Chiều 5/3, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì Hội nghị giao ban về công tác đầu tư công. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các xã, phường. 

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì Hội nghị giao ban về công tác đầu tư công.

Giải ngân gần 10.000 tỷ đồng, cao hơn bình quân cả nước

Báo cáo tại hội nghị, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của Thành phố được Trung ương giao hơn 125.930 tỷ đồng, trong đó vốn ODA cấp phát hơn 1.203 tỷ đồng, vốn ngân sách Trung ương trong nước gần 3.900 tỷ đồng và phần lớn là vốn ngân sách Thành phố.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đã giao kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 với tổng số 156.000,990 tỷ đồng, tăng mạnh so với kế hoạch đầu năm. Trong tổng nguồn vốn này, vốn ngân sách Thành phố chiếm hơn 148.779 tỷ đồng, vốn ODA hơn 3.321 tỷ đồng, còn lại là vốn ngân sách Trung ương.

Về kết quả giải ngân, đến ngày 28/2, Hà Nội đã giải ngân 9.536,6 tỷ đồng, tương đương 7,57% kế hoạch Thủ tướng giao. Đến ngày 4/3, con số này tăng lên 9.968,5 tỷ đồng, đạt 7,92% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và khoảng 6,39% kế hoạch Thành phố giao cập nhật.

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú báo cáo tại hội nghị.

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, kết quả giải ngân của Hà Nội cao hơn mức bình quân chung của cả nước (5,6%), tuy nhiên mới đạt khoảng 48,6% so với lộ trình kế hoạch Thành phố đặt ra cho giai đoạn đầu năm. Trong cơ cấu giải ngân, nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 9.176 tỷ đồng, vốn ODA giải ngân hơn 367 tỷ đồng, còn vốn ngân sách Trung ương mới đạt hơn 19 tỷ đồng.

Các dự án lớn, trọng điểm của Thành phố cũng đang được tập trung triển khai. Đối với nhóm 9 dự án lớn, quan trọng, gồm các công trình như cầu Vân Phúc, cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo, cầu Thượng Cát hay đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục…, tổng vốn bố trí năm 2026 là 9.525 tỷ đồng. Đến ngày 4/3, các dự án này đã giải ngân 1.583,6 tỷ đồng, đạt 16,63% kế hoạch.

Nhóm 11 dự án khẩn cấp của Thành phố cũng ghi nhận tiến độ tương đối tích cực. Với tổng vốn bố trí hơn 8.239 tỷ đồng, các dự án đã giải ngân 1.738 tỷ đồng, đạt 21,1%. Riêng các dự án sử dụng vốn ODA và đường sắt đô thị, tổng kế hoạch vốn năm 2026 là 19.317 tỷ đồng. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân mới đạt 2,57%, chủ yếu do một số thủ tục liên quan đến hiệp định vay và hợp đồng với nhà thầu còn kéo dài.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội, năm 2026 là năm có quy mô vốn đầu tư công rất lớn. Tổng kế hoạch vốn hiện đã lên tới 156 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2025. Khối lượng vốn khổng lồ này đặt ra yêu cầu rất lớn đối với tiến độ triển khai và giải ngân.

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh: “Để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% trong năm 2026, TP đặt mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công trước ngày 30/9/2026. Đây là nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi các chủ đầu tư và địa phương phải quyết liệt hơn nữa”.

Theo kế hoạch, quý 1/2026 Hà Nội phải giải ngân khoảng 32.700 tỷ đồng, tương đương 26% kế hoạch năm. Trong khi đó, kết quả dự kiến đến hết tháng 2 mới đạt chưa đầy 10.000 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ riêng trong tháng 3/2026, TP cần giải ngân thêm khoảng 23.019 tỷ đồng. Để đạt được mục tiêu này, Sở Tài chính Hà Nội đề nghị các chủ đầu tư tập trung tháo gỡ các nút thắt đang ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Trong đó, giải phóng mặt bằng vẫn là rào cản lớn nhất đối với nhiều dự án trọng điểm như cầu Tứ Liên, cầu Ngọc Hồi, cầu Trần Hưng Đạo hay cầu Thượng Cát. Bên cạnh đó, việc thiếu quỹ đất tái định cư, khó xác định nguồn gốc đất và sự thay đổi chính sách bồi thường cũng khiến quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn.

“Các chủ đầu tư cần tập trung tháo gỡ ngay các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và lựa chọn nhà thầu; đồng thời đẩy nhanh thanh toán khối lượng hoàn thành để bảo đảm tiến độ giải ngân theo kế hoạch”, ông Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh.

Đầu tư công là động lực dẫn dắt phát triển của Thủ đô

Sau khi nghe ý kiến của các sở, ban, ngành, xã, phường, phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, nguồn lực đầu tư công mà Thành phố đang có hiện nay là cơ hội rất lớn. Không phải địa phương nào cũng có được nguồn lực như vậy để triển khai các dự án phát triển hạ tầng.

TP. Hà Nội đang có điều kiện bố trí nguồn vốn cho các xã, phường và các chủ đầu tư triển khai dự án. Vì vậy, nếu có nguồn vốn mà không giải ngân được là điều rất đáng tiếc. Như lãnh đạo Thành phố nhiều lần nhấn mạnh, đầu tư công chính là động lực dẫn dắt phát triển của Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu phát biểu tại hội nghị.

Việc giải ngân vốn đầu tư công có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là những dự án nền tảng, tạo động lực thu hút thêm nguồn vốn ngoài ngân sách cùng tham gia phát triển.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đề nghị các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và Chủ tịch UBND các xã, phường phải nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc triển khai và giải ngân nguồn vốn được giao. Nếu không giải ngân đúng tiến độ, các đơn vị sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển chung của Thành phố.

