Ước tính tăng trưởng 2,4% trong quý II

Báo cáo tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sơ bộ quý II/2025 mà Bộ Thương mại công bố hôm 30/7 sẽ bị chi phối nhiều bởi hoạt động thương mại, giống như trường hợp của quý I/2025 khi GDP suy giảm lần đầu tiên sau 3 năm.

Các nhà kinh tế cho rằng chính sách thương mại bảo hộ của Tổng thống Donald Trump, bao gồm cả việc áp thuế nhập khẩu mạnh tay cũng như trì hoãn việc tăng thuế, đã gây khó khăn cho việc nắm bắt rõ ràng tình hình kinh tế.

Họ kêu gọi tập trung vào thúc đẩy doanh số bán hàng cuối cùng cho người mua tư nhân trong nước, vốn được các chuyên gia kinh tế và các nhà hoạch định chính sách coi là thước đo tăng trưởng kinh tế cơ bản của Mỹ. Tuy nhiên, doanh số này trong quý II được dự đoán sẽ chậm lại so với tốc độ tăng trưởng vừa phải của quý I.

"Trong quý thứ hai liên tiếp, các số liệu GDP chính thức sẽ không phản ánh chính xác bức tranh tổng thể", ông Stephen Stanley, chuyên gia kinh tế trưởng tại công ty tư vấn đầu tư Santander US Capital Markets, cho biết.

"Hiệu ứng lan tỏa từ chiến lược thuế quan khó lường của chính quyền Tổng thống Trump đã lan rộng khắp nền kinh tế. Tác động chính là tạo ra sự thận trọng trong cộng đồng doanh nghiệp", ông Stanley nhận xét.

Chìa khóa tăng trưởng kinh tế Mỹ đang nằm ở thị trường việc làm. Ảnh: AFP.

Theo kết quả khảo sát mới đây của Reuters, các nhà kinh tế dự đoán GDP Mỹ trong quý II/2025 có thể tăng với tốc độ 2,4% theo năm sau khi suy giảm 0,5% trong quý I. Quy mô nền kinh tế Mỹ cũng dự kiến sẽ lần đầu tiên vượt mốc 30.000 tỷ USD trước khi tính đến lạm phát.

Tuy nhiên, cuộc khảo sát cũng chỉ ra rằng thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ có thể giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai năm vào tháng 6 vừa qua và mức hàng tồn kho tăng nhẹ. Điều này đã thúc đẩy các nhà kinh tế nâng ước tính tăng trưởng GDP của họ thêm 0,8 điểm phần trăm lên mức cao nhất là 3,3%.

Mặc dù thâm hụt thương mại có thể đảo chiều trong quý II sau khi giảm kỷ lục 4,61 điểm phần trăm so với GDP trong quý I, nhưng một số động lực tăng trưởng có thể đã được bù đắp một phần do các doanh nghiệp giảm bớt một số mặt hàng nhập khẩu đã được đưa vào lưu kho.

Giá trị thương mại và hàng tồn kho là hai trong số những yếu tố biến động nhất trong GDP Mỹ. Hàng tồn kho đã đóng góp 2,59 điểm phần trăm vào GDP quý I của nước này.

Các nhà kinh tế ước tính nền kinh tế Mỹ sẽ đạt tăng trưởng dưới 1,5% trong nửa đầu năm nay, đồng thời cảnh báo tăng trưởng trong nửa cuối năm sẽ ảm đạm và điều này sẽ kìm chân tăng trưởng cả năm ở mức khoảng 1,5% hoặc thậm chí thấp hơn, giảm mạnh so với mức tăng trưởng 2,8% của năm 2024.

Mặc dù Nhà Trắng công bố họ đã đạt được một số thỏa thuận thương mại, nhưng các nhà kinh tế cho rằng mức thuế quan thực tế của Mỹ vẫn nằm trong ngưỡng cao nhất kể từ những năm 1930. Họ cũng lưu ý rằng khoảng 60% hàng nhập khẩu của Mỹ vẫn chưa chốt được thuế quan với các đối tác thương mại.

Chìa khóa tăng trưởng nằm ở thị trường việc làm

"Nền kinh tế Mỹ sẽ không thể thu hẹp khoảng cách so với những gì chúng ta đã thấy vào năm ngoái về tăng trưởng GDP, bởi vì thuế quan sẽ... bắt đầu hiện diện trong các số liệu lạm phát và gây tổn hại đến thu nhập khả dụng thực tế, do đó người tiêu dùng sẽ không chi tiêu mạnh tay như trước đây", ông Ryan Sweet, chuyên gia kinh tế trưởng tại Oxford Economics cho biết.

Các nhà kinh tế dự đoán Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản trong ngưỡng 4,25 - 4,50% sau khi kết thúc cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày vào ngày 30/7, bất chấp áp lực từ Tổng thống Trump. Fed đã thực hiện 3 đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2024 và lần cắt giảm lãi suất gần nhất là tháng 12.

"Chìa khóa nằm ở thị trường việc làm. Miễn là tình trạng sa thải không tăng đáng kể, thì nền kinh tế Mỹ sẽ có thể tiếp tục duy trì trong nửa cuối năm nay và Fed không cần phải vội vàng cắt giảm lãi suất", ông Sweet phân tích, đồng thời dự đoán: "Lần cắt giảm lãi suất tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 12 năm nay".

Chi tiêu tiêu dùng, đóng góp hơn 2/3 sản lượng nền kinh tế Mỹ, được dự báo sẽ tăng ở mức vừa phải trong quý II sau khi gần như đình trệ trong quý I. Chi tiêu của doanh nghiệp cho trang thiết bị được ước tính là ảm đạm hoặc thậm chí giảm. 

Chi tiêu của chính phủ Mỹ được kỳ vọng sẽ phục hồi, nhưng sức phục hồi có thể bị hạn chế trong năm nay do việc tinh gọn bộ máy hành chính đang diễn ra.

Doanh số bán hàng cuối cùng cho người mua ở khu vực tư nhân trong nước, không bao gồm thương mại, hàng tồn kho và chi tiêu của chính phủ, được dự báo sẽ giảm tốc trong quý II, so với tốc độ tăng trưởng 1,9% của quý I.

Mặc dù đạo luật cắt giảm thuế và chi tiêu toàn diện trị giá 4.500 tỷ USD, hay còn gọi là "đạo luật to đẹp" (OBBBA) đã được ký ban hành đầu tháng này, nhằm giúp loại bỏ sự bất ổn về chính sách tài khóa, Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính việc cắt giảm thuế và các điều khoản chi tiêu sẽ làm tăng thêm 3.400 tỷ USD cho khoản nợ quốc gia 36.200 tỷ USD nhưng chỉ giúp GDP sau điều chỉnh theo lạm phát tăng trung bình khoảng 0,5% trong 10 năm.

Mặt khác, các nhà kinh tế lo ngại rằng cuộc đàn áp nhập cư của Nhà Trắng có thể kìm hãm tăng trưởng kinh tế do năng suất lao động bị hao hụt.

"Hy vọng năng suất sẽ tăng lên nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) và những yếu tố khác", ông Sung Won Sohn, giáo sư tài chính và kinh tế tại Đại học Loyola Marymount (Mỹ), cho biết.

"Nhưng tốc độ tăng trưởng lực lượng lao động đang chậm lại, một phần là do sự gián đoạn trong nhập cư và khi có ít người tham gia lực lượng lao động hơn, tăng trưởng kinh tế sẽ chậm lại và năng suất lao động không thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế", GS. Sohn lập luận.