Những “ốc đảo” dữ liệu cần được kết nối

Bên lề CRIF Forum Vietnam 2026, diễn đàn lần đầu tiên được tổ chức ngày 27/8/2026 tại Hà Nội với chủ đề “Empowering Growth with Trusted Data” (Thúc đẩy tăng trưởng với dữ liệu đáng tin cậy), ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam đã trao đổi với báo chí về hiện trạng dữ liệu doanh nghiệp và những khoảng trống cần khắc phục.

Theo ông Nguyễn Minh Tú, Việt Nam đang sở hữu lượng dữ liệu doanh nghiệp ngày càng lớn. Quá trình số hóa, sự phát triển của các nền tảng công nghệ cùng những định hướng liên quan đến sàn giao dịch dữ liệu, xử lý và kinh doanh dữ liệu được kỳ vọng tiếp tục mở rộng nguồn thông tin phục vụ quản lý, đầu tư và kinh doanh.

Ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam trao đổi với báo chí bên lề CRIF Forum Vietnam 2026, sáng 27/8/2026. Ảnh: Hồ Hạ.

Tuy nhiên, số lượng tăng lên chưa đồng nghĩa dữ liệu đã sẵn sàng trở thành nguồn lực cho tăng trưởng. Hai vấn đề nổi bật hiện nay là tình trạng phân mảnh và chất lượng dữ liệu còn nhiều dư địa cải thiện.

“Dữ liệu doanh nghiệp ở Việt Nam hiện giờ ngày càng nhiều và trong thời gian tới chắc chắn sẽ tiếp tục tăng lên. Tuy nhiên, thực trạng hiện tại vẫn là dữ liệu tương đối phân mảnh. Chất lượng và độ sạch của dữ liệu cũng là vấn đề hoàn toàn có thể tiếp tục cải thiện”, ông Nguyễn Minh Tú đánh giá.

Dữ liệu đang tồn tại tại nhiều cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp nhưng thiếu khả năng kết nối, chuẩn hóa, đối chiếu. Điều này khiến quá trình tìm kiếm, tổng hợp và kiểm chứng thông tin gặp khó khăn, nhất là với nhà đầu tư nước ngoài chưa có nhiều kinh nghiệm tại thị trường Việt Nam.

Theo Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam, nâng cao chất lượng dữ liệu cần sự tham gia của cả khu vực công và khu vực tư nhân. Các cơ quan nhà nước đã thể hiện nỗ lực thông qua những định hướng liên quan đến Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia và quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ dữ liệu có thể đóng góp bằng kinh nghiệm, công nghệ cùng những mô hình đã được triển khai trên thế giới.

“CRIF mong muốn hỗ trợ các cơ quan quản lý và cùng nhau xây dựng thị trường dữ liệu trở nên tốt hơn, minh bạch hơn, cũng như sạch hơn”, ông Tú chia sẻ.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, dữ liệu đáng tin cậy có ý nghĩa trực tiếp đối với phân bổ vốn, đánh giá sức khỏe doanh nghiệp và nâng cao chất lượng quyết định đầu tư. Khi tham gia một thị trường mới, nhà đầu tư cần xác minh sự tồn tại hợp pháp của doanh nghiệp, chủ sở hữu cuối cùng, tình hình tài chính và các giao dịch thực tế.

Thông tin về nguồn vốn xanh và mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị, thường được gọi là ESG, cũng ngày càng được quan tâm. Đây là căn cứ để các tổ chức tài chính và nhà đầu tư quốc tế đánh giá tính bền vững, chất lượng và triển vọng dài hạn của doanh nghiệp.

“Nhà đầu tư nước ngoài quan tâm khá nhiều đến dữ liệu pháp lý, dữ liệu về chủ sở hữu cuối cùng, dữ liệu tài chính, giao dịch thực tế và những yêu cầu liên quan đến ESG. Các dữ liệu này hiện vẫn tương đối phân mảnh, đặc biệt dữ liệu về xanh hay ESG tại Việt Nam gần như chưa có. Đây là yếu tố Việt Nam cần cải thiện trong thời gian tới để thu hút nhà đầu tư”, ông Tú nhận định.