Một nội dung quan trọng được Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh là cơ chế linh hoạt theo Luật Thủ đô (sửa đổi). Theo đó, Chính phủ đã thông qua cơ chế cho phép Thủ đô được giải ngân linh hoạt hơn trong triển khai đầu tư công.

Trước đây, cơ chế linh hoạt chủ yếu áp dụng trong 3 lĩnh vực gồm chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và quyết toán dự án. Tuy nhiên, khi Luật Thủ đô được thông qua, có thể được giải ngân linh hoạt. Nghĩa là các dự án nằm trong danh mục đầu tư công của Thành phố đã được HĐND và UBND TP. Hà Nội thông qua có thể được giải ngân tối đa theo tổng mức đầu tư và giá trị gói thầu.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đề nghị các đơn vị nắm chắc tinh thần này để xử lý thủ tục một cách quyết đoán, đúng quy định của pháp luật. Đồng thời nhấn mạnh, khi cơ chế linh hoạt được áp dụng, đơn vị nào không giải ngân được sẽ bị điều chuyển vốn sang đơn vị khác có khả năng triển khai tốt hơn.

“Ngoài ra, TP. Hà Nội đang tập trung tháo gỡ các dự án chậm tiến độ. Trong tháng 3/2026, từng dự án sẽ được xem xét cụ thể để làm rõ nguyên nhân chậm, xác định vướng mắc và đề ra giải pháp xử lý. Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách, các chủ đầu tư phải làm rõ trách nhiệm và nguyên nhân chậm tiến độ để có biện pháp khắc phục. Với các dự án ngoài ngân sách, Thành phố đã giao các sở ngành liên quan, đặc biệt là Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường, tập trung xử lý các vướng mắc”, ông Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh.

Giải ngân tối thiểu 20% kế hoạch vốn trong quý 1

Phát biểu kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu phải triển khai công tác giải ngân đầu tư công một cách chặt chẽ và hiệu quả.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, các dự án đầu tư công đã được thẩm tra, thẩm định và thông qua bởi UBND TP. Hà Nội, HĐND TP. Hà Nội và các cơ quan liên quan phải được ưu tiên tổ chức triển khai để phát huy hiệu quả nguồn lực.

Thành phố đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác giải ngân từ quý IV năm 2025. Tuy nhiên, số liệu trong 2 tháng đầu năm 2026 cho thấy tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 5-6% kế hoạch vốn; so với yêu cầu đặt ra, tiến độ giải ngân hiện nay còn thấp.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại hội nghị.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, nguyên nhân của tình trạng này có cả yếu tố khách quan và chủ quan. Một số dự án phải tạm dừng để rà soát do chồng lấn với các dự án lớn; một số dự án phải chờ các cơ quan cấp trên thẩm tra, thẩm định.

Ngoài ra, trong thời gian đầu năm, Thành phố cũng tập trung giải ngân phần vốn kế hoạch năm 2025 của các dự án chuyển tiếp. Tuy nhiên, nhìn tổng thể, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu.

Một trong những vướng mắc lớn hiện nay là giải phóng mặt bằng. Dù thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng nhiều dự án vẫn gặp khó khăn ở khâu này. Bên cạnh đó còn có các vấn đề liên quan đến vật liệu xây dựng, quy trình thủ tục, tiêu chuẩn và định mức.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, khi đã bước sang tháng thứ 3 của năm, quý 1/2026 phải được xác định là giai đoạn tăng tốc trong giải ngân đầu tư công. TP. Hà Nội đặt mục tiêu giải ngân tối thiểu 20% kế hoạch vốn trong quý I/2026. Do đó, trong tháng 3, các sở ngành, địa phương và chủ đầu tư phải tập trung cao độ để đạt mục tiêu này.

Một vấn đề đáng lưu ý khác là việc phân khai vốn đầu tư công. Theo báo cáo của Sở Tài chính, hiện vẫn còn gần 30% vốn đầu tư công của cấp xã, phường chưa được phân khai. Thành phố đã phân cấp rất mạnh cho các địa phương. Vì vậy, khi đã được phân cấp, các xã, phường phải chủ động thực hiện quyền hạn và trách nhiệm của mình.

Việc phân khai vốn cần bảo đảm đúng tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả và rõ cơ chế kiểm tra, giám sát. Trong đó, người đứng đầu các địa phương và sở ngành phải chịu trách nhiệm trực tiếp.

Bên cạnh đó, các sở ngành cần tích cực tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, tránh để thủ tục hành chính kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ các dự án.

Về giải phóng mặt bằng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đề nghị các địa phương tiếp tục phát huy kinh nghiệm đã đạt được trong thời gian qua, đồng thời vận dụng linh hoạt các cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng.

Thực tế cho thấy các chính sách này đã nhận được sự đồng thuận cao của người dân. Trong thời gian qua, dù triển khai nhiều dự án lớn nhưng số lượng đơn thư khiếu nại phát sinh không nhiều.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng đề nghị các sở ngành sớm hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức và đơn giá cho các lĩnh vực mới, đặc biệt là các dự án liên quan đến đô thị thông minh và hạ tầng công nghệ.

Hiện nay TP. Hà Nội có khoảng 336 dự án đầu tư công với tổng vốn rất lớn. Do đó cần tiến hành rà soát, phân loại rõ dự án nào tiếp tục triển khai, dự án nào cần điều chỉnh tiến độ để tập trung nguồn lực cho các công trình cấp bách.

Đối với các dự án ODA, Thành phố cũng sẽ nghiên cứu phương án chủ động hơn, phù hợp với năng lực tài chính và kỹ thuật hiện nay.

Ngoài ra, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, đồng thời chuẩn bị tốt các nhiệm vụ trọng tâm của Thành phố trong thời gian tới.