Đại biểu Đặng Ngọc Huy (Quảng Ngãi ) phát biểu tại tổ - Ảnh: PT.

Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận về kinh tế, xã hội, đầu tư công, ngân sách.

Bày tỏ nhất trí với báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội,  tuy nhiên, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Quảng Ngãi ) nhấn mạnh vào một "khoảng trống" chiến lược mà theo ông nếu không được lấp đầy, mọi thành quả tăng trưởng đều có thể bị đe dọa: Đó là sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia.

Ông Huy nói, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu: mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030.

“Thế nhưng, nhìn vào thực tại, chúng ta đang đối mặt với một khoảng cách đáng báo động. Dự trữ quốc gia hiện nay chỉ vỏn vẹn đáp ứng được 7 đến 10 ngày sử dụng. Nếu cộng cả dự trữ thương mại, chúng ta có tối đa 30 ngày”, ông Huy lo ngại.

Vị đại biểu Quảng Ngãi nhấn mạnh rằng, chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới bằng một chiếc bình nhiên liệu như vậy. Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược.

Từ phân tích trên, đại biểu Huy nhấn mạnh vấn đề cốt lõi là: Tại sao chúng ta vẫn chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập?

Theo ông Huy, hiện nay, xăng dầu dự trữ quốc gia đang được cất giữ chung trong bồn bể của các doanh nghiệp đầu mối. Điều này đi ngược lại nguyên tắc của Luật Dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng.

Cho biết có ý kiến cho rằng xây kho độc lập là tốn kém, nhưng ông Huy cho rằng, cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần.

“Thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ. Bất kỳ một sự cố nào tại eo biển hay các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có thể khiến giá xăng dầu phi mã hoặc đứt hàng ngay lập tức. Chúng ta không thể chờ đến khi "khát" mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, ông Huy nêu quan điểm.

Với những phân tích trên, vị đại biểu Quảng Ngãi bày tỏ tán thành với định hướng tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày được nêu trong báo cáo 186 của Chính phủ.

Để mục tiêu 90 ngày không "nằm trên giấy", ông Huy kiến nghị Chính phủ thực hiện ba giải pháp đột phá.

Một là, quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập. Phải tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược ra khỏi kho thương mại.

Hai là, ban hành lộ trình cụ thể, năm 2028 phải đạt 60 ngày sử dụng, năm 2030 phải đạt 90 ngày.

Ba là, khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.

“Đầu tư cho dự trữ xăng dầu hôm nay chính là đầu tư cho sự ổn định và chủ quyền kinh tế của Việt Nam mai sau”, đại biểu Huy nhấn mạnh.