Khoảng trống về dữ liệu ESG có thể trở thành điểm nghẽn khi dòng vốn quốc tế ngày càng gắn với các tiêu chí phát triển bền vững. Nếu doanh nghiệp chưa xây dựng được dữ liệu có khả năng kiểm chứng về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị, nhà đầu tư sẽ khó đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chuẩn. Cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, vốn dài hạn và nhà đầu tư chất lượng cao theo đó cũng bị thu hẹp.

Đề cập khả năng kết nối dữ liệu với quá trình hình thành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, ông Tú cho rằng đây vẫn là một định hướng mới. Tuy vậy, nhu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, thuận tiện cho nhà đầu tư đã trở nên rõ ràng.

Hiện nay, nhà đầu tư có thể tìm kiếm thông tin từ Bộ Tài chính, cơ quan quản lý đăng ký doanh nghiệp hoặc các đơn vị phụ trách đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, những nguồn này chưa được kết nối đầy đủ thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh.

Ông Nguyễn Minh Tú ví thực trạng đó như những “ốc đảo” dữ liệu đang cùng tồn tại nhưng chưa có đường nối. “Tại Việt Nam, chúng ta chưa thực sự có một trung tâm dữ liệu quốc gia để đầu nối tất cả các nguồn. Dữ liệu vẫn ở trong tình trạng giống như những ốc đảo cùng tồn tại nhưng chưa có đường kết nối, chưa tạo ra được một hệ sinh thái dữ liệu hoàn chỉnh cho nhà đầu tư khi tham gia thị trường”, ông Tú nói.

Kết nối các “ốc đảo” sẽ rút ngắn thời gian tìm kiếm, kiểm chứng thông tin và giảm chi phí đánh giá rủi ro. Khi dữ liệu pháp lý, tài chính, sở hữu, giao dịch và tuân thủ được chuẩn hóa, nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn.

Yêu cầu này càng cấp thiết khi Việt Nam cần huy động nguồn lực rất lớn cho phát triển hạ tầng và mục tiêu tăng trưởng cao. Những kế hoạch có quy mô hàng trăm tỷ USD đòi hỏi các nguồn vốn vay, vốn nợ và dòng vốn dài hạn từ trong nước lẫn quốc tế.

“Để thực hiện các kế hoạch hạ tầng với nguồn vốn hàng trăm tỷ USD là câu chuyện không đơn giản, đặc biệt khi phải tìm kiếm các nguồn vốn vay hoặc nguồn vốn nợ dài hạn. Minh bạch dữ liệu của doanh nghiệp và của nền kinh tế nói chung sẽ tạo ra niềm tin, giúp nhà đầu tư có cơ sở tốt hơn để tự tin đầu tư vào thị trường Việt Nam”, ông Tú phân tích.

Niềm tin được xây dựng từ dữ liệu có khả năng kiểm chứng sẽ là điều kiện quan trọng để Việt Nam thu hút dòng vốn phục vụ hạ tầng, sản xuất và các động lực tăng trưởng mới, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của thị trường vốn.

AI hỗ trợ quyết định, dữ liệu quyết định chất lượng

Từ góc độ doanh nghiệp, dữ liệu chỉ có giá trị khi phù hợp với nhu cầu hoạt động và đủ độ tin cậy để làm căn cứ ra quyết định. Một kho dữ liệu lớn nhưng thiếu liên quan, sai lệch hoặc chưa được làm sạch có thể khiến kết quả phân tích kém hiệu quả.

“Điều đầu tiên cần xem xét là dữ liệu có thực sự phục vụ hoạt động của doanh nghiệp hay không. Điều thứ hai là dữ liệu có đáng tin hay không. Nếu sử dụng dữ liệu thiếu tin cậy hoặc không liên quan đến hoạt động của chính mình thì quyết định đưa ra dựa trên dữ liệu đó đương nhiên sẽ không thực sự hiệu quả”, ông Nguyễn Minh Tú nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam phát biểu khai mạc CRIF Forum Vietnam 2026.

