Chuyển đổi số có chuyển biến, nhưng dữ liệu vẫn là “nút thắt”

Ngày 19/3, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng ban Chỉ đạo 57 Thành ủy Hà Nội chủ trì hội nghị giao ban quý I/2026 nhằm đánh giá việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn TP. Hà Nội.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, trong quý I/2026, Hà Nội đã triển khai tương đối đồng bộ Nghị quyết 57 trên toàn hệ thống chính trị. Toàn bộ 4/4 trục của hệ thống chính trị, 5/5 ban Đảng, 17/17 sở ngành và 126/126 xã phường đã xây dựng kế hoạch thực hiện, hình thành khung điều hành thống nhất để theo dõi và kiểm đếm nhiệm vụ . TP. Hà Nội cũng đã ban hành nhiều kế hoạch quan trọng như Kế hoạch số 20-KH/BCĐ57, Kế hoạch số 38/KH-UBND, tạo nền tảng triển khai đồng bộ từ cấp TP tới cơ sở.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Quang Thái

Tuy nhiên, báo cáo thẳng thắn chỉ ra khoảng cách lớn giữa chủ trương và kết quả thực tế. Tính đến giữa tháng 3/2026, toàn thành phố có 595 nhiệm vụ, trong đó mới hoàn thành 225 nhiệm vụ, còn 371 nhiệm vụ đang triển khai, với 12 nhiệm vụ quá hạn .

Đáng chú ý, nhiều nhiệm vụ dù đã họp, lấy ý kiến, xây dựng dự thảo nhưng chưa chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể. Báo cáo nhấn mạnh: “Điểm nghẽn hiện nay chủ yếu không còn ở khâu ban hành chủ trương, mà nằm ở khâu cụ thể hóa thành đề án, kế hoạch, mô hình tổ chức và điều kiện triển khai thực tế” .

Phát biểu tại hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho rằng, việc triển khai cần gắn chặt hơn với kiểm đếm kết quả và trách nhiệm người đứng đầu. Trong khi đó, Chủ tịch HĐND TP. Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức điều hành, chuyển mạnh sang môi trường số, tăng tính minh bạch và hiệu quả giám sát.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Hà Nội đã đạt nhiều kết quả bước đầu. Thành phố hiện đang thực hiện ủy quyền 636 thủ tục hành chính, giúp rút ngắn thời gian xử lý từ 3 đến 5 ngày làm việc, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 95,77% .

Một số lĩnh vực cải thiện rõ rệt như thủ tục đất đai rút ngắn 15 đến 30% thời gian, đăng ký kinh doanh hộ cá thể giảm 1 đến 2 ngày, cấp phép xây dựng giảm 3 đến 5 ngày.

Hà Nội cũng đã khai trương “Nền tảng điều hành tập trung của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND 2 cấp”, hướng tới mục tiêu “Một điểm đến của mọi nhiệm vụ”, đồng thời triển khai nhiều nền tảng số như HanoiWork, IOC, hệ thống quản lý nhiệm vụ dùng chung.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, TP. Hà Nội đã ra mắt “Chợ chuyển đổi số”, Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội và thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội (HiHUB), từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Tuy vậy, báo cáo cũng chỉ rõ hàng loạt hạn chế mang tính nền tảng. Tỷ lệ hồ sơ dịch vụ công trực tuyến toàn trình mới đạt khoảng 19,57%, còn xa mục tiêu 80% vào giữa năm 2026. Việc phát hành văn bản điện tử toàn trình giữa các đơn vị còn chênh lệch lớn, nhiều nơi dưới 50%. Hạ tầng, thiết bị, dữ liệu và năng lực tổ chức thực hiện ở cơ sở vẫn là điểm nghẽn.

Đặc biệt, vấn đề dữ liệu nổi lên như “nút thắt của nút thắt”. Báo cáo đánh giá việc khai thác dữ liệu phục vụ điều hành chưa hiệu quả, mục tiêu “người dân chỉ khai báo một lần” chưa đạt yêu cầu.

Từ “khởi động” sang “tăng tốc”: đo bằng sản phẩm, không bằng báo cáo

Phát biểu kết luận, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, TP. Hà Nội đã có những nỗ lực lớn trong triển khai đồng bộ các nhiệm vụ của Nghị quyết 57, nhưng yêu cầu đặt ra hiện nay là phải chuyển sang giai đoạn thực chất hơn. Ông yêu cầu toàn hệ thống phải triển khai nhiệm vụ theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.

