Hạ tầng siêu kết nối định hình trục liên kết

Theo các chuyên gia, mô hình phát triển đô thị xoay quanh một trung tâm duy nhất, sau nhiều thập kỷ đã bộc lộ hạn chế.

“Đô thị truyền thống thường phát triển theo mô hình tập trung cực lớn, và chính vì thế gặp phải một số vấn đề như: quá tải hạ tầng, áp lực môi trường và tài nguyên, bất bình đẳng xã hội, chi phí sống và chi phí quản lý rất cao, rủi ro an ninh xã hội, quản trị đô thị phức tạp, phát triển đô thị gây áp lực lên lãnh thổ và khả năng chống chịu thấp với biến đổi khí hậu”, TS.KTS Trương Văn Quảng, Phó Tổng thư ký Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, chia sẻ.

Thực tế tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy, dù chỉ chiếm khoảng 22% dân số, hai đô thị này đóng góp tới 36% GDP, nhưng chất lượng sống chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng. Ngân hàng Thế giới ước tính ùn tắc giao thông gây thiệt hại 1-3% GDP mỗi năm, trong khi ô nhiễm môi trường có thể làm mất thêm 5-7% GDP do chi phí y tế và suy giảm năng suất lao động.

Thực tế này đòi hỏi phải phát triển các mô hình đô thị mới: đa trung tâm, đa cực với mục tiêu cao nhất là cải thiện chất lượng sống cho người dân.

“Mô hình phát triển mới được tổ chức theo cấu trúc đa trung tâm, kết nối mạng lưới và vận hành bằng hạ tầng thông minh, nhằm bảo đảm phát triển bền vững, chất lượng sống cao và khả năng cạnh tranh toàn cầu”, TS.KTS Trương Văn Quảng nói.

Với Hà Nội, mô hình này đã được kích hoạt nhờ các dự án giao thông tầm nhìn trăm năm. Nổi bật nhất là tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, tốc độ thiết kế 350 km/h, dự kiến khởi công ngày 12/4 tới, và hoàn thành vào năm 2028, rút ngắn thời gian di chuyển chỉ còn 23 phút. Trước đó, hệ thống cao tốc liên vùng cũng đã hoàn thiện theo trục Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.

Hạ tầng liên vùng thăng hạng đưa trục phát triển Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh bước sang giai đoạn mới (Ảnh minh họa)

Cuộc cách mạng hạ tầng cũng làm thay đổi mạnh mẽ cấu trúc đô thị, hình thành tam giác phát triển “3H”: Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long. Trong cấu trúc này, Hà Nội tiếp tục giữ vai trò trung tâm điều phối chính trị - hành chính. Hải Phòng là trung tâm công nghiệp - logistics. Còn Quảng Ninh, với lợi thế du lịch, dịch vụ quốc tế, trở thành cực tăng trưởng thứ ba, mang tới không gian sống chất lượng cao.

Mô hình này đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia phát triển. Đơn cử, tại Nhật Bản, hành lang Tokyo - Yokohama - Chiba vận hành hiệu quả nhờ hệ thống đường sắt tốc độ cao, cho phép người dân sinh sống cách xa Thủ đô hàng trăm km nhưng vẫn làm việc thuận tiện ở trung tâm.  

Tầm nhìn trăm năm kiến tạo “Hà Nội mới” bên vịnh di sản

Khi thời gian di chuyển từ Hà Nội được rút ngắn chỉ còn 23 phút, Hạ Long bắt đầu tham gia trực tiếp vào không gian phát triển của Thủ đô, trở thành lựa chọn thay thế hoàn hảo cho nhu cầu an cư, làm việc và đầu tư.

Tại đây, siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đóng vai trò hạt nhân, giúp “mở khóa” một trung tâm mới, chia sẻ áp lực quá tải mà Hà Nội đang phải gánh suốt nhiều năm qua.

Vinhomes Global Gate Hạ Long là hạt nhân để hình thành trung tâm đô thị mới bên vịnh di sản

Với tổng vốn đầu tư khoảng 18 tỷ USD, dự án phát triển theo mô hình “thành phố trong thành phố”, tích hợp đầy đủ chức năng từ an cư, học tập, làm việc đến thương mại, du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí… Vị trí kế bên di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, đi cùng những tiện ích sinh thái như Công viên rừng Hạ Long 620ha, hệ thống Lagoon 680ha 100% nước biển tự nhiên, bãi cát trắng trải dài đến 212,7km… trở thành nền tảng để hình thành một chuẩn sống khác biệt, nơi yếu tố sinh thái và sức khỏe con người được đặt ở vị trí trung tâm.

Các nghiên cứu quốc tế cho thấy môi trường sống ven biển có thể cải thiện đáng kể sức khỏe thể chất và tinh thần, nhờ chất lượng không khí cao, hàm lượng ion âm dồi dào và nhịp sống gần gũi thiên nhiên. Trong bối cảnh giới tinh hoa toàn cầu đang có xu hướng rời bỏ các đô thị ô nhiễm, quá tải để tìm kiếm nơi an cư bền vững, những điểm đến sở hữu thiên nhiên nguyên bản như Hạ Long có tiềm năng trở thành “điểm đến di cư khí hậu”, thu hút cư dân quốc tế dài hạn.

Đáng chú ý, Vinhomes Global Gate Hạ Long sở hữu một nhà ga depot của tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh ngay trong nội khu. Nhờ đó, cư dân có quyền chọn lựa “sống Hạ Long - làm việc Hà Nội” thay vì phải lựa chọn giữa cuộc sống gần thiên nhiên và cơ hội phát triển.

Quy mô dân số của Vinhomes Global Gate Hạ Long theo quy hoạch là khoảng 350.000 người, không chỉ phản ánh tầm vóc phát triển, mà còn tạo sức cầu nội tại mạnh mẽ cho toàn bộ hệ sinh thái kinh tế bên trong.

Khi các hoạt động sống, làm việc và tiêu dùng được tích hợp trong cùng một không gian, đô thị sẽ tự vận hành như một cực tăng trưởng độc lập. Đồng thời, bản đồ phát triển của miền Bắc cũng sẽ được “vẽ lại” với Hạ Long đóng vai trò như một “Hà Nội mới” bên vịnh di sản.

“Phát triển mô hình siêu đô thị đa cực, chúng ta sẽ đạt được 5 giá trị. Giá trị kinh tế là cơ hội việc làm và đổi mới sáng tạo; giá trị kết nối là khả năng liên thông và hội nhập toàn cầu; giá trị chất lượng sống là dịch vụ đô thị hiện đại, tiện nghi; giá trị văn hóa là môi trường đa dạng, sáng tạo; giá trị môi trường là phát triển xanh, bền vững; và giá trị quản trị giúp quản lý đô thị thông minh, hiệu quả”, TS.KTS. Trương Văn Quảng nhấn mạnh.