Theo ông Tú, hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp vốn liên tục tạo ra dữ liệu. Vì vậy, quá trình dữ liệu hóa nên bắt đầu từ những nghiệp vụ hiện có, sau đó bổ sung các nguồn thông tin bên ngoài phù hợp, thay vì đầu tư dàn trải. Khi hình thành được nguồn dữ liệu tương đối sạch, doanh nghiệp có thể sử dụng công cụ từ bên thứ ba hoặc tự xây dựng hệ thống phân tích nếu đủ nguồn lực.

Để quản trị rủi ro hiệu quả, việc đánh giá khách hàng, đối tác và nhà cung cấp cần được thực hiện định kỳ theo tháng, quý hoặc năm. Bên cạnh dữ liệu tài chính, doanh nghiệp có thể xây dựng hệ thống cảnh báo sớm dựa trên tình trạng nợ thuế, nợ bảo hiểm xã hội, biến động nhân sự quản lý cấp cao hoặc sự sụt giảm bất thường của đơn hàng.

Một phần thông tin về nợ thuế và nợ bảo hiểm xã hội đã được các cơ quan nhà nước công khai. Nếu được thu thập, chuẩn hóa và theo dõi có hệ thống, những dữ liệu này sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện nguy cơ trước khi sự cố phát sinh.

“Câu chuyện theo dõi khách hàng hay chuỗi cung ứng không phải chỉ thực hiện một lần khi bắt đầu kinh doanh. Những yếu tố như nợ thuế, nợ bảo hiểm xã hội, thay đổi liên tục về quản lý cấp cao hoặc nguồn đơn hàng sụt giảm đáng kể đều có thể trở thành dữ liệu phục vụ đánh giá và quản trị rủi ro”, ông Tú cho biết.

Trong quá trình này, AI có thể xử lý khối lượng dữ liệu lớn, rút ngắn thời gian phân tích và hỗ trợ xây dựng mô hình đánh giá. Nếu con người cần vài tháng để xử lý mô hình gồm khoảng 100 biến, AI có thể hoạt động liên tục với tốc độ cao hơn đáng kể.

Tuy nhiên, chất lượng kết quả do AI đưa ra phụ thuộc trực tiếp vào dữ liệu đầu vào. Dữ liệu sai lệch có thể tạo ra câu trả lời nghe hợp lý nhưng không phản ánh đúng thực tế. Vì vậy, con người vẫn phải thẩm định và chịu trách nhiệm về quyết định cuối cùng.

“AI sẽ là công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định chứ không phải công cụ ra quyết định. Doanh nghiệp vẫn cần các chuyên gia nội bộ hoặc những người tham gia quá trình ra quyết định để đánh giá lại tư vấn của AI”, ông Tú khẳng định.

Từ kinh nghiệm hoạt động tại khoảng 37 quốc gia, CRIF định hướng cung cấp cả dữ liệu và công cụ giúp doanh nghiệp chuyển dữ liệu thành quyết định. Với doanh nghiệp đã có hệ thống quản trị nhưng thiếu thông tin, CRIF cung cấp nguồn dữ liệu. Với đơn vị cần giải pháp hoàn chỉnh, doanh nghiệp có thể cung cấp thêm mô hình phân tích, công cụ quản trị rủi ro và hỗ trợ quyết định chiến lược.

Trong hành trình hướng tới tăng trưởng hai con số, dữ liệu đáng tin cậy cần được nhìn nhận như một phần của hạ tầng kinh tế. Khi dữ liệu được kết nối, làm sạch và sử dụng đúng mục đích, Việt Nam sẽ có thêm nền tảng nâng cao năng lực quản trị, củng cố niềm tin thị trường và thu hút dòng vốn chất lượng cao.