Hà Nội đang đẩy nhanh việc xác định ranh giới, cắm mốc đất rừng tại 25 xã, phường có rừng, với yêu cầu hoàn thành trong tháng 10/2026.

Theo chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã hướng dẫn các địa phương tổ chức rà soát, xác định ranh giới và cắm mốc theo nguyên tắc đúng quy định, tiết kiệm, không trùng lấn và phản ánh chính xác hiện trạng.

Đợt rà soát hướng tới việc thống nhất ranh giới đất rừng giữa bản đồ, hồ sơ và quy hoạch đã được phê duyệt, từ đó xác định rõ diện tích, vị trí từng khu vực và trách nhiệm quản lý của địa phương, chủ rừng.

Theo hướng dẫn của Tổ công tác thành lập theo Quyết định số 2461/QĐ-SNNMT, các xã, phường phải phối hợp với đơn vị tư vấn đủ tư cách pháp nhân, năng lực chuyên môn và giấy phép hoạt động đo đạc, bản đồ.

Việc xác định ranh giới được thực hiện trên cơ sở bản đồ hiện trạng rừng theo TCVN 11565:2016, kết hợp với các tài liệu đã được phê duyệt như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết định thành lập khu rừng, giao đất, cho thuê đất, giao rừng, cho thuê rừng, bản đồ kiểm kê rừng năm 2015 và các bản đồ quy hoạch lâm nghiệp liên quan.

Hà Nội đang đẩy nhanh việc xác định ranh giới, cắm mốc đất rừng tại 25 xã, phường có rừng, với yêu cầu hoàn thành trong tháng 10/2026.

Từ hệ thống hồ sơ này, địa phương phải kiểm tra lại ranh giới tiểu khu, khoảnh, lô và ranh giới của từng chủ rừng, sau đó xác định vị trí mốc theo quy hoạch.

Kết quả rà soát phải được chồng ghép với bản đồ hiện trạng. Nếu xuất hiện chênh lệch diện tích hoặc vị trí giữa hồ sơ và thực địa, nguyên nhân phải được làm rõ trước khi lập bảng tọa độ và tổ chức cắm mốc. Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng ranh giới trên giấy không trùng với thực tế, vốn là nguyên nhân dễ phát sinh tranh chấp, lấn chiếm hoặc khó xác định trách nhiệm quản lý.

Nguyên tắc được Hà Nội đặt ra là tận dụng tối đa kết quả đã thực hiện trước đây. Các địa phương phải rà soát lại hồ sơ phân định ranh giới, các dự án, đề án cắm mốc qua từng thời kỳ. Những khu rừng đã được phân định rõ ràng sẽ không làm lại; các mốc, bảng ngoài thực địa còn đúng với thiết kế được giữ nguyên.

Trường hợp mốc bị mất nhưng vị trí vẫn phù hợp với hiện trạng và hồ sơ quản lý, địa phương thực hiện khôi phục thay vì tổ chức một đợt cắm mốc mới.

Chỉ những khu vực chưa từng được cắm mốc theo quy hoạch, đồng thời phù hợp với kết quả rà soát hiện trạng rừng theo Kế hoạch số 57/KH-UBND, mới tiếp tục phân định và cắm mốc.

Sau khi hoàn thành, địa phương phải lập đầy đủ hồ sơ quản lý mốc ranh giới rừng để phục vụ theo dõi lâu dài.

Đối với các xã thuộc địa bàn huyện Sóc Sơn trước đây, yêu cầu rà soát được đặt ra chặt chẽ hơn do liên quan đến kết quả thanh tra toàn diện công tác quản lý, sử dụng đất rừng giai đoạn 2008-2018.

Việc xác định, cắm mốc tại khu vực này phải đồng thời bám sát các kết luận thanh tra, thông báo kết luận và văn bản chỉ đạo khắc phục đã ban hành. Công tác nắn chuyển bản đồ, xác định đường ranh và vị trí mốc cũng phải gắn với quy hoạch rừng được UBND thành phố phê duyệt từ năm 2008.

Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội Nguyễn Tiến Lâm, kết quả rà soát phải thể hiện đầy đủ ranh giới tiểu khu, khoảnh, lô, chủ rừng, vị trí mốc và sơ đồ phân định trên cả bản đồ quy hoạch lẫn bản đồ hiện trạng.

Địa phương cũng phải đánh giá những thay đổi giữa hiện trạng và quy hoạch, xác định nguyên nhân biến động diện tích, đồng thời phân tích tác động về kinh tế, xã hội, môi trường và quy hoạch nếu có.

Trường hợp cần điều chỉnh ranh giới hiện trạng rừng, địa phương không được tự quyết mà phải xây dựng phương án, lấy ý kiến Tổ công tác và cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Sau khi bản đồ rà soát hiện trạng được phê duyệt, việc phân định đường ranh, vị trí mốc, bảng điều chỉnh và hồ sơ quản lý mới được hoàn thiện.

Xác định rõ ranh giới đất rừng cũng giúp thống nhất hồ sơ với thực địa, hạn chế chồng lấn, lấn chiếm, sử dụng sai mục đích và làm rõ trách nhiệm quản lý của địa phương, chủ rừng.

Theo các chuyên gia lâm nghiệp, yêu cầu hoàn thành trong tháng 10/2026 là cần thiết, nhưng quá trình triển khai phải bảo đảm thận trọng. Mỗi mốc được xác lập cần có căn cứ rõ ràng, đúng vị trí và được cập nhật đồng bộ vào hệ thống hồ sơ.