Thi công Dự án thành phần 1, Dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy (Nghệ An).

Bộ Tài chính vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng về việc phối hợp làm việc với các cơ quan, địa phương có dự án trọng điểm giao thông chậm tiến độ.

Theo kế hoạch, cuộc làm việc dự kiến được tổ chức vào chiều ngày 29/9, theo hình thức trực tiếp tại trụ sở Bộ Tài chính kết hợp trực tuyến với các địa phương; lãnh đạo Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng đồng chủ trì cuộc họp.

Nội dung trọng tâm là rà soát, đánh giá những khó khăn, vướng mắc để có phương án giải quyết đối với các dự án trọng điểm trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Được biết, thành phần tham dự gồm cơ quan chủ quản các dự án chậm tiến độ, có tỷ lệ giải ngân thấp dưới 10% theo số liệu của Kho bạc Nhà nước; các cơ quan liên quan như Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), cùng các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng. Bộ Tài chính giao Vụ Phát triển hạ tầng làm đầu mối tổ chức cuộc họp.

Cuộc làm việc được tổ chức nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Thông báo số 497/TB-VPCP ngày 24/9/2026, đồng thời phục vụ việc tổng hợp, báo cáo Chính phủ tại phiên họp thường kỳ dự kiến diễn ra ngày 3/10/2026.

Theo đánh giá của Chính phủ, năm 2026, kế hoạch vốn bố trí cho các công trình, dự án trọng điểm giao thông lên tới hơn 255.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến thời điểm cuối tháng 9/2026, các dự án mới giải ngân hơn 95.000 tỷ đồng, đạt khoảng 38%, thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ giải ngân bình quân gần 50% của cả nước.

Một số dự án được bố trí lượng vốn lớn nhưng tỷ lệ giải ngân dưới 30%, gồm: Vành đai 3 TP.HCM; cao tốc TP.HCM - Mộc Bài; các tuyến cao tốc Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau và Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Đáng chú ý, một số dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 5% gồm; Dự án thành phần 2.2 thuộc Dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Dự án thành phần 6 thuộc Dự án Vành đai 3 TP.HCM; các tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, Hòa Lạc - Hòa Bình, Bắc Kạn - Cao Bằng; đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và các tuyến số 2.2, 2.3 đường sắt đô thị TP. Hà Nội.

Từ thực tế trên, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính chủ động làm việc trực tiếp với các địa phương để rà soát, đánh giá, xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc và xây dựng phương án giải quyết khả thi, hiệu quả.

Nguyên tắc được đặt ra là vướng mắc ở cấp nào thì cấp đó phải xử lý, không né tránh, không đùn đẩy; đồng thời kiên quyết điều chuyển vốn từ những dự án giải ngân chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp Bộ Xây dựng và các địa phương cập nhật số liệu giải ngân, bảo đảm đầy đủ, thống nhất, chính xác để phục vụ phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026.

Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai các giải pháp để hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao; không được lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh tiến độ nếu không có lý do khách quan chính đáng. Đối với trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan, cơ quan quản lý phải làm rõ trách nhiệm và có giải pháp xử lý.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành được giao tăng cường kiểm tra, đôn đốc; trực tiếp kiểm tra hiện trường các dự án đang chậm tiến độ nhưng có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026 trước phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10, qua đó xác định nguyên nhân và xây dựng lộ trình xử lý đối với từng Dự án.

Đối với đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Tài chính được giao phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát nhu cầu và khả năng giải ngân, báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hòa, điều chỉnh giảm phần vốn đã bố trí nhưng chưa có khả năng sử dụng.

Các địa phương có tuyến đi qua phải đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư, giải phóng mặt bằng. Bộ Xây dựng có nhiệm vụ khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế có năng lực để lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và đơn vị đủ năng lực thực hiện thẩm tra.

Với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng được giao phối hợp Bộ Ngoại giao hoàn thành đàm phán, ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới trong năm 2026, đồng thời hoàn thiện thủ tục phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp Bộ Xây dựng rà soát khả năng giải ngân, điều chỉnh kế hoạch vốn và cùng các cơ quan liên quan đàm phán với phía Trung Quốc về Hiệp định vay vốn cho Dự án.

Đối với 2 tuyến đường sắt đô thị TP. Hà Nội là Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài, Chính phủ xác định thẩm quyền tổ chức triển khai thuộc UBND TP. Hà Nội. Bộ Xây dựng có trách nhiệm phối hợp với Thành phố tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh thủ tục đầu tư, đồng thời bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để toàn bộ hệ thống có khả năng kết nối đồng bộ.

Đối với Dự án mở rộng cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ được giao phối hợp Bộ Xây dựng và các bộ, ngành tháo gỡ vướng mắc để sớm phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư. Bộ Xây dựng đồng thời phải đẩy nhanh việc rà soát phương án đầu tư mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo PPP đối với các đoạn đã đầu tư theo quy mô phân kỳ.

Với các dự án đang triển khai, UBNF TP.  Hà Nội và UBND tỉnh Hưng Yên được yêu cầu tăng cường phối hợp xử lý mặt bằng Dự án thành phần 2.2 Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; UBND TP.HCM phải đẩy nhanh Dự án thành phần 6 thuộc Vành đai 3, đồng thời chủ động điều hòa kế hoạch vốn giữa các dự án thành phần để bảo đảm giải ngân hết kế hoạch năm 2026.

Tại Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, Bộ Tài chính với vai trò cơ quan đại diện chủ sở hữu được giao chỉ đạo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, xác định cụ thể từng công trình, hạng mục phải hoàn thành trong năm 2026 để bảo đảm Dự án được đưa vào khai thác đồng bộ, an toàn và hiệu quả.

Bên cạnh vốn và thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu xây dựng và giải phóng mặt bằng cũng được Chính phủ tiếp tục được xác định là những vấn đề cần tập trung tháo gỡ. Chính phủ yêu cầu các bộ liên quan phối hợp với địa phương rà soát trữ lượng mỏ, điều phối vật liệu liên vùng, liên tỉnh; các địa phương phải đẩy nhanh thủ tục khai thác mỏ và phấn đấu bàn giao toàn bộ mặt bằng cho các dự án trong tháng 10/2026