Tọa đàm “Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp”, chiều 17/4.

Tại Tọa đàm “Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp” chiều 17/4, nhà báo Lê Hà Thanh Ngọc, Phó tổng biên tập Tạp chí Năng lượng Mới (PetroTimes) nhấn mạnh: "Bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiềm ẩn nhiều biến động, việc chủ động đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và từng bước chuyển sang các nguồn năng lượng sạch hơn là yêu cầu tất yếu".

Xăng sinh học E10, với tỷ lệ phối trộn ethanol cao hơn, được kỳ vọng không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn tạo động lực cho chuỗi giá trị sản xuất nhiên liệu sinh học trong nước.

Nhìn từ góc độ kinh tế và xu hướng phát triển toàn cầu, chuyển đổi năng lượng là một xu thế  tất yếu. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng phân tích, hầu hết các quốc gia, đặc biệt là các nước phát triển và các nền kinh tế công nghiệp, đã theo đuổi quá trình này từ khá sớm. Đây không chỉ là sự thay đổi về nguồn năng lượng, mà còn là điều kiện quan trọng để tái cấu trúc nền kinh tế và hình thành mô hình tăng trưởng mới.

Là đơn vị trực tiếp sản xuất, cung ứng khoảng 30% nhu cầu xăng dầu của nền kinh tế, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) cho rằng, cần nhìn nhận xăng E10 không chỉ dưới góc độ môi trường, mà rộng hơn là một phần quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Điều này càng rõ hơn trong thời gian qua, khi chiến sự tại Trung Đông ảnh hưởng lớn tới nguồn cung xăng dầu.

Ông Mai Tuấn Đạt, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR).

Theo ông Mai Tuấn Đạt, Phó tổng giám đốc BSR, chuyển hướng sang xăng sinh học E10 giúp tạo ra một chuỗi giá trị trong nước, từ nguyên liệu, sản xuất ethanol, phối trộn cho đến phân phối. Từ đó, giúp nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, đồng thời hỗ trợ mục tiêu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh hơn, bền vững hơn.

Bên cạnh đó, việc sản xuất ethanol rất phù hợp với lợi thế về mặt địa lý của Việt Nam và các nước lân cận. Với lợi thế đó, Việt Nam có thể chủ động sản xuất ethanol ở trong nước hoặc nhập khẩu từ các nước lân cận như Thái Lan, Philippines để đảm bảo nguồn để phối trộn nhiên liệu sinh học.

Ông Đạt tính toán, với các nhà máy đã đầu tư thì Việt Nam có năng lực sản xuất khoảng 600.000 m3/năm và hiện đang hướng tới con số 1 triệu m3/năm - một nguồn lớn đảm bảo phối trộn xăng E10 cung ứng cho cả nước.

Quan trọng hơn, với việc sản xuất ethanol với sản lượng khoảng 1 triệu m3/năm sẽ tạo ra quy mô kinh tế khoảng 20.000 tỷ/năm. Chính vì vậy, ông Đạt khẳng định, cả về góc độ kỹ thuật, kinh tế và năng lực sản xuất ở trong nước đều cho thấy chương trình nhiên liệu sinh học là giải pháp vô cùng quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Định hướng xây dựng và phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững là chủ trương xuyên suốt của Chính phủ. Từ năm 2007, Chính phủ đã phê duyệt một đề án về nhiên liệu sinh học, tiếp theo là phê duyệt thêm một chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Năm 2020, Bộ Chính trị có nghị quyết về chiến lược phát triển năng lượng quốc gia Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030.

Gần nhất, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị ban hành 8/2025 về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Những văn bản trên đều khẳng định quan điểm xuyên suốt là phải phát triển nhiên liệu sinh học để đa dạng hóa các loại hình năng lượng, có thể thay thế một phần, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, nhằm xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, góp phần bảo vệ môi trường, phát triển giao thông xanh, phát thải ròng bằng 0 theo cam kết của Chính phủ tại COP26.

TS Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) cho biết, Việt Nam hiện có 2 nhà máy lọc dầu có thể đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu quốc gia (trong đó 40% nhập khẩu dầu thô từ Trung Đông nên thời gian qua đã xảy ra ảnh hưởng khá lớn), nhập khẩu thêm 30% xăng dầu thành phẩm. Do đó, ý nghĩa của việc sử dụng nhiên liệu sinh học càng tăng lên.

"Nếu phối trộn 10% nhiên liệu sinh học vào trong xăng thì sẽ giảm phụ thuộc thêm 10% vào xăng khoáng", ông Đào Duy Anh nói.

Việc đưa xăng E10 vào lưu hành đại trà trong tháng 4/2026 chỉ là bước khởi đầu cho lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học, qua đó giúp giảm áp lực điều hành và tăng tự chủ nguồn cung.

Về dài hạn, Bộ Công thương sẽ tính tới đưa xăng E15, E20 hoặc cao hơn vào lưu hành. Với những nước có nền công nghiệp cao như Mỹ đã sử dụng xăng E10 từ những năm 80 của thế kỷ trước, hiện nay đã dùng đến xăng E85. Philippines, Thái Lan hiện đang sử dụng phổ biến E15, từ 2026 nâng lên E20.

Sở dĩ Việt Nam đang đi sau so với các nước trên nhưng việc chuyển đổi cần có lộ trình, tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Đánh giá về mức độ sẵn sàng của thị trường đối với xăng E10, ông Lê Trung Hưng, Phó tổng giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) nói: "Thời điểm hiện nay, chúng ta không còn ở trạng thái chuẩn bị hay thử nghiệm nữa, mà đã bước sang giai đoạn sẵn sàng triển khai xăng E10 trong thực tiễn".

Bởi từ ngày 1/8/2025, PVOIL đã bắt đầu thí điểm kinh doanh xăng E10 tại một số địa bàn lớn, trước hết là Hà Nội, Hải Phòng; tiếp theo sẽ mở rộng ra Đà Nẵng, Quảng Ngãi, TP.HCM và sau đó là các tỉnh, thành khác trên cả nước.

Hiện nay, tại các cơ sở pha chế của PVOIL, doanh nghiệp đã cung ứng E10 ra thị trường thông qua hơn 300 cửa hàng xăng dầu, bao gồm các cửa hàng trực thuộc cũng như hệ thống thương nhân phân phối, đại lý. Sản lượng tiêu thụ E10 từ đầu tháng 8/2025 đến nay có xu hướng tăng lên rõ rệt tại các cửa hàng, đặc biệt  thời điểm căng thẳng như tháng 3, tháng 4 vừa qua, sản lượng bán ra tiếp tục được cải thiện.