Lưới truyền tải chịu sức ép khi phụ tải tăng cao

Trong 8 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện truyền tải của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đạt hơn 190 tỷ kWh, tăng gần 11% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng tăng nhanh đang đặt áp lực ngày càng lớn lên hệ thống truyền tải, đặc biệt tại những khu vực phụ tải cao.

Chủ tịch HĐTV EVNNPT Nguyễn Quang Trung báo cáo tại buổi làm việc.

Theo báo cáo của EVNNPT tại buổi làm việc với Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) mới đây, lưới điện 500 kV cơ bản vận hành ổn định, chưa có đường dây quá tải. Tuy nhiên, một số máy biến áp tại miền Bắc và miền Nam đã mang tải trên 90% định mức, trong đó có một máy biến áp 500 kV tại miền Nam bị quá tải.

Ở cấp điện áp 220 kV, một số đường dây và máy biến áp cũng vận hành trên 90% định mức. Miền Bắc tiếp tục là khu vực có mức mang tải cao, trong khi tại miền Trung và miền Nam, dù hệ thống cơ bản vận hành ổn định, tình trạng quá tải cục bộ vẫn xuất hiện tại một số khu vực.

Áp lực đối với hệ thống thể hiện rõ trong đợt nắng nóng cuối tháng 5 và tháng 6/2026, khi cung đoạn 500 kV Trung - Bắc có thời điểm gần đạt giới hạn truyền tải. Đây là tuyến có vai trò quan trọng trong hỗ trợ cung cấp điện cho miền Bắc khi nhu cầu điện tăng cao.

Trước tình trạng này, EVNNPT đã tăng cường các giải pháp vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng và xử lý khiếm khuyết thiết bị. Đến nay, Tổng công ty đã hoàn thành 100% danh mục thí nghiệm định kỳ năm 2026 và bắt đầu triển khai công tác thí nghiệm định kỳ năm 2027.

Quyền Tổng giám đốc EVNNPT Hoàng Xuân Khôi báo cáo tại buổi làm việc.

Tại một số khu vực có nguy cơ đầy tải, EVNNPT thực hiện thay thế, lắp bổ sung máy biến áp; đảo chuyển, thay thế một số máy cắt tại các trạm biến áp bằng thiết bị có dòng ngắn mạch cao hơn nhằm nâng khả năng vận hành an toàn của hệ thống.

Cùng với các giải pháp kỹ thuật, UAV, camera và các công cụ số tiếp tục được đưa vào kiểm tra đường dây, hỗ trợ phát hiện sớm bất thường và nguy cơ sự cố. Việc ứng dụng công nghệ được xác định là một trong những giải pháp quan trọng khi quy mô lưới truyền tải ngày càng lớn, trong khi yêu cầu về độ tin cậy và an toàn vận hành ngày càng cao.

Tổng giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn cũng yêu cầu EVNNPT tiếp tục rà soát tình hình mang tải trên toàn hệ thống, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ đầy tải, quá tải; tăng cường kiểm tra, thí nghiệm, bảo dưỡng và xử lý kịp thời các khiếm khuyết thiết bị.

22 dự án hoàn thành, nhiều công trình vẫn vướng mặt bằng

Giải pháp căn cơ để giảm sức ép lên hệ thống hiện hữu vẫn là đẩy nhanh đầu tư các công trình truyền tải mới, nhất là những dự án trực tiếp xử lý quá tải, tăng khả năng truyền tải và giải tỏa công suất nguồn điện.

Đến ngày 17/9/2026, EVNNPT đã khởi công 19 dự án. Trong số này có Trạm biến áp 500 kV Quỳnh Lưu và đường dây đấu nối; Trạm biến áp 500 kV Tây Ninh 1 và đường dây đấu nối; nâng khả năng tải đường dây 220 kV Dốc Sỏi - Dung Quất; Trạm biến áp 220 kV Dung Quất 2 và đường dây 220 kV Dung Quất - Dung Quất 2.

Cùng thời gian, 22 dự án đã được hoàn thành, trong đó có nâng công suất Trạm biến áp 500 kV Phố Nối; đường dây 500/220 kV Nho Quan - Phủ Lý - Thường Tín; nâng công suất Trạm biến áp 500 kV Hòa Bình; đường dây 220 kV Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 - Trạm biến áp 500 kV Long Thành; Trạm biến áp 220 kV Khu công nghiệp Nhơn Trạch và đấu nối; lắp đặt bổ sung tụ bù ngang 110 kV trên lưới điện truyền tải miền Bắc năm 2026.

Tuy nhiên, tiến độ đầu tư vẫn là thách thức lớn. Theo EVNNPT, một số dự án đang gặp vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai và đất rừng; phải điều chỉnh hồ sơ do thay đổi giải pháp kỹ thuật và quy định mới.

Tổng giám đốc EVN yêu cầu EVNNPT tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý vận hành và đầu tư xây dựng, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, phát hiện sớm nguy cơ và kiểm soát tiến độ các dự án.

Bên cạnh đó là tiến độ chế tạo, cung cấp máy biến áp và thiết bị; năng lực tài chính, nhân lực của một số nhà thầu cũng như yêu cầu phối hợp cắt điện, đấu nối và nghiệm thu đồng bộ. Đây đều là những yếu tố có thể tác động trực tiếp đến thời điểm đưa công trình vào vận hành.

Để kiểm soát tiến độ, EVNNPT đang phân loại dự án theo mức độ sẵn sàng. Những công trình đã đạt khối lượng thi công lớn được ưu tiên nguồn lực để hoàn thiện, nghiệm thu và đưa vào vận hành. Với các dự án có nguy cơ chậm tiến độ, đường găng được rà soát để xác định điểm nghẽn và xây dựng phương án xử lý.

Tổng giám đốc EVN yêu cầu EVNNPT tập trung nguồn lực cho các dự án cấp bách, đặc biệt là những công trình có vai trò xử lý quá tải, tăng cường năng lực truyền tải, giải tỏa nguồn và bảo đảm cung cấp điện. Đồng thời, EVNNPT cần chủ động phối hợp với các địa phương để tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đất đai và đất rừng.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, bài toán của EVNNPT không chỉ là giữ hệ thống hiện hữu vận hành an toàn, mà còn phải đưa các công trình mới vào vận hành đủ sớm. Bởi khi nhiều phần tử đã tiến gần giới hạn mang tải, tiến độ của mỗi dự án truyền tải không còn đơn thuần là câu chuyện đầu tư xây dựng, mà liên quan trực tiếp đến dư địa vận hành và khả năng đáp ứng nhu cầu điện của hệ thống.