Hà cho biết chuyến đi lần này khác hẳn những lần trước, khi Ninh Bình thường được nhóm bạn lựa chọn cho lịch trình ngắn trong ngày. Các hoạt động về đêm, nhất là show diễn thực cảnh và không gian phố cổ, giúp chuyến đi có thêm điểm nhấn.

“Đi với bạn bè nên chúng tôi muốn có nhiều hoạt động để cùng trải nghiệm, chụp ảnh, ăn uống và trò chuyện. Ninh Bình bây giờ không còn là nơi chỉ đến tham quan rồi về, bởi buổi tối vẫn có nhiều thứ để xem và để nhớ”, chị Hà nói.

Những trải nghiệm của du khách phần nào lý giải đà tăng trưởng mạnh của Ninh Bình trong nửa đầu năm. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 6 tháng đầu năm, các khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh đón hơn 17,6 triệu lượt khách, tăng 23,34% so với cùng kỳ năm trước và đạt gần 90% kế hoạch cả năm. Lượng khách lưu trú đạt gần 3,42 triệu lượt, tổng thu từ hoạt động du lịch ước đạt 17.966 tỷ đồng.

Sau sáp nhập với Hà Nam và Nam Định, Ninh Bình có diện tích gần 4.000 km2, đồng thời sở hữu hệ sinh thái du lịch rộng hơn nhiều so với trước. Nếu giai đoạn trước, tên tuổi Ninh Bình chủ yếu gắn với Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, Bái Đính, cố đô Hoa Lư, thì nay bản đồ du lịch của tỉnh mở rộng sang Tam Chúc, chùa Phật Quang, công viên nước tại khu vực Hà Nam cũ, biển Thịnh Long và nhiều điểm ven biển của Nam Định cũ.

Không gian mới còn bổ sung chuỗi làng nghề truyền thống như đúc đồng Tống Xá, kèn đồng Phạm Pháo, cây cảnh Vị Khê, lụa Nha Xá, mây tre đan Ngọc Động, đá mỹ nghệ Ninh Vân, thêu ren Văn Lâm. Những tài nguyên này tạo thêm dư địa cho du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa, giáo dục di sản và các tour ngắn ngày quanh Hà Nội.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội nhìn nhận yếu tố sáp nhập giúp quy mô thống kê tăng lên, song sức bật của Ninh Bình không đến từ thay đổi địa giới đơn thuần. 

Theo ông, khoảng 10 năm trước, Ninh Bình đã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn và kiên trì đi theo hướng bài bản. Từ xuất phát điểm thấp, địa phương từng bước vươn lên thành điểm đến có tên trên bản đồ du lịch quốc tế.

Điểm khác biệt nằm ở khả năng xây dựng sản phẩm theo mùa và theo nhu cầu của du khách. Mùa lúa chín, Ninh Bình quảng bá trải nghiệm ngồi thuyền trên sông Ngô Đồng giữa những cánh đồng vàng. Mùa lễ hội, hệ thống di tích lịch sử, văn hóa và không gian tâm linh được khai thác mạnh hơn. Đến hè, khi dòng khách tâm linh có xu hướng giảm, địa phương chuyển trọng tâm sang nghỉ dưỡng, vui chơi, sản phẩm mới và hoạt động về đêm…

Theo ông Đạt, tư duy làm du lịch quanh năm giúp Ninh Bình giảm phụ thuộc vào một vài điểm tham quan cố định. Đầu năm nay, địa phương đưa vào khai thác khu du lịch Thung Ui với quy mô lớn. Trước đó, phố cổ Hoa Lư, tour đêm, chương trình thực cảnh “Anh hùng cờ lau” cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đã tạo thêm lớp sản phẩm cho khách lưu trú.

Nhiều năm trước, giới làm du lịch còn nói vui “Ninh Bình là Ninh Buồn”, nhưng bây giờ hoàn toàn khác. Ban ngày, du khách khám phá Tràng An, Tam Cốc hay Hang Múa, buổi tối lại có thể dạo phố cổ Hoa Lư, xem chương trình thực cảnh, thưởng thức nghệ thuật và trải nghiệm không gian văn hóa. Đó là tư duy phát triển rất hiện đại của địa phương, luôn đặt câu hỏi du khách còn cần gì nữa để tiếp tục đầu tư.

Biển, làng nghề và bài toán giữ chất lượng

Sau sáp nhập, Ninh Bình có thêm mảnh ghép biển, vốn trước đây còn thiếu trong hệ sinh thái của tỉnh. Du khách nay có thể đi từ di sản Tràng An, Tam Cốc, Hang Múa sang các quần thể tâm linh như Bái Đính, Tam Chúc, rồi tiếp tục nghỉ dưỡng ở Thịnh Long, Hải Thịnh mà không phải chuyển sang địa phương khác.

Ẩm thực cũng trở thành một lợi thế mới, bên cạnh thịt dê, cơm cháy Ninh Bình, du khách có thêm cá kho làng Vũ Đại và nguồn hải sản từ vùng biển Nam Định cũ. Khi sản phẩm ẩm thực được đặt trong hành trình hợp lý, địa phương có thêm công cụ giữ chân khách, nhất là với nhóm gia đình, khách đi cuối tuần và nhóm khách tự lái từ Hà Nội.

Một số doanh nghiệp lữ hành cho rằng các bãi biển như Thịnh Long từng có lợi thế cảnh quan nhưng chưa được biết đến rộng rãi do thiếu sản phẩm phụ trợ và hoạt động xúc tiến đủ mạnh. 

Chương trình thực cảnh “Anh hùng cờ lau” tái hiện cuộc đời vua Đinh Bộ Lĩnh bằng xiếc, múa, võ thuật và nghệ thuật sân khấu.

Sau sáp nhập, tài nguyên biển được đặt dưới thương hiệu du lịch Ninh Bình, có cơ hội tiếp cận dòng khách lớn hơn. Dịp nghỉ lễ 30/4, khu vực du lịch biển của tỉnh Nam Định cũ thu hút hơn 329.000 lượt khách. Nhiều cơ sở lưu trú tại Hải Hậu, Thịnh Long trong mùa hè ghi nhận công suất phòng trên 90%.

Khi giá vé máy bay tăng, xu hướng đi nghỉ bằng ô tô cá nhân trong bán kính gần Hà Nội trở nên phổ biến hơn, các bãi biển như Hải Thịnh, Thịnh Long có lợi thế nhờ chi phí hợp lý và quãng đường thuận tiện. Dữ liệu tìm kiếm của các nền tảng như Agoda, Booking, Traveloka cũng cho thấy Ninh Bình liên tục nằm trong nhóm điểm đến được du khách quan tâm nhiều dịp hè.

Theo ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, cùng với chuẩn bị cơ sở vật chất, địa phương đã và đang đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường du lịch văn minh, nâng chất lượng phục vụ và văn hóa ứng xử tại điểm đến. Với Ninh Bình, tăng lượng khách là mục tiêu quan trọng, nhưng chất lượng dòng khách mới là hướng đi dài hạn, qua đó từng bước khẳng định vị thế một trung tâm du lịch lớn của cả nước trong những năm tới.

Định hướng này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong quản trị điểm đến khi lượng khách tăng mạnh, áp lực lên hạ tầng, môi trường, nhân lực phục vụ và trải nghiệm của du khách sẽ lớn dần. Vì vậy, mở rộng sản phẩm cần đi cùng kiểm soát chất lượng dịch vụ, phát triển du lịch xanh, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo tồn các giá trị văn hóa - lịch sử.