Hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ

Thời gian qua, Hải Phòng đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, 5 nghị quyết của HĐND Thành phố tập trung vào các chính sách hỗ trợ về đất đai, thuế, tài chính, hạ tầng khoa học - công nghệ và đầu tư mạo hiểm, hướng tới hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.

Các chính sách được thiết kế theo hướng hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.

TP. Hải Phòng ban hành nhiều chính sách cụ thể hóa Nghị quyết 226 của Quốc hội để thu hút, đẩy mạnh phát triển doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới. Ảnh: Thanh Sơn

Đáng chú ý, doanh nghiệp thuộc đối tượng thụ hưởng chính sách có thể được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong 15 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Thành phố cũng có chính sách hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo với mức tối đa 50 triệu đồng/năm đối với cá nhân và 300 triệu đồng/năm đối với tổ chức.

Cùng với đó, việc hình thành Quỹ Đầu tư mạo hiểm được kỳ vọng tạo thêm kênh vốn cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ, nhất là trong giai đoạn đầu khi khả năng tiếp cận các nguồn vốn truyền thống còn hạn chế.

Theo bà Nguyễn Thị Cẩm Hương, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học - công nghệ Hải Phòng, các chính sách được xây dựng theo hướng không hỗ trợ đơn lẻ mà từng bước hình thành một hệ sinh thái gồm thể chế, nguồn vốn, doanh nghiệp, thị trường và các tổ chức trung gian.

Cách tiếp cận này nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghệ không chỉ nhận được hỗ trợ ở một khâu riêng lẻ mà có thể tiếp cận các nguồn lực trong suốt quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm và đưa sản phẩm ra thị trường.

Tại Techfest Hải Phòng 2026, các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng công nghệ cũng nhận được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp. Các cơ chế mới được kỳ vọng góp phần giảm một phần chi phí ban đầu, tạo điều kiện để doanh nghiệp dành thêm nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

Năm 2026, Hải Phòng là 1 trong 4 địa phương của Việt Nam có tên trong Bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của StartupBlink.

Hiện, Thành phố có hơn 200 startup, 76 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.400 doanh nghiệp công nghệ số và gần 9.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng nền tảng số. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp có khả năng tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, vẫn còn khiêm tốn so với quy mô nền kinh tế và tiềm năng của Thành phố.

Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 400 startup, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nằm trong nhóm 200 hệ sinh thái hàng đầu thế giới và kinh tế số đóng góp trên 31% GRDP.

Từ chính sách đến khả năng hấp thụ của doanh nghiệp

Cùng với việc hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ, Hải Phòng đã thành lập Tổ công tác về thu hút đầu tư công nghệ cao và đổi mới sáng tạo theo Quyết định số 2324/QĐ-UBND.

Việc thành lập Tổ công tác được kỳ vọng tạo đầu mối phối hợp, hỗ trợ kết nối và tháo gỡ vướng mắc trong quá trình xúc tiến, triển khai các dự án công nghệ cao và đổi mới sáng tạo trên địa bàn.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Đức Nghĩa, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Công nghệ Viindoo cho rằng, sự đồng hành của chính quyền có vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường để doanh nghiệp công nghệ và startup phát triển.

Các hoạt động kết nối cộng đồng trong nước và quốc tế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo được TP. Hải Phòng tổ chức thường xuyên. Ảnh: Thanh Sơn

Theo ông Nghĩa, việc có một đầu mối hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp với các cơ quan chức năng sẽ giúp quá trình tiếp cận chính sách thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện để những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tế được phản ánh và xử lý kịp thời.

Tuy nhiên, để các chính sách phát huy hiệu quả, một trong những vấn đề đặt ra là chuyển từ hỗ trợ hoạt động sang hỗ trợ theo dự án, gắn nguồn lực với sản phẩm, kết quả đầu ra và khả năng thương mại hóa.

Nguồn lực hỗ trợ nghiên cứu và phát triển, thử nghiệm công nghệ, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng hay xúc tiến thị trường cũng cần được cụ thể hóa thành những chương trình mà doanh nghiệp có thể tiếp cận thuận lợi. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với startup và doanh nghiệp công nghệ nhỏ, những đơn vị thường có tiềm năng về ý tưởng và công nghệ nhưng hạn chế về nguồn lực.

Hiệu quả của các chính sách cũng phụ thuộc vào khả năng liên kết giữa doanh nghiệp công nghệ với viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư và các doanh nghiệp sản xuất lớn trên địa bàn. Việc hình thành những chuỗi liên kết này có thể tạo thêm cơ hội thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm, đồng thời giúp các giải pháp công nghệ tiếp cận nhanh hơn với nhu cầu thực tế của thị trường.

Các nghị quyết về phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ như nam châm, thu hút và tạo sức bật cho các doanh nghiệp công nghệ ở Hải Phòng. Ảnh: Thanh Sơn

Ở góc độ thực thi, hiệu quả chính sách có thể được nhìn nhận qua những kết quả cụ thể như số doanh nghiệp tiếp cận hỗ trợ, số dự án được thương mại hóa, lượng vốn tư nhân huy động, việc làm công nghệ cao được tạo ra và đóng góp của khu vực công nghệ vào GRDP.

Với hệ thống chính sách đang từng bước được hoàn thiện, vấn đề tiếp theo đối với Hải Phòng là đưa các cơ chế hỗ trợ vào thực tiễn và nâng khả năng hấp thụ chính sách của doanh nghiệp. Khi nguồn lực công tạo được lực kéo cho nguồn lực tư nhân, các chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mới có thể thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng của Thành phố.