“Chúng ta phải trả lời được các câu hỏi: Làm cái gì? Ra sản phẩm gì? Ai chịu trách nhiệm? Bao giờ xong? Và phải chịu trách nhiệm đến cùng”, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Đặc biệt, người đứng đầu Thành ủy Hà Nội chỉ rõ vai trò then chốt của dữ liệu trong toàn bộ tiến trình chuyển đổi số. “Dữ liệu mà không thông thì hệ thống không chạy, dữ liệu không sạch thì điều hành không chính xác, dữ liệu không dùng chung thì chuyển đổi số không thể đi vào thực chất”, ông Nguyễn Duy Ngọc khẳng định.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng ban Chỉ đạo 57 Thành ủy Hà Nội chủ trì hội nghị. Ảnh: Quang Thái

Từ đó, Bí thư Thành ủy yêu cầu các cấp, ngành phải xử lý dứt điểm bài toán dữ liệu, đồng thời giao Công an thành phố chịu trách nhiệm chính trong nhiệm vụ này. Quan điểm này được xem là một bước chuyển mạnh từ tư duy triển khai sang tư duy vận hành dựa trên dữ liệu, coi dữ liệu là “hạ tầng của hạ tầng”.

Cùng với đó Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc đặt ra yêu cầu rất cụ thể về phương thức triển khai trong thời gian tới. “Chúng ta không còn đường lùi nữa, phải làm đến cùng”, ông nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu mọi nhiệm vụ phải xuất phát từ thực tiễn cơ sở, hướng tới phục vụ người dân.

Một trong những định hướng quan trọng là phải tạo ra sản phẩm cụ thể từ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, Khu công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là bài toán lớn nhất và phải được đặt ở vị trí trung tâm trong quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu phát triển các tập đoàn công nghệ chiến lược, ban hành tiêu chuẩn cho công nghệ mới, chuyển đổi các khu công nghiệp sang thế hệ mới, mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, vi sinh, y tế, giáo dục.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời thiết lập cơ chế kiểm đếm thường xuyên. “Để đi đầu phải có sản phẩm cống hiến hằng tháng ra xã hội, hằng tuần phải kiểm đếm rõ ràng. Việc gì rõ thì làm ngay, vướng thì tháo gỡ ngay, chậm thì xử lý ngay, không được chủ quan”, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ.

Thông điệp xuyên suốt được ông nhấn mạnh là phải chuyển đổi tư duy điều hành: “Chúng ta phải chuyển từ khởi động sang tăng tốc, từ kế hoạch sang triển khai, từ báo cáo sang sản phẩm”.

Dữ liệu, nhân lực, nguồn lực: ba trụ cột cần tháo gỡ đồng thời

Từ thực tiễn triển khai, báo cáo của Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy cho thấy ba điểm nghẽn lớn hiện nay gồm dữ liệu, nhân lực và nguồn lực.Về tài chính, tổng kinh phí dự kiến cho lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số năm 2026 là hơn 9.090 tỷ đồng, nhưng mới phân bổ được khoảng 22,49%, cho thấy độ trễ lớn trong đưa nguồn lực vào thực tế.

Về nhân lực, đội ngũ chuyên sâu còn thiếu, năng lực số ở cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi cơ chế thu hút và đãi ngộ còn nhiều ràng buộc. Về dữ liệu, dù đã có nhiều nền tảng và hệ thống, nhưng việc kết nối, chia sẻ và khai thác còn hạn chế, chưa tạo được dòng chảy dữ liệu thông suốt. Chính vì vậy, trong thời gian tới, thành phố xác định ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện kho dữ liệu dùng chung, xây dựng nguyên tắc “một dữ liệu, một nguồn, dùng chung”, đồng thời tái cấu trúc quy trình để giảm tối đa việc kê khai lặp lại.

Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của Bí thư Thành ủy là yêu cầu gắn chuyển đổi số với trải nghiệm thực tế của người dân. Ông nhấn mạnh việc công bố tiến độ triển khai để người dân thấy rõ những tiện ích cụ thể: “Thông qua công tác thông tin, tuyên truyền, chúng ta công bố tiến độ để người dân biết hôm nay đã dùng được cái gì, ngày mai có thêm tiện ích gì. Đó mới là động lực phát triển và sự bứt phá thực sự”. Đây được xem là cách tiếp cận thực chất, lấy người dân làm trung tâm, thay vì chỉ đo lường bằng các chỉ số nội bộ.

Từ những chỉ đạo quyết liệt của người đứng đầu Thành ủy, có thể thấy Hà Nội đang bước vào giai đoạn chuyển mình rõ nét trong triển khai Nghị quyết 57. Khi dữ liệu được xử lý dứt điểm, khi sản phẩm cụ thể trở thành thước đo, khi trách nhiệm được gắn chặt với từng nhiệm vụ, chuyển đổi số sẽ không còn là khẩu hiệu mà trở thành động lực tăng trưởng thực sự của Thủ đô.